Жамбыл облысыҚордай ауданыАуданы әкімдігінің ресми интернет-ресурсы


ҚОРДАЙ АУДАНЫН ДАМЫТУДЫҢ 2016-2020  ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН  БАҒДАРЛАМАСЫ

Ауд

Аудандық маслихаттың

2015 жылғы 25желтоқсандағы

№49-4 шешімімен бекітілген

 

 

  

ҚОРДАЙ АУДАНЫН ДАМЫТУДЫҢ

2016-2020  ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН  БАҒДАРЛАМАСЫ

 

 

 

 

 

 

 

ҚОРДАЙ а.

2017 жыл.

МАЗМҰНЫ

I.ПАСПОРТ………………………………………………………………………  
II. Ағымдағы ахуалды талдау…………………………………………………  
1-бағыт: Экономика………………………………………………………………..  
1.1. Өнеркәсіп……………………………………………………..  
1.2 Агроөнеркәсіп кешені.……………………………………………………  
1.3. Шағын және орта бизнес, сауда…………………………………….  
1.4. Инновациялар мен инвестициялар ……………………………………….  
1.5. Экономикалық өсім орталықтарын дамыту………………………  
2-бағыт: Әлеуметтік сала……………………………………………………….  
2.1. Білім ………………………………………………………………..  
2.2. Жастар саясаты………………………………………………  
2.3. Еңбек және әлеуметтік қорғау………………………………………………..  
2.4. Мәдениет………………………………..  
2.5. Дене шынықтыру және спорт…………………………………………………  
2.6. Туризм……………………………………………  
2.7. Үш тілдікті дамыту…………..………………………………  
3-бағыт: Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі……………………………….  
3.1. Құқық тәртібі…………………………………………………………………  
3.2. Қоғамдық қауіпсіздік  ……………………………  
4-бағыт: Инфрақұрылым………………………………………………………………………  
4.1. Құрылыс………………………………………………………………………………….  
4.2. Жолдар мен көлік…………………….  
4.3. Байланыс және коммуникация …………………………………  
4.4. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық……………………….  
5-бағыт: Экология және жер ресурстары……………………  
5.1. Өңір экологиясы…………………………………………………  
5.2. Жер ресурстары……………………………………………………  
6-бағыт: Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер
6.1. Мемлекеттік қызмет
III. Негізгі бағыттар, мақсаттар, мақсатты  индикаторлар және оларға қол жеткізу жолдары……………………………………………  
3.1. 2016-2020 жылдарға арналған Қордай ауданының негізгі даму бағыттары.  
3.2. Мақсаттар, мақсатты  индикаторлар және оларға қол жеткізу жолдары…….  
IV. Қажетті ресурстар……..………………………………………………………………….  

 

 

 

 

 

I.ПАСПОРТ

 

Бағдарлама атауы     2016-2020 жылдарға арналған Қордай ауданының даму бағдарламасы
Әзірлеу үшін негіздеме      Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы18 маусымдағы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесі туралы» №827 Жарлығы;

Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 4 наурыздағы «Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің  одан әрі қолданылуының кейбір мәселелері туралы» №931 Жарлығы.

Өңірдің негізгі сипаттамалары       Қордай ауданының аумағы 8973,0 шаршы шақырымды құрайды және Қазақстанның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, шығысынан Алматы облысымен, оңтүстігінен Қырғыз Республикасымен шекаралас.

Аудан құрылымында 19 ауыл округі және 41 елді мекен бар.

Әкімшілік орталығы – Қордай ауылы.

Қордай ауданының халқының саны 140365  адамды құрайды немесе облыстың 12,6 % құрайды.

Өз бағыты бойынша аудан аграрлық болып табылады.

Нақты сектордың негізгі салалары болып: тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді барлау, өңдеу өнеркәсібі, өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы.

Жалпы ауыл шаруашылық өндірісінің өнім көлемі 2016 жылы 40,6 млрд. теңгені құрады, оның ішінде егін шаруашылығы 23,1 млрд. тенге, мал шаруашылығы 17,4 млрд. теңге, бұл 2015 жылмен салыстырғанда 12,1 млрд. теңгеге немесе 42,3 пайызға артық.

Бағыттар ·      Экономика;

·      Әлеуметтік сала;

·      Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі;

·      Инфрақұрылым;

·      Экология және жер ресурстары

Бағдарлама мақсаттары ·      Ауданның өнеркәсіптік әлеуетін арттыру;

·      Агроөнеркәсіп кешен субъектілерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін жағдай жасау;

·      Бәсекеге қабілетті шағын, орта кәсіпкерлікті және сауданы дамыту;

·      Инновацияны дамыту және ауданға инвестиция тартуды дамыту;

·      Экономикалық өсім орталықтарын дамыту;

·      Жалпы, орта және мектепке дейінгі білім беру қызметінің сапасын арттыру;

·      Жастарға жағдай жасау және қолдау көрсету;

·      Жұмыспен қамтуға ықпал ету шараларының тиімділігін арттыру және қауіпсіз еңбекпен қамтамасыз ету;

·      Халықты жұмыспен қамту және азаматтарды қорғау үшін тиімді жүйе құру;

·      Мәдениетті дамыту;

·      Дене шынықтыру мен спортты дамыту;

·      Туристік қызметті дамытуды қамтамасыз ету;

·      Мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерін меңгеру үшін жағдай жасау;

·      Қоғамдық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуді нығайту;

·      Апаттар мен дүлейлерді алдын алу және жоюды ұйымдастыру;

·      Коммуникация және байланысты дамыту;

·      Тұрғын үй құрылысын дамыту;

·      Автомобиль жолдарын және елді мекен арасындағы автокөлік қатынасын дамыту;

·      Халықтың өмір сүру жағдайын жақсарту;

·      Қоршаған ортаның сапасын арттыру;

·      Ауданның жер қорын тиімді пайдалануын арттыру.

Нысаналы индикаторлар ● Өнеркәсіп өнімін  шығарудың нақты көлем индексі;

● Өңдеу өнеркәсібі өнімін  шығарудың нақты көлем индексі;

● Кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазуда  (салалық бағытқа байланысты)өнім шығарудың нақты көлем индексі;

● Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау (электр энергиясын өндіру);

● Сумен жабдықтау кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын және таратылуын бақылау;

● Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің нақты көлем индексі;

● Ұйымдасқан шаруашылықтардағы мүйізді ірі және ұсақ қара мал басының үлесі;

● Тұқымдық түрлендіруге қатынасатын мүйізді ірі және ұсақ қара мал басының үлесі;

● Мерзімі сақталмай берілген субсидиялар үлесін төмендету;

● Бөлшек сауданың нақты көлем индексі;

● Көтерме сауданың нақты көлем индексі;

● Халықтың жан басына шаққандағы негізгі капиталға салынған инвестицияның өсу қарқыны;

● Тіректі АЕМ-де халық санының өсімі;

● Шағын және моноқалаларда және тіректі АЕМ-де әлеуметтік саладағы нысандар құрылысы және қайта құру;

● Тіректі АЕМ-де өндірістерді ашу және дамыту;

● Жұмыс істеп тұрған аппатты және үш ауысымды мектептер саны;

● Жаратылыстану-математика пәндері бойынша мектеп бітірушілердің арасында білім беру бағдарламаларын табысты (өте жақсы/жақсы) меңгерген оқушылар үлесі;

● Мүмкіндіктері шектеулі балалардың жалпы санының ішінде балалардың инклюзивті біліммен қамтылуы;

● Балаларды (3-6 жас) мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамту;

– оның ішінде жеке меншік мектепке дейінгі ұйымдар желілерін дамыту есебінен;

● Мемлекеттік тапсырыс бойынша оқытылған және оқуды бітіргеннен кейін бірінші жылы жұмысқа орналасқан техникалық және кәсіптік білім беру орындары түлектерінің үлесі;

● Мемлекеттік жастар саясатын іске асыруда                      14-29 жастағы тұрғындардың  қанағаттанушылық деңгейі;

● Жұмысқа орналастыру мәселелері бойынша жүгінгендерден жұмысқа орналастырылғандар үлесі;

● Жүгінген нысаналы топтар санынан тұрақты жұмысқа орналасқандар үлесі;

● Жұмыспен қамту органдарына жәрдемдесу үшін жүгінген еңбекке жарамды жастағы жұмысқа орналастырылған мүгедектер саны;

● Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтар үлесі;

● Арнайы әлеуметтік қызмет көрсетумен  қамтылған тұлғалардың үлес салмағы (оларды алуға мұқтаж адамдардың жалпы санының ішінде);

● Жеке сектор субъектілері (оның ішінде, үкіметтік емес ұйымдар) ұсынатын арнайы әлеуметтік көрсетілетін қызметтермен қамтылған адамдар үлесі;

● Әлеуметтік, көлік инфрақұрылымның паспортталған нысандардың жалпы санынан мүгедектер үшін қолжетімділікпен қамтамасыз етілген әлеуметтік инфрақұрылым нысандар үлесі;

● 1000 адамға шаққандағы мәдениет ұйымдарына келушілердің орташа саны;

– кітапханалар

-музейлер

● Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын азаматтарды қамту;

● Балалар мен жас өспірімдер жалпы санына қатысты 7 мен 18 жас аралығында балалар-жас өспірімдер спорт мектептерінде және спорт клубында дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын балалар мен жас өспірімдерді қамту;

● Өткен жылмен салыстырғанда ішкі туризм бойынша орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген келушілер санының өсуі (резиденттер);

● Өткен жылмен салыстырғанда сырттан келу туризмі бойынша орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген келушілер санының өсуі (резиденттер емес);

● Өткен жылмен салыстырғанда ұсынылған төсек-тәулік санының өсуі;

● Мемлекеттік тілді меңгерген ересек тұрғындар үлесі;

● Үш тілді меңгерген ересек тұрғындар үлесі;

● Ағылшын тілін меңгерген ересек тұрғындардың үлесі;

● Көшелерде жасалған қылмыстардың үлес салмағы;

● 100 зардап шеккен адамға шаққандағы  жол-көлік оқиғаларынан қайтыс болғандар санын төмендету;

● Кәмелетке толмағандармен жасалған қылмыстардың үлес салмағы

● Бұрын қылмыс жасағандармен жасалған  қылмыстардың үлес салмағы;

● Төтенше жағдайларға қарсы іс-қимыл инфрақұрылымының қамтамасыз етілу деңгейі;

● 100 тұрғынға шаққанда телефон байланысының тіркелген желісінің тығыздығы;

● Интернет пайдаланушылардың үлесі;

● Халықтың цифрлық сауаттылығының деңгейі;

● 1000 адамнан астам елді мекендерді мобильдік байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету;

● Құрылыс жұмыстарының нақты көлем индексі;

● Пайдалануға берілген тұрғын жайлардың жалпы көлемі;

● Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының үлесі;

● Жолаушылар автокөлігі қатынасымен қамтылмаған елді мекендер үлесі;

● Жолаушылар автокөлігі қатынасымен қамтылмаған елді мекендер үлесі

● Ауылдық елді мекендерде орталықтандырылған сумен жабдықтауға қолжетімділік;

● Жалпы ұзақтықтан жаңғыртылған желілер үлесі (бағытқа байланысты);

– жылумен жабдықтау;

– газбен жабдықтау;

– электрмен жабдықтау;

● ЖАО қарамағында орналасқан мемлекеттік орман қоры аумағында орманмен  жабылған алқап ауданы

● ЖАО қарамағында орналасқан мемлекеттік орман қоры ауданында 1 орман өртінің  орташа ауданы;

·     Тұрмыстық қатты қалдықтардың түзілуіне байланысты оларды  кәдеге жарату үлесі;

·     Облыстардың, республикалық маңызы бар каланың, астананың халқын қалдықтарды жинау және тасымалдау бойынша көрсетілетін қызметтермен қамту;

·     Экологиялық талаптар мен санитариялық қағидаларға сәйкес келетін тұрмыстық қатты қалдықтарды орналастыру объектілерінің үлесі (оларды орналастыру орындарының жалпы санынан);

● Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердің ауыл шаруашылығы айналымына тартылған үлесін ұлғайту;

● Жыртылған жер құрамындағы ауыспалы егіс үлесі (ауыспалы егіс алқабы).

Қажетті ресурстар 2016 жыл –  9222,71 млн. теңге;

2017 жыл –  9 791,4 млн. теңге;

2018 жыл –  9 293,6 млн.  теңге;

2019 жыл – 9 944,2 млн. теңге;

2020 жыл – 10 640,3 млн. теңге.

* – бюджеттің нақтылануына байланысты қаржыландыру көлемдері өзгертіледі

 

Бағдарлама екі кезеңде іске асырылады: 1 кезең – аралық кезең 2016-2018 жылдар, 2 кезең – қорытынды кезең 2019-2020 жылдар.

 

 

 

 

 

  1. II. АҒЫМДАҒЫ АХУАЛДЫ ТАЛДАУ

 

1-БАҒЫТ: ЭКОНОМИКА

1.1. Өнеркәсіп

Өнеркәсіп саласында Қордай ауданы бойынша 1891 адам қамтылған немесе экономика саласында еңбек ететіндердің жалпы санының 6%, салаға негізгі капитал инвестициялардың 12 пайызы бағытталады немесе 2,4 млрд. теңге, ол 2015 жылмен салыстырғанда 1,7 есеге артық.

 

2011-2016 жылдардағы өнеркәсіп өндірісінің өнім көлемінің динамикасы (млн.тг)

Өнеркәсіп өндірісінің негізін 35 орта және шағын кәсіпорындар құрайды.

 

Негізгі өнеркәсіп кәсіпорындар Қордай ауданындағы ауылдық округтарда орналасқан

Кәсіпорын атауы Қызметтің атауы Ауылдық округтың атауы
1  “ІЗЕН-СУ” ЖШС Электр энергиясын өндіру Алға ауылдық округ
2 “АЗИЯ ИРБИС” ЖШС Бояу бұйымының өндірісі Аухатты ауылдық округ
3 “УМІТ ҚОРДАЙ” ЖШС Сүт өңдеу Аухатты ауылдық округ
4 “CENTRAL ASIA GOLD CORP.” ЖШС Кен өндірісі Жамбыл ауылдық округ
5 “ЫРЫС БАХЫТ” ЖШС Киім өндірісі Жамбыл ауылдық округ
6 “CENTRAL ASIA GOLD PRODUCTION” ЖШС Алтын өндірісі Жамбыл ауылдық округ
7 “АҚТАС” ЖШС Қиыршық тас, әктас және тақтатас өндірісі Қарасу ауылдық округ
8 “ҚАРАСУ-КІРПІШ” ЖШС Кірпіш өндіру Қарасу ауылдық округ
9 “АСТЫК-АСТАНА-КОРДАЙ 2030” ЖШС Балшықтан топырақ өндіру, кірпіш өндірісі Қасык ауылдық округ
10 “ЖЕТИСУ-ШОРО” ЖШС Ұлттық салқын сусындықтар Қасык ауылдық округ
11 «Жихаз-2» ЖШС Бетоннан жасалған бұйымдар өндіру Қордай ауылдық округ
12 “АК-НИЕТ БУРГА” ЖШС Бұрғылау, жер асты жұмыстар Қордай ауылдық округ
13 “КОМПАНИЯ МИЛ” ЖШС Балшық өндірісі Қордай ауылдық округ
14 “КЫЗЫЛ ТАС” ЖШС Гранит өндіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
15 ПТ “МАМУТОВ И КОМПАНИЯ” ЖШС Гранит өңдіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
16 “ҚОРДАЙ-ГРАНИТ” ЖШС Гранит өңдіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
17 “ҚОРДАЙ-ТАУ” ЖШС Гранит өңдіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
18 “КУЛИКОВСКИЙ МОЛОЧНЫЙ ПРОДУКТ” ЖШС Сүт өнімдерін өндіру Қордай ауылдық округ
19 “ПЕРВОМАЙСКИЕ ДЕЛИКАТЕСЫ” ЖШС Шұжық өнімдерін өндіру Қордай ауылдық округ
20 КГП НА ПХВ “КОРДАЙ СУ” Су өндірісі Қордай ауылдық округ
21 “АКСУ-КОРДАЙ” ЖШС Су өндірісі Қордай ауылдық округ
22 “СЛАДОСТИ ВОСТОКА” ЖШС Кондитерлік өнім өндіру Қордай ауылдық округ
23 “КУЛИКОВ И К” ЖШС Кондитерлік өнім өндіру Қордай ауылдық округ
24 “IЗГI- НИЕТ” ЖШС Жиһаз өндірісі Қордай ауылдық округ
25 “ALENSIA” ЖШС Киім өндірісі Қордай ауылдық округ
26 “VISTA INTERNATIONAL” ЖШС Электр энергиясын өндіру Алға ауылдық округ
27 “РЗКВТ” ЖШС Нан өндірісі Қордай ауылдық округ
28 “МАSTER RTI” (МАСТЕР РТИ) ЖШС Техникалық бұйымның өндірісі Қордай ауылдық округ
29 ПТ “ДУЙСЕНБАЙ И КОМПАНИЯ” ЖШС Металдар қызметі Қордай ауылдық округ
30  «Алуа Жихаз» ЖШС Жиһаз өндірісі Қордай ауылдық округ
31  «МВТ» ЖШС әк өндірісі Алға ауылдық округ
32 «Тас Алга» ЖШС Қиыршық тас және тақтатас өндіру Алға ауылдық округ
33  “ДАУРОВ И КОМПАНИЯ” ЖШС Кірпіш өндірісі Сортөбе ауылдық округ
34 “КАЗЭКОВАТТ” ЖШС Электр энергиясын өндіру Отар ауылдық округ
35 “ТЕХНОГРАНИТ-KZ” ЖШС Кен өндірісі Степной ауылдық округ

 

Кестеден көріп отырғандай өнеркәсіптің негізгі бөлшегі Қордай ауыл округінде шоғырланған, ал кен өндіруші өнеркәсіптер Бетқайнар және Жамбыл ауыл округтерінде шоғырланған.

2011-2012 жылдары жасыл энергетиканы дамыту аясында екі жоба іске асырылды:

  1. «КазЭкоВатт» ЖШС – Отар ауылдық округінде орналасқан, жер учаскесінің көлемі 95 гектар. Пилоттық жоба аясында 2012 жылдың 1-кезеңінде 0,5 МВт қуаттылығымен 51 күн электр құрылғылары монтаждалды. Жоба құны 199,8 млн. тенге болды. 2-кезеңде қосымша 663 күн электр құрылғыларын орнату арқылы күн электр қуаты өндіріс қуаттылығын 7 МВт-қа дейін көтеру жоспарланып отыр.
  2. «Ізен-су» ЖШС – Алға ауыл округінде орналасқан. 2011 жылы 1-кезеңде пилоттық жоба аясында 1,5 МВт қуаттылығымен 2 жел электр құрылғылары жасалған. Жоба құны 370 млн. тенге болды. 2-кезеңде қосымша 12 жел электр құрылғыларын орнату арқылы жел электр қуаты өндіріс қуаттылығын 19 МВт-қа дейін көтеру жоспарланып отыр.

Өндіріс көлемін арттыруға 2013 жылы өнеркәсіп көлемін көтеруге Жамбыл облысы Индустрияландыру картасына енгізілген жаңа өндірістердің қосылуы жауапты қадам болды:

-«Куликовский молочный продукт» ЖШС сүтті қайта өңдеу бойынша зауыты;

-«Үміт Қордай» ЖШС сүтті қайта өңдеу бойынша зауыт.

Ауданның өнеркәсібінде 4 негізгі салалық кешендер шоғырланған – кен өндіруші және өңдеу, электр және сумен қамтамасыз ету, олардың өндірілген өнім жалпы көлемінен өңдеу сектор бөлшегі 53,9 пайызға жуық орын алады (сурет 1).

2015 жылғы өнеркәсіп саласы

бойынша экономикалық көрініс

Сурет №2

31,9- тау-кен өндіруші өнеркәсіп және карьерлерді өңдеу

52,3- өңдеу өнеркәсібі

13- электрмен қамту, газды беру, бу мен ауаны сәйкестендіру

2,8- сумен қамту; кәріз жүйелері, қалдықтарды жинау мен таратуды бақылау

 

2012-2015 жылдары өнеркәсіптік өндірістің жылдық көлемі 1,1 есеге көтерілді, сонымен аудандар арасында жалпы облыстық көлемде ауданның өнеркәсіптік өндіріс бөлшегі 2012 жылы 2,2%, 2013 – 2,6%, 2014 – 2,8%, 2015 – 3,1%  құрады.

 

Кесте №1. 2012-2015 жылдары экономикалық қызмет түрлері бойынша өнеркәсіп өндірісінің нақты көлем индексінің динамикасы

( % өткен жылға)

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл
Аудан өнеркәсібі, % 105,9 146,6 110,7 100,1
оның ішінде:
– кен өндіруші өнеркәсіп және карьерлерді өңдеу 91,3 148,9 79,7 124,7
– өңдеу өнеркәсібі 126,9 152,7 91 88,3
– электрмен қамту, газды беру, бу мен ауаны сәйкестендіру 88,2 110 134 152
– сумен қамту; кәріз жүйелері, қалдықтарды жинау мен таратуды бақылау 11,3 есе 18,1 106 172,7

Нақты көлем индексінің динамикасы секторалдық бөлім бойынша тұрақты өсімді көрсетіп отыр.

2016 жылдың 9 айында кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу 2 207,1 млн. теңге нақты көлем индексі 78,8 пайыз, өндеу өнеркәсібі  3 074,4 млн. теңге нақты көлем индексі 72,1 пайыз, сумен жабдықтау, кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуы және таратылуын бақылау 197,2 млн. теңге, нақты көлем индексі 90,3 пайыз құрайды, электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау  2 022,6 млн. теңге, нақты көлем индексі 206,4 пайыз.

 

Өңдеу өнеркәсібі.

Ауданның өнеркәсібінде басым рольді өңдеу өнеркәсібі атқарады. Өңдеу өнеркәсібіндегі өнім көлемі 2012 жылы 3063,1 млн. тенге, 2013 жылы    3422,9 млн. тг, 2014 жылы 4561,3 млн. теңге, 2015 жылы 4454,6 млн. теңгені құрады.

Өңдеу өнеркәсібінің негізін саланың келесі  тармақтары құрайды: әрлеу және құрылыс тас өндірісі, азық-түлік өндірісі, құрылыс материалдарының өндірісі.

 

 

 

 

 

Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлемінің индексі, %

2015 жылы өңдеу өнеркәсібінің өсу қарқынының төмендеуіне «Первомайские деликатесы»  ЖШС-нің шұжық өнімінің көлемі 2014 жылға қарағанда 140,7 тоннаға кем өндірілуінің себебі болып отыр.

Айта кететіні, өңдеу секторына жағымды фактор болып, бағалы металдар өндіретін «Central Asia Gold Production» ЖШС-нің іске қосылғаны.

Тау-кен өндіруші өнеркәсіп

Аудан кентассыз пайдалы қазбаларға бай – құрылыс материалдарын шығару үшін өнімдер, оның ішінде майда-шүйде жасайтын тастар, әктас, қаптауыш тас және т.б., құрылыс материалдары өндірісін дамыту бойынша мүмкіншілігі мол.

 

Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлемінің индексі, %

 

      

Өнеркәсіптік өнімнің жалпы көлеміне «Ақтас» ЖШС (экспортқа әктас шығару және қиыршық тас өндірісі) және гранитті табу және өңдеу бойынша кәсіпорыны зор ықпалын тигізеді.

Қордай ауданы облыстың кен өндіру саласындағы үлкен үлесін құрайды.

Кен өндіру секторында сондай-ақ, гранит тастарын өндіру мен өңдеумен айналысатын «Қордай тау» ЖШС-і тартылған.

Өнеркәсіптік өнімнің жалпы көлеміне «Ақтас» ЖШС-і және гранитті кен  өндіру кәсіпорындар осы саланың негізгін құрыйды. 2016 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша әктас шығару көлемінің төмендеуі байқалады, «Ақтас» ЖШС қаңтар-қыркүйек айларының қорытындысы бойынша 1 349,7 млн. теңгеге 477,7 мың тонна әктас және 22,8 мың метр куб тас шағыл өндірілді. Зауыттың есепті кезең өткен жылғы тиісті кезеңімен салыстырғанда  181 мың тонна әктас немесе 44,7 млн. теңгеге кем өнім өндірілді, осы көрсеткіштердің төмендегені өндіріс көлемі мен өнімді сату қысқартылып, тауарларға деген сұраныс азайды. “Ақтас” ЖШС-нің өндіру қарқынының төмендеуі Қырғызстанға экспорттың азаюына байланысты, «Қант цемент зауыты» негізгі тұтынушы болып табылады, сол себептен көршілес республика тауарды төмен бағасымен сатып алатын болғандықтан бағаны 30%-ға төмендетуге мәжбүр болып отыр.

Металлургия өндірісінде – аймақта алтын кен орындары барланған.

Индустрияландыру картасы шеңберінде 2014 жылы құны 2,1 млрд. теңгенің бағалы металлдарды өндіретін «CentralAsiaGoldProduction» ЖШС-і зауыты іске қосылып, 150 жаңа жұмыс орындары ашылды.

Болашақта, металлургия өнеркәсібінде Индустрияландырудың екінші бесжылдығы шеңберінде инвестициялық жобалар жүзеге асырылады, бұл өңдеу секторындағы өнеркәсіп үлесін едәуір арттырады.

Индустрияландырудың 2 кезеңінде «Aurum Deutschland AG» ЖШС тау-кен металлургиялық кешенін салу және алтын бар кендерді игеру  инвестициялық жобасы жүзеге асырылу жоспарланған.  Инвестиция көлемі 45,05 млрд теңге, 800 жұмыс орны ашылу жоспарланған.

         Жеңіл өнеркәсіп

Жеңіл өнеркәсіп өнімнің алғашқы өңдеуімен қатар дайын өнім шығарумен айналысады. Аудан экономикасында сала азғантай үлесін атқарады. Жеңіл өнеркәсіп өндірісі экономикалық қызмет түрлері бойынша 2 түрден тұрады – киім, былғары және оған қатысы бар өнімдер өндірісі (былғары терілер, ІҚМ терісінен былғары, аяқ киім). Жеңіл өнеркәсіп ауданда «Ырыс Бахыт» ЖШС (былғары мен теріні өңдеу) және «Аленсия» ЖШС және бірнеше тігін цехтарымен көрсетілген.

 

Кесте №10. Қордай ауданы бойынша 2014 жылғы жеңіл өнеркәсіппен айналысқан кәсіпорындар

Кәсіпорын атаулары Негізгі өнім Орналасқан жері
«Ырыс-Бахыт» ЖШС Киімдерді кең ассортиментте тігу Қордай
«Аленсия» ЖШС Киімдер тігу Қордай

Негізінде кәсіпорындар жеке тапсырыс бойынша жұмыс жасайды.

Жеңіл өнеркәсіп өндірісінің көлемі 2012 жылы 2,4 млрд. теңгені құрады және 2011 жылмен салыстырғанда 11,7 пайызға төмендеді, 2013 жылы 1,4 млрд. теңге (21,2 пайызға).

Өнеркәсіпті дамыту өндірістің көлемін ұлғайту арқылы,  Индустрияландыру картасының  жаңа жобаларын енгізу арқыл жүзеге асады, бұл  электр энергиясын тұтынудың артуына әкеледі.

 

Өнеркәсіп саласын SWOTталдау:

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·     Ауданның Алматы қаласына жақын қашықтықта және Қырғызстан Республикасымен шекаралас аумақта орналасуы. Транспорттық инфрақұрылымның қол жетімділігі (Батыс Европа – Батыс Қытай автомагистралі, темір жолы желілері мен тұйықтары);

·     Облыс көлеміндегі минералды шикізат ресурстарының мол қоры. Құрылыс материалдарын дамытуға қажетті жалпы қолданыстағы пайдалы қазбалардың мол қоры (гипс, әктас, құмды-қиыршық тас қоспалары, құм,  топырақ);

·     Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану үшін біршама энергетикалық мүмкіндіктер;

·       Өнімнің көп бөлігінің ресурс және энергия сыйымдылығының жоғары болуы;

·       Инновация саласындағы өнеркәсіп үлесінің төмендігі;

·       Өндірілген өнімнің өзіндік құнының жоғарылығы;

·       Электр желілері мен аралық станциялардың тозуы;

·       Өндірілген өнімнің төменгі басекелестігі;

·       Салада біліктілігі және тәжірибесі жоғары мамандардың жетіспеушілігі

Мүмкіндіктері Қауіп-қатерлері
·         ИИД мемлекеттік бағдарламасы, «2020 жылға дейін Өңірлерді дамыту»,  «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламалары шеңберінде  мемлекеттік қолдау шаралары;

·    Өнеркәсіп саласының технологиялық әлеуетіне сәйкес өндірілетін өнім түрлерін кеңеюі;

·    Инвестициялық климаттың тартымдылығының артуы;

·    ЕАЭО бірігуіне байланысты нарықтың кеңеюі;

·    Жаңартылатын энергия көздері нысандарын іске қосу есебінен ауданның энерго тәуелділігн төмендету;

·    Еңбек әлеуетін дамыту.

·    Матадан жасалмайтын медициналық бұйымдарды, құрылыс материалдарын өндіру мен өткізуде Қытай және Ресей тарапынан жоғары бәсекелестік;

·    ЕАЭО мемлекеттері жағынан бәсекелестіктің болуы;

·    Мемлекетіміздің ДСҰ-на кіруіне байланысты экономикамыздың жеке секторларының бәсекеге қабілетсіздігі;

·    Өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін энергетикалық және көлік инфрақұрылымына ішкі нарықтағы бағаның өсуі.

 

Сала бойынша өзекті мәселелер:

– Кен өндіруші өнеркәсіп және карьерлерді өңдеу бойынша – шикізатты шығару деңгейінің төмендігі және қайта өңдеудің жеткіліксіздігі.

– Электрмен қамту, газды беру, бу мен ауаны сәйкестендіру бойынша–желілердің, кіші станциялардың тозуы және осымен байланысты электр және жылу энергиясының жоғары шығындылығы, энергия ресурстарының жоғары бағасы.

– Сумен қамту; кәріз жүйелері, қалдықтарды жинау мен таратуды бақылау бойынша – сумен жабдықтау жүйелерінің тозуы, қалдық суларды тазартуға арналған құрылғылардың жоқтығы.

 

1.2. Агроөнеркәсіп кешені

Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы секторларынан тұратын агроөнеркәсіп кешені Қордай ауданының экономикасында маңызды рөл атқарып, негізгі экономикалық көрсеткіштер бойынша жоғары үлесті қамтамасыз етеді.

2012-2016 жылдары агроөнеркәсіп кешенінде өндірістік өсуі байқалып, 2016 жылы 40,6 млрд.теңгені құрады, оның ішінде өсімдік шаруашылығының өнімдері – 23,1 млрд. теңге, мал шаруашылығы – 17,5 млрд.теңге.

Таблица №1. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімдері, млрд. теңге

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Ауыл шаруашылығының өнімі 17,6 21,6 26,9 28,5 40,6
ИФО, % 100,9 107,1 98,7 104,8 110,0
Соның ішінде:
Өсімдік шаруашылығы 9,3 11,7 12,1 13,9 23,1
ИФО, % 98,8 109,7 94,7 108,1 111,5
Мал шаруашылығы 8,3 9,9 14,8 14,6 17,5
ИФО,% 103,7 103,8 103,2 102,0 107,9

 

 

Ауыл шаруашылығы өнімдері көлемінің құрылымында өсімдік шаруашылығы жағынан көбейген.

 

Таблица №2. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімдері құрылымы, %

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Ауыл шаруашылығы өнімдері 100,0 100,0 100,0 104,8 110,0
Өсімдік шаруашылығы 52,8 54,2 46,3 108,1 111,5
Мал шаруашылығы 47,2 45,8 53,7 102,0 107,9

 

Ауданның жалпы жер аумағы 897,3 мың га құрайды, оның ішінде: ауылшаруашылығы жерлері – 595,8 мың га (66,4%), оның ішінде өңделетін жерлер – 133,7 мың га (14,9%).

2012-2016 жылдары ауылшаруашылығы дақылдарын өсіретін аумақтардың көбейгені байқалуда.

 

Таблица №3. Ауыл шаруашылығы дақылдары себілетін аумақтардың құрылымы

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
мың  га % мың га % мың га % мың га % мың га %
Егістік аумағы – жалпы 96,9 100 100,3 101,7 100 100 109,2 109,1 110,5 101,2
оның ішінде:
дәнді, дәнді бұршақты 47,4 48,9 50,5 52,3 51,4 50,3 49,2 96,3 52,9 107,5
майлы 5,7 5,9 6,7 5,6 5,5 6,7 6,2 114,8 5,7 91,9
Қант қызылшасы 0,023 0,02 0,004 0 0,2 0,7 350
көкөністер 3,8 3,9 3,8 3,8 3,7 3,8 4,2 97,7 4,0 95,2
бақша 0,6 0,6 0,5 83,3 0,5 100 0,4 80 0,4 100
картоп 2,7 2,8 2,3 2,7 2,6 2,3 2,5 92,6 2,5 100
Мал азығы 36,7 37,9 36,5 36 35,4 36,4 46,9 128,1 44,3 94,4

 

Егістік аумағы құрылымында дәнді және дәнді бұршақты (107,5%), сондай-ақ мал азығы дақылдарының (94,4%) үлес салмағы көп болуда.

Егістіктер құрылымын оңтайландыру үшін жыл сайын диверсификация бойынша шаралар жүргізілуде. Жаңа озық әдістер қолданылады: ылғал сақтаушы және су үнемдеуші технологиялар. Бүгінде ылғалсақтаушы технологиялы 3,0 мың га аумақта енгізілген.

Ауданның мал шаруашылығы – көп салалы. «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» бағдарламаларын жүзеге асырудың нәтижесінде малдың барлық түрлерінің, құстан басқа, мал басы өскені байқалуда.

 

Таблица №4. Мал басының динамикасы, мың бас

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Ірі-қара мал 46,1 46,1 46,4 49,6 53,6
Қой және ешкі 328,3 339,7 352,4 361,0 372,1
Жылқы 12,5 14,3 14,9 15,1 15,5
Түйе
Құс 136,2 136,3 137,8 109,3 109,3
Шошқа 7,3 4,6 1,9 2,0 2,0

 

Ауданның мал шаруашылығының асылтұқымды базасы 20 шаруашылық жүргізуші субъектілерінде көрсетіледі. Оның ішінде 18 – асыл тұқымды мал шаруашылығы, соның ішінде 16 қой шаруашылығында, 3 шаруашылық асыл тұқымды жылқы шаруашылығында. Соңғы 4 жылда импортты асыл тұқымды малдың әкелінуі есебінен 2 асыл тұқымды репродуктор құрылды.

Мемлекеттік қолдау аясында қолданылатын шаралар асыл тұқымды мал басының салмақ үлесін арттыруға мүмкіндік берді: ірі-қара мал 2010 жылы 7,0%-дан  2014 жылы 20,4% дейін, қой мен ешкі – 9,0%-дан 38,8%, жылқылар – 10%-дан 34,9% дейін тиісінше. 2015 жылы -23,7% мүйізді ірі қара мал, қой мен ешкі– 43,2%, жылқы – 34,2%. 2016 жылы  372,1 (103%) мың бас қой мен ешкі, 109,3 (100%) мың бас құс, 53,6 (108,1%) мың бас ірі қара мал, 15,5 (102,6%) мың бас жылқы бар.

Ауданда 4 сүт-тауарлы фермалар жұмыс істейді.

«Ірі-қара мал етінің экспорттық потенциалын дамыту» жобасын жүзеге асыру аясында 2012-2016 жылдары ауданда асыл тұқымды мал 1,3 мың бас мал басы бар 2 репродуктор құрылды. Ірі-қара семірту үшін 10,0 мың басқа арналған қуаттылығы жылына 1,0 мың тонна сиыр еті болатын  9 ірі қара мал бордақылау алаңдары құрылды.

Жалпы қолданылатын шаралар мен мемлекеттік қолдау 2012-2016 жылдарда егістіктер аумағын, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін, мал басы және малдардың өнімділігін арттыруға мүмкіндік берді, бұл өз кезегінде ауыл шаруашылығы өнімінің негізгі түрлерін өндіруді арттыруға септігін тигізді.

 

Таблица №5. Ауыл шаруашылығының негізгі түрлерін өндіру динамикасы (мың тонна, млн.дана)

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Астық 65,3 117,9 81,8 106 115,1
Көкөніс 81,2 79,6 86,5 90,3 101,5
Картоп 61,0 49,3 59,7 58,2 62,3
Ет 14,0 12,9 14,6 15,0 16,9
Сүт 58,7 57,9 58,1 58,3 58,3
Жұмыртқа 22,5 21,7 20,2 20,3 18,7

 

2016 жылы 16984 (113,1%) тонна ет, 58344 (100,0%) тонна сүт, 18699 (92,0%) мың дана жұмыртқа өндірілді.

Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен ауданда 1,9 мың шаруа қожалықтары, 22 ауылшаруашылығы құрылымдары және 12,0 мың үй шаруашылықтары айналысады. Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру көлеміндегі тұрғындар шаруашылығының үлесі әлі де болса жоғары болып отырғанын атап өту керек, бұл сала өнімін өндіруде ұсақ тауарлы мәнін көрсетеді.

Қордай ауданы бірнеше ауылшаруашылығы дақылдарын өсірумен айналысады, мәселен біздің аудан үлесіне облыс бойынша дәнді дақылдардың жалпы көлемінің 19,8% тиесілі, көкөніс дақылдары 14,6%, картоп 29%.

Ет өндіру бойынша Қордай ауданының үлесі 14,1%, сүт өндіру 19,9%.

 

Таблица №7. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің құрылымы

Атауы Барлығы Соның ішінде
Өсімдік шаруашылығы Мал шаруашылығы
млн. теңге Салмақ үлесі, % млн. теңге Салмақ үлесі, % млн. теңге Салмақ үлесі, %
Қордай 40626,5 17,9 23128,3 19,2 17496,3 16,6

 

2012-2016 жылдары ауданның ауыл шаруашылығы құрылымдарымен 1919,4 млн.теңге сомаға 308 бірлік техника сатып алынды, соның ішінде «КазАгроФинанс» АҚ арқылы – 739,7 млн.теңге сомасына 82 бірлік. 10% норматив бойынша жаңалану орташа көрсеткіші 3,5%.

Жыл сайын мемлекеттік қолдау аясында қаржыландыру көлемі артып келеді.

 

Кесте №8. “Агробизнес – 2020” бағдарламасын жүзеге асыру

млн. теңге

Бағыт атауы 2013жыл 2014жыл 2015 жыл 2016 жыл
жоспар нақты жоспар нақты жоспар нақты жоспар нақты
1 Тұқым шаруашылығын қолдау 16,0 16,0 10,7 10,7 5,9 5,9 29,8 29,8
2 Асыл тұқымды мал шаруашылығын қолдау 447,0 447,0 461,6 461,6 418,0 418,0 879,7 879,7
3 Мал шаруашылығы өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау 211,4 211,4 359,6 359,6 293,4 293,4 1384,8 1384,8
4 Жеміс-жидектің көп жылғы егіндіктері мен жүзімді салу мен өсіруді қамтамасыз ету 0,2 0,2 0,3 0,3 0 0 0 0
5 Егін шаруашылығы өнімдерінің өнімділігі мен сапасын арттыруды және дақылдарды субсидиялау жолымен  басқа да көктемгі-егіс және астық жинау жұмыстарын жүргізуге қажетті тауарлы-материалдық құндылықтарды басымды субсидиялау 189 189 334,5 334,5 415,1 415,1 205,4 205,4
6 Ауылшаруашылығы тауар өндірушілері үшін ауыл шаруашылығы дақылдарың өсімдіктерді қорғау мақсатында өңдеуге арналған гербицидтер, биоагенттер, биопрепараттардың құқық төмендету 9,0 9,0 9,8 9,8 4,3 4,3 12,3 12,3
7 Тыңайтқыштар құнын субсидиялау (органикалықтан басқа) 83,1 83,1 126,8 126,8 139,2 139,2 102,9 102,9
Барлығы: 955,7 955,7 1303,3 1303,3 1275,9 1275,9 2614,9 2614,9

 

 

 

Саланың даму жағдайынаSWOT- талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·      Өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін өндірісті дамыту үшін қолайлы табиғи-климаттық жағдайлар;

·      табиғи шабындықтар мен жайлым жерлер;

·      облыстағы минералды тыңайтқыштар өндірісі;

·      ауыл шаруашылығы кластерлерін қалыптастыру үшін АӨК-гі дамыған институционалдық инфрақұрылым;

·      мемлекеттік қолдау (Агробизнес – 2020).

·      Механикаландырудың жеткіліксіз деңгейі және ауыл шаруашылығы техникаларының тозу деңгейінің сақталуы;

·      суару инфрақұрылымының тозығы;

·      кепілдік капиталдың болмауына байланысты екінші деңгейдегі банктердің ауыл шаруашылығын төмен несиелеуі.

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·      «Агробизнес-2020» Бағдарламасын жүзеге асыру аясында мемлекеттік қолдау шаралары;

·      экспорттық әлеуетті ұлғайтуға мүмкіндік беретін, жеке қосалқы шаруашылықтарды ірілендіру;

·      егіс алқабының құрылымындағы жоғары рентабельді дақылдардың үлесін арттыру;

·      ұсақ ауыл шаруашылығы өндірістерін ірілендіру жолымен машина-технологиялық станцияларын құру;

·      ауылдық несиелік серіктестіктер мен ауылдық тұтыну кооперативтерінің желісін кеңейту.

·       Қолайсыз ауа-райы жағдайының, табиғи апаттардың, аса қауіпті мал аурулары ошағының әсер етуі;

·       ауыл шаруашылығында қаржылық және технологиялық мүмкіндіктері шектеулі жеке қосалқы шаруашылықтардың (әсіресе мал шаруашылығында) үлесі басым, бұл саланың дамуына, жаңа технологияларды енгізуге кері әсер етеді;

·       нашар кепілдік базаға байланысты ауыл халқын несиелеу проблемалары, халықтың ауылдық кооперациялар және тетіктері мәселелері бойынша ақпараттануының төмен деңгейі.

 

 

Саланың проблемалары:

– Қордай ауданында ауыл шаруашылығы өсімінің дамуын тежейтін негізгі себеп – шаруашылықтардың ұсақ тауарлығы. Жер алқаптарының көлемі 50 га дейінгі ұсақ шаруашылық жүргізуші субъектілердің пайыздық қатынасы 64,4% құрайды. Ұсақ шаруашылықтар өндіріске агротехнологиялар ендіре алмайды, сондай-ақ егістік айналымдарын сақтай алмайды, тамшылатып суару, жаңбырлатып суару және басқа ылғалды үнемдеу технологиялары сияқты ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерін ендіруді айтпағанның өзінде өсімдіктерді қорғау жүйесін қолдана алмайды.

– көптеген ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінде негізгі және айналымдағы қаржылардың жеткіліксіздігі;

– мал басының жеке қосалқы шаруашылықтарда шоғырлануы;

– «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» бағдармаларының әлеуетті қатысушыларында несиелерді кепілдік мүлікпен қамтамасыз ету проблемасының болуы. Кепілдікті қамтамасыз ету үшін ұсынылатын мүлік негізінен ауылдық жерлерде орналасқан, сондықтан өте төмен бағаланады.

– машина-трактор паркінің жеткіліксіз техникалық жарақтандырылу деңгейі, жаңа прогрессивтік технологиялардың әлсіз енгізілуі;

– ауылда білікті кадрлардың жеткіліксіздігі;

– еңбекті көп қажетсінетін үрдістердің әлсіз механикаландырылуы; ауыл шаруашылығы техникасының тозу деңгейінің жоғарылығы, мал шаруашылығында өнімділігі жоғары генетикалық материалдың және өсімдік шаруашылығында элиталық тұқымдардың төмен үлесі, мал шаруашылығы шикізатын даярлау, сақтау және бастапқы қайта өңдеу, көкөністі сақтау бойынша инфрақұрылымның болмауы;

– суару кезеңінде судың жеткіліксіздігі;

– қайта өңдеу кәсіпорындарының өндірістік қуаттарының  толық емес жүктемесі;

– шикізаттың төмен сапасы және тапшылығы, сондай-ақ шикізатты даярлау, тасымалдау және сақтау логистикасының дамымауы, бұл қайта өңдеу қуаттарының толық жүктелмеуіне әкеледі.

– сауда-логистикалық инфрақұрылымның дамымауы, бұл азық-түлік нарығында көптеген ұсақ ойыншылардың болуына және өнімнің негізсіз қымбаттауына ықпал етеді;

– отандық ауыл шаруашылығы өнімінің және оны қайта өңдеу өнімдерінің ішкі және сыртқы нарықта бәсекеге қабілеттілігінің төмендігі.

 

 

1.3.Шағын және орта бизнес, сауда.

Шағын және орта бизнес.

Аудан экономикасының дамуында басым бағытты шағын және орта бизнес алып тұр.

Шағын және орта кәсіпкерліктің тіркелген субъектілері (ШОК-кейіннен) аудан бойынша 2016 жылы 7466 бірлік өткен жылмен салыстырғанда 6,8 % жоғары, 2015 жылы 6990 бірлікті құрады, 2014 жылмен салыстырғанда 0,6% жоғары (бірлік) және 2013 жылмен салыстырғанда 7% жоғары (8205 бірлік)  және 2012 жылмен салыстырғанда 12% жоғары (7843  бірлік).

ШОК тіркелген субъектілерінің басым көпшілігі жеке кәсіпкелерге тиесілі (ЖК-кейіннен). Орташа 2012-2016 жылдарда 68% ЖК келетін. Сарапталатын кезеңде ЖК саны 4631-ден 4953 бірлікке (322-ке артық) көтерілген.

Кейіннен ШОК (24%) тіркелген субъектілерінің үлесі шаруа (фермерлік) қожалықтарына тиесілі (ШФҚ). ШФҚ саны сарапталған мерзім ішінде 2012 жылғы 1771 бірліктен 2016 жылы 1881 бірлікке (110 бірлікке) өскен.

ШОК тіркелген субъектілерінің ең кіші есесі заңды тұлғаларда болады. 2012-2016  жылдары заңды тұлғалар саны 213 бірлікке 455-тен 668-ке ұлғайды. ШОК тіркелген субъектілерінің құрылымында орташа заңды тұлғаларға үш жыл ішінде 5% келген.

2016 жылы тіркелген заңды тұлғалар жалпы санында белсенділер үлесі 64,9% құрады, (2015 жылы -58,1, 2014 жылы -54,7 2013 жылы – 47,8%, 2012 жылы – 50%).

ШОК белсенді субъектілерінің саны 2012 жылы 6899 бірлікті құрады, 2013 жылы – 7492 бірлік (2012 жылдағы деңгейден 8% жоғары). 2014 жылы ШОК белсенді субъектілерінің саны 2013 жылмен салыстырғанда 2% өскен және 7644 бірлік құрады. Сонымен бірге ШОК белсенді субъектілерінің саны 2016 жылы 2012 жылдың деңгейімен салыстырғанда 567 бірлікке немесе 7,6% өскен.

 

 

ШОК тіркелген және белсенді субъектілерінің санының, бірліктерінің динамикасы. №1 сурет

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ШОК құрылымындағы ұйымдастыру-құқықтық нысан қимасында белсенді субъектілер басым үлесі жеке кәсіпкерлерге келеді (орташа 2012-2016 жылдарда – 74,8%). ШФҚ орташа ШОК белсенді субъектілерінің жалпы санынан 22,1%, заңды тұлғалар – 3,1% құрады.

 

Жалпы санындағы ұйымдастыру-құқықтық нысан қимасында

ШОҚ субъектілерінің үлесі, %                                                             № 2 Сурет

 

2012 жылы ШОК саласындағы қамтылғандар саны 31246 адам құрады. 2013 жылы шағын және орта кәсіпкерлікте 33110 адам қамтылған. 2014 жылы қамтылғандар саны 34210 адамды құрады. 2015 жылы шағын және орта кәсіпкерлікте 33838 адам қамтылған, 2016 жылы 32882 2015 жылдың сәйкес кезеңіне 956 адамға төмен немесе 2,6%.

Белсенділер жалпы санының 3,0% заңды тұлғалар құрағанына қарамастан олар ШОК қамтылғандардың жалпы санынан сектордағы қамтылғандардың 14%-нан артығын қамтиды (4981 адам). 2012-2016 жылдары орташа ШОК қамтылғандардың жалпы санынан 56,8% немесе 19479 адам ЖК айналысқан. ШФҚ орташа сарапталған кезең ішінде ШОК-те еңбекпен қамтудың 29,2% немесе 9378 адамды қамтыған.

2013 жылы ШОК өнім шығару 45,5 млрд. теңгені, 2012 жылмен салыстырғанда 23,4% жоғары құраған (2012 жылы – 36,7 млрд. теңге). ШОК субъектілерімен шығарылатын өнім 2014 жылды 2013 жылмен салыстырғанда 21,4% өсті, 2015 жылдың қорытындысы бойынша 55,1 млрд. теңге, 2016 жылы 64,2 1 млрд. теңге құраған, 2012 жылмен салыстырғанда 73,2% өскен.

Ұйымдастыру-құқықтық нысан қимасында ШОК-пен өнімдердің басым үлесі заңды тұлғаларға тиесілі (орташа 2012-2016 жылдарда – 62%). Орташа ШОК субъектілерімен өндірілген өнімнің жалпы көлемінен ШФҚ орташа 23%, ЖК – 15% өндіреді.

 

Индустриалды-инновациялық даму бағдарламасының өңірлердегі іске асырылатын жобаларды қолдаудың механизмдерінің бірі – «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы.

«Бизнестің жол картасы 2020» Бағдарламасы шеңберінде ауданымызда 40 жобаға жалпы құны 10225,4 млн.теңге мемлекеттік қолдау көрсетілген, оның ішінде:

 «Пайыздық ставкаларды субсидиялау»  жалпы   құны 10013,2  млн.. теңгені құрайтын 28  жобаға мемлекеттік қолдау көрсетілген:

2011 жылы 1 жоба 96 млн теңгеге.

2012 жылы 6 жоба 401,3 млн теңгеге.

2013 жылы 4 жоба 2025,7 млн теңгеге.

2014 жылы 5 жоба 3807 млн теңгеге.

2015 жылы 12  жоба 3683,2 млн теңгеге.

       «Жетіспейтін инфрақұрылымды тарту» бойынша  жалпы құны 161,6 млн. теңгені құрайтын 5 жоба жүзеге асты.

Кепілдендіру құралдары бойынша бойынша 6 жоба жалпы құны 47,6 млн. теңгені құрайтын кепілдік берілді.

«Гранттық қаржыландыру» бойынша –1 жоба, жеке кәсіпкер Белғожаев А.С. «Инновациялық технологиялар арқылы дәнді дақылдарды, жеміс жидектерді композитті жарма ұн өнімдерін өңдеу», жалпы құны 3 млн. теңге.

«Шағын және орта бизнесті топ-менеджментке оқыту» тетігі бойынша 2 кәсіпкер «Назарбаев Университеті» АҚ-ның бизнес мектебінде оқып шықты;

«Іскерлік байланыстар» тетігі бойынша 2 кәсіпкер Туран Профи оқыту орталығында «Тұран» Университетінде оқып келді  және «Старшие-сеньоры» компонентін жүзеге асыру үшін «Куликовтың сүт өнімдері» ЖШС-не Канададаң сүт өндеу бойынша арнайы оқытуға бір маман келіп кетті.

«Бизнес жол картасы 2020» бағдарламасын іске асыру  барысында, 2012-2015 жылдары қосымша 450-ден астам жұмыс орны құрылды.

 

Сауда :

Сауда саласында аудан бойынша 10890 адам айналысуда, ауданның барлық  жұмыс істейтін халқының 32 %-ы қамтылған.

Ішкі сауданың негізгі қызмет түрлері бөлшек және көтерме саудаға бөлінеді. Бөлшек сауда айналымы 2015 жылы 11049,1 млн. теңгені құрады, бұл 2014 жылдың деңгейінен 22 %-ға артық, көтерме сауда – 20048,5 млн. теңге (63%-ға) (1 кесте)

 

Кесте №1. Ішкі сауданың даму серпінділігі   2012-2016 жылдарға

 

Атауы Өлшем бірлігі. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Жамбыл облысы бөлшек сауда айналымы млн. тенге 119 672,2 151 652,0 182 766,7 183225,2 217514,5
Қордай ауданы бөлшек сауда айналымы млн. тенге 6966,1 8144,0 9028,0 11049,1 13139,5
Аудан үлесі % 5,8 5,4 4,9 6 6
Жамбыл облысы көтерме сауда айналымы млн. тенге 158 182,3 158 511,0 173 422,9 221 841,9 190324,3
Қордай ауданы көтерме сауда айналымы млн. тенге 5861,5 12578,7 12308,3 20048,5 7186,9
Аудан үлесі % 3,7 7,9 7,1 9,0 3,7
2000 кв.м көлемдегі сауда нысанының санымен көтерме сауда айналымы ед./

мың.ш.м

2 2/2,0 2/2,0 2/2,0 2/2,0

 

2016 жылы бөлшек сауда тауар айналымы 13139,5 млн. теңгені құрап, нақты көлем индексі 100,6 пайызға орындалды, көтерме сауда айналымы 7186,9 млн. теңгені немесе нақты көлем индексі 30,0  пайызды құрады.

 

 2012-2015 жж. Ішкі сауданың даму динамикасы.

 

 

 

Бүгінгі күнге аудан бойынша 882 сауда объектілер бар. Оның ішінде: Қордай ауылдық  округі бойынша 128 дүкен, 29 дүңгіршек, 16 жанар-

жағар май құю бекеттері, 18 көлік жуу орны, 3 сурет салоны, 22 дәріхана, 14 наубайхана, 24 шаштараз, 10 мейрамхана, 33 дәмхана, 20  қонақ үйі, 14 ТЖО, 19 ақша алмастыру пункттері, 4 базар;

Степной ауыл округі бойынша  3 дукен, 17 дүңгіршек,1 дәмхана, 1 дәмхана, 1 ТЖО;

Бетқайнар ауылдық  округі бойынша 16 дүкен, 1 жанар-жағар май бекеті, 1 дәріхана, 1 дәмхана;

Сарыбұлақ ауылдық  округі бойынша 19 дүкен, 2 жанар-жағар май бекеті, 2 дәріхана, 1 наубайхана, 25 дәмхана, 1 ТЖО;

Ноғайбай ауылдық  округі бойынша 6 дүкен, 1 ТЖО;

Кенен ауылдық  округі бойынша 10 дүкен, 2 дүңгіршек, 2 дәріхана, 5

дәмхана, 1 ресторан;

Отар ауылдық  округі бойынша 64 дүкен, 1 дүңгіршек,  4 жанар-жағар май бекеті,5 дәріхана,  2 наубайхана, 8 шаштараз, 10 дәмхана, 6 ТЖО.

Улкен Сұлутөр ауылдық  округі бойынша 5 дүкен, 1 дәріхана, 1 наубайхана, 1 тойхана;

Аухатты  ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 4 дүңгіршек, 5 жанар-жағар май бекеті,1 көлік жуу орны, 2 дәріхана, 1 дәмхана, 1 ТЖО.

Қаракемер ауылдық  округі бойынша 13 дүкен, 1 наубайхана, 4 дәмхана.

Масаншы ауылдық  округі бойынша 40 дүкен, 2 дүңгіршек, 5 жанар-жағар май бекеті, 2 дәріхана, 2 наубайхана, 1 шаштараз, 1 ТЖО.

Сортөбе ауылдық  округі бойынша 46 дүкен, 3 дүңгіршек, 6 жанар-жағар май бекеті, 8 көлік жуу орны, 3 дәріхана, 1 наубайхана, 5 шаштараз,  2 дәмхана, 10 ТЖО, 1 кафе.

Қарасу ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 3 дүңгіршек, 1 жанар-жағар май бекеті, 1 дәріхана,  1 шаштараз, 2 дәмхана, 1 ТЖО.

Қарасай ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 1 дәріхана, 1 наубайхана, 2 дәмхана.

Алға ауылдық  округі бойынша 3 дүкен, 2 дәмхана.

Жамбыл ауылдық  округі бойынша 27 дүкен, 1 жанар-жағар май бекеті, 2 дәріхана, 1 ТЖО.

Қасық ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 1 дәріхана.

Қақпатас ауылдық  округі бойынша 22 дүкен, 1 көлік жуу, 1 дәріхана, 1 ТЖО;

Сұлутөр ауылдық  округі бойынша 2 дүкен.

 

Қордай ауданында  2869 орынды  5 сауда базары жұмыс істеуде.

Базар атауы Сауда орны Бос сауда орнының саны
1 «Усен-Улы» 357 7
2 «Бауырхан» 148
3 «Дастай – ата» 60 56
4 «Барыс 2» 2260 2011
5 «Айым» 44
Барлығы: 2869 2074

 

 

2014 жылы эксплуатацияға 18 дүкен, 2 дүңгіршек, 4 ТЖО, 7 дәмхана, 1 асхана, 1 кірпіш цехы, 1 жанар-жағар май бекеті (Бейбарысгаз), 2 сауда кешені берілді.Қордай ауылында 2014  жылы  көлемі  500 шаршы метрден асатын 2 сауда кешені ашылған. («Қордай-Сити» 877 шаршы метр; «Семейный» 800 шаршы метр).

2015 жылы ауданда  эксплуатацияға 1 құмблогын шығаратын цех, 7 дүкен, 1 дәмхана, 1 ТЖО енгізілді.

2015 жылы Қордай ауылында 1250 шаршы метр көлемде «Флагман» сауда кешені  ашылды.

2016 жылы Қордай ауылында «Шұғыла» сауда кешені  ашылды.

Оңды динамикаға қарамастан өңір үшін базарлардың жоғары маңыздылығы тән: сатылымдардың негізгі үлесі (65,2%) базарлардағы сауда мен жеке кәсіпкерлік  қызметімен айналысатын тұлғалардың саудасына келеді.

 

ШОБ және сауданың даму жағдайына SWOT- талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасының шеңберінде бизнесті қаржылай қолдау;

·     өңірде ауыл кәсіпкерлігінің белсенді дамуы;

·     ірі бизнес пен ШОБ арасындағы серіктестік бағдарламасы;

·     ШОБ үшін әкімшілік кедергілерді болдырмау бойынша әкімдіктің жүйелі жұмыстары;

·     сауда көлемі дамуының және халықты жұмыспен қамтудың оң динамикасы;

·     әлеуметтік-маңызы бар тауарларға бөлшек сауда бағасы мониторингінің қалыптасқан жүйесі;

 

 

 

 

·     ШОБ субъектілерінде жеке айналым қаражатының, кепілзаттық мүліктің жеткіліксіздігі;

·     аймақтағы ШОБ өкілдерінің кооперациясының және мамандандырылуының жеткіліксіздігі;

·     отандық кәсіпорындардың өнім түрлерінің саяздығы, оның импорт тауарларымен салыстырғандағы әлсіз бәсекеге қабілеттілігі;

·     көліктік-логистикалық орталықтарының болмауы, «ауылдық жер» байланысындағы логистикалық мәселе;

·     айналым қаражатының тапшылығы, сауда кәсіпорындарының және желілерінің жоғары борыштық жүктемесі;

·     кәсіпкерлердің теориялық және тәжірибелік әлсіз дайындықтары, білікті мамандардың жетіспеушілігі, оның ішінде сауда саласында.

·     өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттігінің төмендігі;

·     облыс экспортының шикізат бағыттылығы.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Қазақстан Республикасында 2020 жылға дейін қызмет көрсету саласын дамыту Бағдарламасы шеңберінде бөлшек сауданы мемлекеттік қолдау шараларын қолдану;

·     облыстың қайта өңдеу өнеркәсібін дамыту;

·     отандық азық-түлік өнімі өндірісінің өсімі;

·     көлік-логистикалық орталықтар желісін дамыту;

·     бәсекелестіктің өсімі, сауда желілерінің бәсекелестігін арттыру.

 

·     Макроэкономикалық ортада жағымсыз өзгерістер: валюталық бағам, пайыздық мөлшерлеме, ақша ұсынымы;

·     сыртқы экономикалық ахуалдың нашарлауына байланысты жүйе құраушы кәсіпорындардың өніміне сұраныстың төмендеуінің шағын және орта бизнеске әсері;

·     бөлшек сауда нарығында көлеңкелі тауар айналымының өсуі;

·     ескірген сауда форматтарының бәсекеге қабілеттігінің төмендеуінің консервациясы;

·     шетелдік сауда желілері тарапынан отандық ойыншыларды ығыстыруы және жұтуы;

·     шағын бизнес кәсіпорындарын заманауи сауда форматымен ығыстыру.

 

Салалардың проблемалары:

ШОБ-та:субъектілердің басым бөлігінде өз инвестициялық және айналымдағы қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін жеткілікті қаржы ресурстарының жоқтығы; банктер ШОБ субъектілерінің кепілдікке қабілеттілігінің төмендігінен займдар бойынша пайыздық ставканы ұлғайту арқылы тәуекелділік құнын кредиттерге ауыстыруға мәжбүр; шағын бизнес үшін инженерлік-техникалық жұмысшы мамандықтар саласындағы білікті кадрлардың тапшылығы.

Саудада: бөлшек сауда кәсіпорындары қауымдастықтары жанындағы сату орталықтарының, тұтыну кооперативтерінің, ірі тәуелсіз супер және гипермаркеттердің жоқтығы; «ауылдық жер-қала» байланысына қажетті көлік-логистикалық орталықтардың болмауы; алаңдарды жалға алудың жоғары ставкалары, логистика және сақтау шығындары бүкіл сауда жүйесінің жалпы тиімсіздігін және бәсекеге қабілетсіздігін айқындайды; айналымдағы қаражаттың тапшылығы; сауда секторында топ-менеджменттің тапшылығы.

 

 

1.4. Инновациялар мен инвестициялар

Инновация. Инновациялық белсенді кәсіпорындардың үлесі жалпы санынан 2012 ж. 5%, 2013 ж. 2,9%, 2014 ж. 10,7%, 2015 ж. 11,4%,  2016 ж. 3,4.

 

Кесте №1. Инновациялық белсенді кәсіпорындардың негізгі көрсеткіштері 2012-2015 жж.

Атауы өл.

бір.

2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Инновациялық белсенді кәсіпорындардың үлесі % 5,0 2,9 10,7 11,4 3,4

 

Кесте №1.2016 жылы инновацияны көрсететін кәсіпорындар . 

Кәсіпорын атауы Инновация үлгілері Инновация
1 «Central Asia Gold Production» ЖШС процессті Бағалы және түсті металдарды өндіру
2 «VISTA INTERNATIONAL» ЖШС процессті жел электр энергиясын өндіру

 

2015-2019 жылдарға арналған өңірлік индустриаландыру картасына еңгізілген ауданда жалпы жобалық құны 60 млрд. 281 млн. теңге құрайтын жүзеге асуда 5 жоба оның ішінде «Ветро Инвест» ЖШС, «Алатау Қордай» ЖШС, «Первомайские деликатесы» ЖШС, «Aurum Deutschland AG» (Аурум Дойчланд АГ) ЖШС, «BioVet KZ» ЖШС.

ҮИИД Мемлекеттік бағдарламасы аясында инновацияға қатысты іске қосылған өндіріске ерекше көңіл бөлінеді.

Инновациялық дамыту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат. Тұрақты негізде презентациялар, семинарлар, АҚ «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» арқылы инновациялық гранттар беру сондай-ақ «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде  соның ішінде инновацияларды дамыту үшін қолдау негізгі тетіктерін, түсіндіру мақсатында өнеркәсіп қатысуымен конференциялар өткізіледі.

 

Инвестиция.

2012 ж. негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 34,1 млрд. Теңгені құрады, 2011 ж. салыстырғанда  «Батыс Европа – Батыс Қытай» және «Азиялық газқұбыры» жобаларының құрылысы есебінен НКИ  3,1 есе артты.

2013- 2014 инвестиция көлемі төмендеп 2013 жылы – 26440,5 млн.тг. НКИ 82,1% және 2014 жылы – 15042,3 млн.тг. НКИ 54,7% құрады. Облыстың жалпы көлеміне қарағандағы аудан инвестициясының үлесі 2014 ж. -8,7% құрайды (2012 ж.-22,8%)

2014- 2015 инвестиция көлемі 105 пайызға ұлғайып24650,4 млн теңгені құрады, 2014 жылмен салыстырғанда ұлғайды. Жалпы облыс бойынша ауданның негізгі капиталға салынған инвестициялардың үлес салмағы 11,9 пайызды құрайды.

2015- 2016 инвестиция көлемі 66,2 пайызды немесе17048,1 млн теңгені құрады, 2015 жылмен салыстырғанда кеміді. Жалпы облыс бойынша ауданның негізгі капиталға салынған инвестициялардың үлес салмағы 7,9 пайызды құрайды.

 

                Негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі %        Сурет №1

 

Негізгі капиталға салынған инвестиция негізі өндірісті дамытуға, көлік, қоймалауға бағытталған, Мемлекеттік индустриалды инновациалық даму бағдарламасы, аудан аумағындағы автобан «Батыс Европа-Батыс Қытай» құрылысы және «Азиялық газқұбыры» жобаларының орындалуына байланысты.

2016 жылдың қорытындысына сәйкес аудан мен қала кесіндісі бойынша инвестициялық көлемнің көбірек үлесі Қордай ауданына тиесілі.

Қаржыландыру көзі бойынша инвестиция структурасы 2016 ж.: өз қаражаты-50,7%, Республикалық бюджет қаражаты-32,8%, жергілікті бюджет қаражаты-0,83%, банк кредиттері-2,1%, басқа заемдық қаражаттар-13,4%.

 

Негізгі капиталға салынған инвестиция структурасы 2016 жыл.

 

сурет №2

 

2016 жылы негізгі капиталға салынған жалпы инвестиция көлемі 17,0 млрд. теңгені құрады, нақты көлем индексі 66,2 пайыз. Оның ішінде: республикалық бюджет есебінен 5595,6 млн. теңге, жергілікті бюджет есебінен 142,9 млн. теңге, жеке қаражаты есебінен 8655,0 млн. теңге, банктердің несиелері есебінен 361,5 млн. теңге және басқа да қарыз қаражаттар есебінен 2292,9 млн. теңге.

 

SWOT-саланы даму жағдайының сараптамасы:

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Тұрғындардың жоғары білім деңгейі;

·     инновациялық инфрақұрылым элементтері: ЖОО, ҒЗИ

·     техника және технологияны дамыту бойынша бөлімшелері бар ірі кәсіпорындардың болуы;

·     инновация дамуының оң динамикасы.

 

·     Ғылым және өнеркәсіп арасындағы әлсіз байланыс;

·     бизнестің инновациялық белсенділігінің төмен деңгейі;

·     инновация дамуының іріктелген статистикалық бақылау мәселелері;

·     ірі өнеркәсіптік компанияларының өңірлік университеттермен өзара-іс қимылға қызығушылығының болмауы;

·     ӘКК инновациялық жобаларда әлсіз қатысуы.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Инновацияларды дамыту үшін ИИДМБ мүмкіндіктерін қолдана отырып өнеркәсіп салаларын жаңғырту үшін жаңа технологияларды әзірлеу;

·     2020 жылға дейін Қазақстан Республикасының инновациялық даму Тұжырымдамасының және оны іске асыру бойынша Жол Картасының мүмкіндіктерін пайдалану;

·     энерго және ресурсты үнемдеу салаларында инновацияны дамыту;

·     орталық мемлекеттік органдарымен әрекеттесуді кеңейту: ҚР инвестициялар және даму министрлігі мен инновациялар дамуының сұрақтарында ТДҰА;

·     «100 нақты қадам» Ұлттық жоспар шараларының аясында өнеркәсіптің, инвестициялардың және инновациялардың стратегиялық даму бағдары;

·     ЕАЭО кіруге байланысты сыртқы инвесторларды тарту.

·     Қолданыстағы өңірлік инновациялық жүйенің жоқтығы.

 

 

Сала мәселесі :

– Өңірлік инновациялық орталықтың жоқтығы, кәсіпорын өндірістің ғылыммен белсенділігінің төменгі үлесі.

– Жеке инвестицияға жобаның қызығушылығының жоқтығы.

 

1.5.Экономикалық өсім орталықтарын дамыту

Тірек ауылдық елді мекендер

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 қарашадағы №1389 Қаулысымен бекітілген 2020 жылға дейінгі елдің кеңістік-аумақтық дамуының болжамдық сызбасын жүзеге асыру бойынша Қазақстан Республикасының Экономикалық даму және сауда Министрлігімен бекітілген әдістемелік ұсынымдар өлшемдеріне сәйкес, аудандағы елді мекендерді тірек ретінде анықтаудың негізгі критерийлеріне сараптама жасалынып, атап айтқанда:

1) тұрғындар саны – 1493 адамнан кем емес;

2) дамудың жоғары немесе орта әлеуеті (50 балдан кем емес);

3) аулшаруашылық құрылымдарының болуы;

4) егістік жерлердің болуы;

5) жеткілікті әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымның болуы (мектептер, ФАПтар, клубтық мекемелер, сауда нүктелері, пошталар, дәріханалар, орталықтандырылған сумен қамту, жарықтандыру);

6) өткізу нарығына көліктік қол жетімділік, жүк және жолаушы тасымалын ұйымдастыру мүмкіндігі көрсеткіштеріне сәйкес келген және елді мекендердің орналасқан жеріне байланысты тірек елді мекендер болып Ауқатты, Бетқайнар және Отар елді мекендері анықталды.

Жамбыл облыстық мәслихатының 2014 жылғы 10 желтоқсандағы №33-14 шешімімен Тірек ауылдық елді мекендерді дамытудың 2014-2018 жылдарға арналған жеке кешенді даму жоспарлары бекітіліп (әрі қарай – КДЖ), іс-шаралар жоспарлары әзірленді.

КДЖ елді мекендердің экономикалық, инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымдарды дамытуға, өткеру рыногына және елді мекендерге транпорттық қолжетімділікті кеңейтуге, мемлекеттік және коммерциялық қызмет көрсету  орталықтарын құруға және дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашып, халықты жұмыспен қамтуға бағытталған іс-шараларды іске асыруды қарастырды.

Тірек ауылдық елді-мекендердің негізгі қызмет ету бағыты  ауылшаруашылық өнімдерін өндіру болып табылады.

Ауқатты ауылы аудан орталығынан 50 км қашықтықта орналасқан және  халық саны 6455 адамнан тұратын Ауқатты ауылдық округінің орталығы болып табылады. Аула саны – 1048.

Ауқатты  тірек ауылдық елді мекеннің жалпы аумағының көлемі 34210 га, оның ішінде егістік жері – 4920 га, шабындық жері – 4795 га, жайылым жері – 23447 га.

Ауқатты ауылының  6455 адамының ішінде ерлер – 2582, әйелдер – 3873, зейнеткерлер – 338, мүгедектер – 150, 18-29 жас аралығындағы жастар – 1068, оқушылар – 1376.

Еңбекке жарамды халық саны 2952 адамды құрайды:

– оның ішінде жұмысқа орналасқан 2902, жұмыссыздар – 50, оның ішінде жұмыспен қамту орталығында тіркелгендер – 11.

Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен мекемелер саны – 28. Атап айтқанда: Ауқатты ауылдық округі әкімінің аппараты; №9 Орта мектебі; ауылдық аурухана; Мәдениет үйі; Ауылдық кітапхана; Пошта бөлімшесі; Полиция бөлімшесі; Ауқатты ауылында13 дүкен, 2 аптека, 2 кафе, 1 қосалқы бөлшектер дүкені, 2 көлік жуатын орыны және жанар-жағар май 3 станциялары қызмет етуде.

Ауқаттыда  28 км ауылдық ішкі жолдардың 3,5 км асфальт төселген,  орталық су жүйесі бар.

Ауылдық округте 1179 бас МІҚ мал, 188 бас жылқы, 9725 бас қой мен ешкі, 191 бас шошқа тіркелген.

Бетқайнар ауылы аудан орталығынан 27,9 км қашықтықта орналасқан және халық саны 4626 адамнан тұратын Бетқайнар ауылдық округінің орталығы болып табылады. Аула саны – 980.

Бетқайнар тірек ауылдық елді мекеннің жалпы аумағының көлемі 16980,7 га, оның ішінде егістік жері – 8840,0 га, шабындық жері – 684,0 га, жайылым жері – 5055,8 га.

Ауылдық округтың халық саны 5002 адамды құрайды, оның ішінде ерлер – 2190, әйелдер – 2812, зейнеткерлер – 437, мүгедектер – 245, 18-29 жас аралығындағы жастар – 511, оқушылар – 876.

Еңбекке жарамды халық саны 2947 адамды құрайды:

– оның ішінде жұмысқа орналасқан 2875, оның өз бетінше жұмыспен қамтылғандары – 753; жұмыссыздар – 72, оның ішінде жұмыспен қамту орталығында тіркелгендер – 8.

Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен мекемелер саны – 10. Атап айтқанда: Бетқайнар ауылдық округі әкімінің аппараты; № 27 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп; № 7 Бетқайнар колледжі; Мәдениет үйі; Кітапхана; Бетқайнар аудандық дәрігерлік амбулаториясы; Қазтелеком бөлімшесі; Аудандық электр жүйесінің бөлімшесі; Пошта бөлімшесі, Учаскелік полиция. Сонымен қатар, Бетқайнар ауылында 21 дүкен, 2 аптека, 1 шаштараз, 1 тігін цехі, 2 тойхана, 1 кафе, 1 желімдеу станциясы және 2 жанар-жағар май құю станциясы қызмет етуде.

Бетқайнар ауылында 37 км ауылдық ішкі жолдардың 25 км асфальт төселген, орталық су жүйесі бар. Ауылдағы 21 көшенің тек 3 көшесі жарықтандырылған.

Ауылдық округте 3722 бас МІҚ мал, 987 бас жылқы, 23580 бас қой мен ешкі тіркелген.

Отар ауылы аудан орталығынан 80 км қашықтықта орналасқан.

Ауылдық округ аумағының жалпы көлемі- 206303 га құрайды, оның ішінде елді мекеннің аумағы – 9779 га, Отар ауылының көлемі 3881,0 га.  2013 жылы дайындалған Отар ауылының Бас жоспарына сәйкес 400 га жер көлеміне ұлғайтылды.

Отар ауылының халқы 4869 құрайды, оның ішінде ерлер- 2011, әйелдер- 2858, зейнеткерлер -345, мүгедектер- 145, 18-29 жас аралығындағы жастар -1466, оқушылар- 847, жұмыс істейтіндер- 2002, өзін-өзі жұмыспен қамтитындар- 500 және жұмыссыздар- 19 адамды құрайды.

Ауылдық жұмысқа жарамды тұрғындары 3800 адам.

Отар ауылы бойынша 16 мекеме бар: оның ішінде «Жамбыл облысы Қордай ауданы Отар ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ, полицияның тірек пункті, №41 К.Әзірбаев атындағы орта мектеп,  «Нұр» балабақшасы, балалар және жасөспірімдер шығармашылық орталығы, Красногор РЭС-і, ТУСМ байланыс бөлімі, почта бөлімшесі, теміржол мекемелері-станция, әскерилендірілген теміржол күзеті, техникалық қызмет көрсету пункті, желілік полиция бөлімі, ветеринарлық пункт, өрт сөндіру бөлімшесі, сондай-ақ  3 әскери бөлімдер орналасқан.

Әлеуметтік салада қызмет атқаратын

– қазақ-орыс тілдерінде білім беретін №41 К.Әзірбаев атындағы орта мектеп  1176 оқушыға арналған, бүгінгі күнде ол жерде 847оқушы оқиды, ыстық тамақпен 146 бала қамтылған.

– 75 орындық «Нұр» балабақшасында 3 топта 75 бала тәрбиеленеді. Штат бірлігінде 26 адам жұмыс істейді.

– Отар ауылдық ауруханасында 35 төсек, штат бірлігі 26 адам.УЗИ, ЭКГ және флюрография кабинеттеріқызмет көрсетеді. 2016 жылдың 9 айында 110 бала дүниеге келді.

– балалар және жасөспірімдер шығармашылық орталығында 2016 жылы 765 бала түрлі 13 үйірмеде:  бокс, еркін күрес, өлкетану, домбыра, би, хор, жас техник, сурет салу, теннис-шахмат үйірмелеріне қатысады.

-ауылдық кітапханада 498 оқырман бар.

Халыққа қызмет көрсету саласында ауылдық почта және Халыққа қызмет көрсету орталығының бөлімшелері жұмыс істейді.

Жекеменшік нотариус кеңсесі 2016 жылы қазан айында ашылды. Сонымен қатар, шілде айында 80 орынға арналған «Нұрай» жекеменшік балабақша ашылды.

Отар ауылында 180 кәсіпкерлік және орта бизнес нысандары бар. Олар: дүкендер -40, кафе-5, дәріхана-2, малдәрігерлік дәріхана-1, жанар-жағар май құю станциялары -4, техникалық қызмет көрсету пунктері- 4, наубайхана-2, көлік жуу -2, жабық базар-1, желімдеу -3. Шаруа қожалықтары -2 және ЖШС– 3 («Элемир», «Алибек», «Халал-ет»).

Қоғамдық монша жоқ, халыққа тұмыстық қызмет көрсету үйлері (сурет салоны, киім өңдеу және тігу, химиялық тазалау) жоқ.

Тұрғындар тасымалданатын газбен қамтамасыз етіледі, орталықтандырылған су жүйесін пайдаланады, кәріз құбыры жоқ.

Көшелер жартылай жарықтандырылған. Отар – Гвардейский бағытында жолаушылар тасымалдайтын және балаларды мектептен үйлеріне тасымалдауға автобус ұйымдастырылған.

2 қабатты 23 көппәтерлі үйдің 10% орташа жағдайда, 20% жақсы, 70% қанағаттанғысыз жағдайда.

Округ бойынша 874 ірі қара мал, 289 жылқы, 14600 ұсақ мал, 1062 үй құстары бар.

Отар ауылында 28 көшенің 6-ы жарықтандырылған. Орталық су жүйесі бар. Ауылдық 35 км ішкі жолдардың  5-і асфальтталған, жалпы ұзындығы асфальтталған 9 км жолды құрайды.

 

Тіректі елді мекендерді SWOT- талдау:

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·     Ауданның орналасу жағдайы, жер қойнауы, климаты және басқа да сипаттарының инвестиция тартуға қолайлылығы;

·     автомобиль және темір жол қатынасы;

·     Батыс Еуропа – Батыс Қытай автомагистралінің бойында орналасуы.

·                облыс орталығына алыс орналасуының кәсіпкерлік нысандарының дамуына кері әсері;

·     білікті кадрлардың тапшылығы;

·     бос пайдаланылмай жатқан жерлердің болуы;

·     ірі өндіріс орындарының аздығы;

·     инвесторлардың тапшылығы.

Мүмкіндіктері Қауіп қатерлері
·        өндіріс көлемін арттыру арқылы ауданның экономикасын жоғарылату және халықтың тұрмыстық әл-ауқатын жақсарту ·              ауылдық жерлерде халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасының төмендігі;

·              экологиялық жағдай

 

Саланың проблемалары:

  • Ауыл тұрғындарының өмір сүру деңгейі;
  • Білікті кадрлардың тапшылығы;
  • мемлекеттік тұрғын үй құрылысы;
  • жаңа тұрғын-үй алқаптарына инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым тарту;
  • сұрапыл қоқыс тастау орындарын жою;
  • ауыл ішілік жолдарды жөндеу.

 

 

2-БАҒЫТ: ӘЛЕУМЕТТІК САЛА

 

2.1. Білім

2011-2017 жылдары білім беру саласында Білім беруді дамытудың 2010-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру бойынша жұмыс жүргізілді, оның шеңберінде өңірдегі білімге қолжетімділікті және оның сапасын қамтамасыз ету бойынша іс-шаралар жүзеге асырылуда.

Мектепке дейінгі білім беру

Мектепке дейінгі ұйымдар желісін сақтап қалу және кеңейту, 5-6 жастағы балалардың мектепалды даярлығына қолжетімділікті қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылданды.

2012-2016 жылдары 22 балабақша ашылды, оның ішінде 3-і – құрылыс есебінен («Бәйтерек», «Бүлдіршін», «Ботақан»), 4-і – бұрынғы  балабақша  ғимараттарын  қайта сатып  алып, күрделі жөндеуден  өткізу  арқылы («Достық», «Балдырған», «Ақ бұлақ», «Ертөстік»), 15-і – жекеменшік балабақша 1110 орынға («Айлана шуақ», «Нұр Мүбарак Сезім», «Керім бала», «Мақсат», «Алтын бесік», «Балбала», «Қуаныш», «Ернур550», «Сәби Мерей», «Ана мен бала Нурсила», «Нурай», «Айсана», «Ернур550 Еңбек а. қосымша тобы», «Рауан», «Балдырған-Қордай», «Тілашар») және «Дана» шағын орталығы 150 балаға ашылды.

Жалпы 2016 жылы мектепке дейінгі балалар мекемелер желісі 59 мекемені құрады, орын саны 800 ұлғайды.

Сонымен қатар, 2016 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры есебінен Сарыбулақ ауылындағы «Темірлан» балабақшасының ғимаратына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.

№1 кесте. Мектепке дейінгі білім беру мекемелер желісінің даму динамикасы

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
саны балалармен қамту саны балалармен қамту саны балалармен қамту саны балалармен қамту саны балалармен қамту
Барлығы 45 3835 46 4105 51 4813 59 4945 59 5353
оның ішінде
бала-бақшалар 15 2095 18 2565 20 3020 28 3285 36 4085
шағын орталықтар 30 1540 28 1540 31 1793 31 1660 23 1268

 

2016 жылы мектепке дейінгі балаларды біліммен қамту қорытындысы бойынша 1-6 жас аралығындағы балалар саны 49% (5353 бала), 3-6 жас аралығындағы балалар саны 74,6%.

Аудан бойынша мектепке дейінгі ұйымдардың жетіспеушілігі өзекті мәселе болып қалуда. 2017 жылдың 1 қаңтарына қарағанда бала бақша және шағын орталықтарда орын күтіп отырған балалар саны 2190 бала.  Мектепке дейінгі ұйымдарда балаларға орын алу үшін кезектің өсуінің бірден бір факторы демографиялық процесстің әсері. Аудан бойынша 2000-2016 жылдар аралығында туу өсімінің орташа деңгейі жылына 2000 балаға жеткен.

2017 жылдың 1 қаңтарына ауданда мектепке дейінгі балаларды орынмен қамтамасыз ету облыстық орташа көрсеткіштен төмендігі байқалады:

  • 3-6 жас аралығында-80,2%;
  • 1-6 жас аралығында-56,9%.

 

Кесте №2. 2016 жылы балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен қамту

 

Аудан атауы МДҰ барлығы Балалар саны (1-6 жас) Қамту%

(1-6 жас)

Қамту%

(3-6 жас)

1 Қордай 59 5353 49 74,6
Облыс бойынша     56,9 80,2

 

25 бала-бақша мен 19 шағын орталылықтарда тәрбие-білім беру барысы қазақ тілінде іске асады, ал қалған бала-бақша мен шағын орталықтарда білім беру барысы қазақ және орыс тілдерінде іске асады.

Мектепке дейінгі мекемелерде 558 мұғалім еңбек етеді оның ішінде 96 мұғалім шағын орталықтарда. Білім беру деңгейі: 341 мұғалім жоғарғы білім, оның ішінде мектепке дейінгі арнайы білімі барлар 60 (17,6%), арнайы орта білімі барлар 210 мұғалім, оның ішінде мектепке дейінгісі 72 (34,3%). Жоғарғы және бірінші санаттағы мұғалімдер үлесі 18% (жоғарғы санаты бар 17, бірінші санаты бар 82 мұғалім).

2016 жылдың қаңтар-желтоқсанында 520 орынға 7 жекеменшік балабақша және 280 орынға «Ботақан» мемлекеттік балабақша ашылды. Жылдың басынан мектепке дейінгі мекемелерде орын саны 800 ге артты. Мектепке дейінгі мекемелерге орын алу үшін 2190 бала кезекте тұр.

2017 жылдың 1 қаңтарына ауданда 36 балабақшада 4085 бала және 23 шағын орталықтарда 1268 бала қамтылған. Мектепке дейінгі тәрбиемен қамту: 1-6 жас аралығындағы балалар 49%; 3-6 жас аралығындағы балалар 74,6% құрайды.

Жалпы орта білім

2017 жылғы 1 қаңтар айына ауданда 49 мемлекеттік  мектепте 27794 оқушы, 1 коррекциондық орталықта 98 бала, 1-кешкі мектепте 397 оқушы, барлығы 28289 оқушы білім алуда.

49 аудан мектептерінің 38-і типтік (77,5%), 11-ыңғайластырылған (22,5%) ғимараттарда орналасқан.

2012 – 2016 жылдары ауданда апатты жағдайда 9 мектептің ішінде 6 мектептің құрылысы салынып, қолданысқа берілді.

2017 жылдың 1 қаңтарына 3 мектеп (№11, №33, №40) апатты жағдайда деп танылды, 2012 жылмен салыстырғанда 6 мектепке қысқарды (2012 жылы- 1, 2013 жылы- 1, 2014 жылы – 2, 2015 жылы – 2). Олардің ішінде №33 және №40 мектептердің ЖСҚ-ы дайын болып, жаңа мектеп ғимаратының құрылысы 2017 жылға жоспарланған. №11 мектептің ЖСҚ-ы дайын болып, мемлекеттік сараптама өткізілуде.

2016 жылы Республикалық бюджет және Қазакстан Республикасы Ұлттық қорынан қаржыландырылған 3 мектепте (№5, №12, №16) күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді, сондай-ақ жергілікті бюджет қаражатынан 4 мектептің (№3, №4, №32, №47) ЖСҚлары дайындалды.

Сонымен қатар 2016 жылы 9 мектеп аз жинақталған, 2 мектеп күрделі жөндеуді қажет етеді. Жаңа модельді кабинеттермен жарақтандырылғаны: химия  кабинеттерімен – 32%, биология кабинеттерімен – 47%, физика кабинеті – 36,7%, ЛМК –63,8%.

 

Кесте №3  Күндізгі жалпы білім беру кестесі және аудан бойынша жаңа модификация кабинеттерімен қамтамасыз ету.

Аудан Мектеп барлығы Оның ішінде қалалық/ауылдық Жаңа модификация кабинеттерімен қамтамасыз ету

 

физика химия биология
Қордай 49 0/49 19 17 22

 

Ауданда  барлық мектептер компьютерлендірілген. Жалпы білім беретін мектептерде компьютерлермен қамтамасыз етілу 2015 жылы бір компьютерге 12 оқушыдан, 2016 жылы – 11 оқушыдан құрады (себебі:19 «5+1» класс комплекттер сатып алынды).

Аудан бойынша Интернет желісіне мектептердің 100% -ы қосылған.

Аудан мектептерінде 2598 мұғалім жұмыс істейді, оның ішінде 2160 әйел адамдар немесе 83,1%. 2016 жылы жоғарғы және бірінше санаттағы мұғалімдер саны өсіп 40,7 % құрады (2015 жылы -37,9%).

2012-2016 жылдары ауданымызға “Дипломмен ауылға” бағдарламасы бойынша 34 жас маман  келген. 2016 жылы педагогикалық мамандардың қажеттілігі 15 құраған, келгені-6, 2015 жылы қажеттілік–15, келгені-8, 2014 жылы педагогикалық мамандардың қажеттілігі 33 құраған, келгені-8, 2013 жылы қажеттілік–21, келгені-8, 2012 жылы қажеттілік-15, келгені-4.

Ауданда 2016 жылы бірынғай ұлттық тест бойынша орташа балл 69,9  (2015 ж. 71,4 балл). 2015 жылмен салыстырғанда 1,5 баллға төмен және  2014 жылмен салыстырғанда орташа балл 3,3 баллға көтеріліп отыр. «Алтын белгіге» 16 үміткердің 13-і дәлелдеді (2015 жылы – 5), Үздік аттестатқа 9 үміткердің 9 дәлелдеді.

 

 

№4 кесте ҰБТ –ның қорытындысы

Аудан атауы Орташа балл
2012 2013 2014 2015 2016
1 Қордай ауданы 65,41 75,13 66,6 71,4 69,9
Облыс бойынша: 71,33 75,02 72,4 78,6 70,26

 

Жаз мезгілінде ауданда 1 балалар сауықтыру лагері жұмыс істейді. 2016 жылы жаз кезінде балаларды сауықтыру лагерінде демалыспен қамту 600 бала құрады (2015 жылы- 700 бала).

2011 жылдан бері аз қамтылған отбасыларының оқушылары 100% ыстық тамақпен қамтылған. Сапалы жайлы тасымалдаумен 353 оқушы немесе 100 % қамтамасыз етілген.

2016-2017 оқу жылдары қосымша білім берумен 9 ұйым 4719 (17%) оқушыларға қызмет көрсетеді.

2015-2016 оқу жылдары косымша білім берумен 9 ұйым 4419 (16,5%) оқушыларға қызмет көрсеткен.

Қордай ауданын дамыту бағдарламасын әзірлеу жөніндегі іс-шаралар жоспары:

– 2017-2018 жылдары Соғанды ауылындағы №33 мектеп, Көктөбе ауылындағы №40 мектеп, Шарбақты ауылындағы №36 мектептің спорт залының құрылысын жүргізу; Қордай ауылындағы №3, №4, №47 мектептерінің жәнеде Қайнар ауылындағы №32 мектептің ғимараттарында күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу жоспарланған. Сондай-ақ №23, №24, №26 мектептерде, «Қарлығаш» бала бақшасында табиғи газбен жұмыс істейтін қазандық құрылысының; №9, №14, №20, №27, №29, №38 мектептерінің ғимараттарында күрделі жөндеу жұмыстары; Масаншы ауылындағы 600 орындық мектеп құрылысының ЖСҚсын дайындау жоспарланған.

– 2018-2019 жылдары – Кунбатыс-2 ауылындағы №11 мектеп құрылысы, Жаңатұрмыс ауылындағы №29 орта мектепте табиғи газбен жұмыс істейтін қазандық құрылысы, Отар ауылындағы №41 және Гвардейский қалашығындағы №43 орта мектепте қатты отынмен жұмыс істейтін қазандықтың құрылысын жүргізу жәнеде Қаракемер ауылындағы №14 мектеп ғимаратын күрделі жөндеу жоспарлануда.

Балалар құқықтары мен мүдделерін қорғау

Психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңестердің мәліметтері бойынша 01.01.2017 ж. ауданда 858 мүмкіндігі шектеулі бала есепте тұр. Оның 425-і (49,5%) тәрбиемен және оқытумен қамтылған.

Мектепке дейінгі мекемелерде:

25 мектепке дейінгі ұйымдарда инклюзивті тәрбиемен 37 бала қамтылған.

Мектептерде, оның ішінде:

– ауданның 41 жалпы білім беретін мектептерінде 425 бала инклюзивтік оқытумен қамтылған;

– жеке бағдарлама бойынша үйде оқытумен 218 бала қамтылған.

№ 5 кесте Инклюзивтік оқытумен  қамту

 

Аудан Мүмкіншілігі шектеулі бала саны Инклюзивтік оқытумен  қамтылған бала саны Инклюзивтік оқытумен  қамту  деңгейі
2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016
Кордай 749 816 858 858 858 396 397 410 410 425 52,8 48,6 48,0 48,0 49,5

 

Бұдан басқа, 1 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттерінде 114 бала қамтылған.

2016 жылы облыс бойынша 49 мектептің 17 (34,7%) жалпы білім беретін  мектептерінде инклюзивтік білім беру үшін жағдайлар жасалған (2015 жылы – 16  (32,6%).

 

Техникалық және кәсіптік білім беру.

2015-2016 оқу жылында 4 ТжКББ  мекемелерінде (2-мемлекеттік, 2- мемлекеттік емес) 14 мамандық бойынша 15 квалификациямен 2030 оқушы оқыды.  Оның ішінде: 1542 (76%) күндізгі бөлімде, 488 (24%) сыртқы бөлімде.

Оқу барысына дуальдық технология оқыту элементін енгізу жұмыстары жүргізілуде, оның ғылыми–методикалық қамтамасыз етуі өңделуде.
2014 жылы №7-Бетқайнар колледжінде оқу барысында дуальдық оқыту жүйесінің элементтері енгізілді. 2015 жылы дуальдық оқыту жүйесінің элементтерін «Қордай» ауыл шаруашылық колледжі енгізді.

 

Кесте №6. Аумақтық ТжКББ жүйесінің жеке көрсеткіштері

 

Көрсеткіштер атауы өл. бір. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Мемлекеттік тапсырыс бойынша техникалық және кәсіптік білім беретін оқу орындары түлектері мен оқуды аяқтағаннан кейінгі бірінші жылы жұмысқа орналастырылғандардың үлесі % 66,4 63 66,1 68 75,5
Типтік жастағы (14-24 жас) техникалық және кәсіптік біліммен қамтылу үлесі % 8,3 13,8 13,8 8,3 8,7

 

ТжКББ жүйесінің жеке көрсеткіштерінің талдауы келесіні көрсетеді, ТжКББ-ға жастарды қамту жағдайының жақсаруы, түлектерді жұмыспен қамту, білім беру құрамының сапасының артуы.

 

Саланың даму жағдайына SWOT- талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Апаттық мектептер санын қысқарту;

·     мектепке дейінгі мекемелер санының жыл сайынғы өсуі;

·     оқушылардың республикалық және халықаралық пәндік олимпиадаларда, конкурстарда, ғылыми жобалар байқауында жоғары нәтижелері;

 

·     Мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен төмен қамтылуы;

·     ауылдық жерлердегі білім мекемелерінің жеткіліксіз материалды-техникалық жабдықталуы;

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Апатты мектептердің орнына жаңа мектептер құрылысы;

·     жаңа мектептер құрылысы есебінен апатты мектептерді жою.

·     Педагогтардың басым бөлігінің төмен біліктілік деңгейі;

·     апаттық мектептер санының көбеюі;

·     мектеп жасына дейінгі мекемелерде орын алу үшін кезекте тұрғандардың жыл сайынғы өсімі.

 

 

Саланың мәселелері:

  • аудан бойынша демографияның өсу қарқыны;
  • білікті педагог кадрлардың – ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдердің тапшылығы;

-мектепке дейінгі  мекемелерде орын алуға кезектің өсімі.

 

 

  1. Жастар саясаты

Қордай ауданындағы жастардың жалпы саны 2015-2016 жылдар бойынша 35 мың 461 жас адам тұрады, бұл ауданымыздың барлық тұрғындарының үштен бір бөлігі (25,2%). Оның ішінде ерлер – 17 мың 330 (48,87%), әйелдер – 18 мың 131 (51,12%). Жастардың едәуір көп бөлігі Сортөбе, Масаншы, Отар және Қордай ауылдық округтерінде тұрады. Алға, Сұлутөр, Үлкен Сұлутөр ауылдық округтерінде тұратын жастар саны аз.

 

Қордай ауданындағы 14-тен 29 жас аралығындағы жастардың үлесі

Сурет№1

 

Қордай 7838                      Сұлутөр 203

Қасық  927                         Ү.Сұлутөр 192

Степной 1404                    Ноғайбай 459

Отар 3590                           Кенен 581

Қарасу 815                         Ауқатты 1946

Масаншы 4856                  Қаракемер 1258

Сортөбе 4599                    Алға 204

Қарасай 1176                     Сарыбұлақ 2056

Бетқайнар 1299                 Жамбыл  1135

Қақпатас  923

 

Сонымен қатар барлық деңгейдегі мәслихаттардағы жастардың саны төмен екені байқалуда. 2016 жылы барлық деңгейдегі мәслихатта 1 адам тіркелген (ауданның депутаттық корпусы 17 адамды құрайды), бұл аудан депутаттарының жалпы санының 5,8% құрайды, 2015-2016 жылдары  жас депутат біреу.

Барлық  деңгейдегі әкімдіктер жанындағы жастар ісі жөніндегі кеңестер мемлекеттік органдар мен жастар бірлестіктерінің өзара бірлескен іс-әрекет институттарына айналған.

Жастардың тұрғын үймен қамтамасыз ету жайы көкейтесті мәселе болып қалуда. 1998-2016 жылдар аралығында ауданда 955 адам тұрғын үй алуға кезекте тұрды, соның ішінде 7 жас адам «Қол жетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында тұрғын үй алды.

2016 жылы 14-29 жастағылар арасында жұмыссыздық деңгейі 3,82 құрады.

Жұмыссыздықтың негізгі себебі жұмыс күшіне деген сұраныстың өзгеруі, жұмыс тәжірибесінің болмауына байланысты болып отыр.

 

Саланың дамуының жағдайы SWOT- талдау:

Қуатты жақтары Әлсіз жақтары
·    Аудан деңгейінде Жастар ресурстық орталықтары желісінің болуы;

·    Аудан бюджеті қаражаты есебінен жастар саясатын қаржыландыру.

·    Барлық деңгейдегі мәслихаттарда жастардың болмауы.
Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс аясында мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыруды кеңейту. ·     Аудан жастарының әлеуметтік оптимизмі деңгейінің төмендеуі.

 

 

Сала мәселелері:

– аудан деңгейінде мемлекеттік емес сектордың дамуының төмен деңгейі;

– тұрғын үймен қамтамасыз ету;

– жастар арасында қылмыстың орын алуы;

 

 

2.3. Еңбек және әлеуметтік қорғау

 

Жұмыспен қамту

Аудан бойынша еңбек нарығындағы басты индикаторларының динамикасының талдауында жыл сайынғы экономикалық белсенді халық санының көбейгендігі көрінеді.

 

Кесте  №1. Ауданның еңбек нарығының басты индикаторлары

 

Атауы Өлшем бірлігі 2012 жыл

аудан/обл.

2013 жыл

аудан/обл.

2014 жыл

аудан/обл.

2015 жыл

аудан/обл

2016 жыл
Экономикалық белсенді халық мың адам 65,0 69,5 72,8 77,0 78,1
Экономикалық белсенділіктің деңгейі % 49,0/79,7 51,6/78,0 52,9/74,5 55,2/72,0 56,8
Жұмыспен қамтылғандар мың адам 62,2 67,1 70,6 74,7 75,8
Жұмыспен қамту деңгейі % 95,6/94,6 96,5/94,8 97,0/95,1 96,9/95,0 97,1
Жалдамалы жұмысшылар мың адам 35,3 33,7 28,0 31,0 31,5
Жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі жалдамалы жұмысшылардың үлесі % 56,7/48,1 50,2/49,1 39,7/51,9 41,5/53,8 41,5
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мың адам 26,9 33,4 42,6 43,6 44,3
Жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың үлесі % 43,3/51,9 49,8/50,9 60,3/48,1 58,5/46,2 58,4

 

Экономикалық белсенді халықтың саны 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 13,1 мың адамға өсті (немесе 20,1 пайыз) және 2016 жылы 78,1 мың адамды құрап 2015 жылмен салыстырғанда 1,1 мың адамға өсті (немесе 1,5 пайызға). Экономикалық белсенділіктің деңгейі 2016 жылы 57,8 пайызды құрады.

Жұмыспен қамтылғандардың саны 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 13,6 мың адамға өсті (немесе 21,8 пайыз) және 2016 жылы   аталған көрсеткіш 75,8  мың адамды құрады.

Тиісінше өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың саны ұлғайып, 2016 жылы оның жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі үлесі  58,4  пайызды құрады.

Осы жағдай халықтың ауыл шаруашылық және ілеспелі экономикалық қызмет түрлерімен қамтылғандығының  үлкен үлесімен  түсіндіріледі.

Жалдамалы жұмысшылардың саны 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 3,8 мың адамға азайып, 2016 жылы жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі жалдамалы жұмысшылардың үлесі 41,5 пайыз болып қалыптасты.

 

Кесте  №2. Жұмыспен қамтылғандардың экономикалық қызмет түрлерінің құрылымы

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2015 жыл
мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., %
Жұмыспен қамтылғандар 62,2 100,0 67,1 100,0 70,6 100,0 74,7 100 78,1 100
Ауыл, орман және балық шаруашылығы 16,9 27,2 17,3 25,8 18,1 25,6 19,3 25,8 19,5 25,1
Өнеркәсіп 0,5 0,8 0,5 0,8 0,5 0,7 0,5 0,7 0,5 0,6
Құрылыс 6,5 10,4 6,9 10,3 7,2 10,2 7,5 10,0 7,6 9,7
Көлік және қоймалау 5,0 8,0 5,3 7,9 5,5 7,8 5,9 7,9 5,9 7,6
Ақпарат және байланыс, қаржы және сақтандыру қызметтері 2,1 3,4 2,3 3,4 2,3 3,3 2,5 3,3 2,6 3,3
Білім, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, өнер, сауық және демалыс 5,9 9,5 6,1 9,1 6,2 8,8 6,7 9,0 6,8 8,7
Көтерме және бөлшек сауда, қызмет көрсету 13,9 22,4 14,3 21,3 14,5 20,5 15,8 21,2 15,9 20,3
Мемлекеттік басқару және қорғаныс 2,1 3,4 2,3 3,4 2,3 3,3 2,9 3,9 2,9 3,7
Қызметтің басқа да түрлерін көрсету 9,3 14,9 12,1 18,0 14,0 19,8 13,6 18,2 16,4 21,0

 

Жұмыспен қамтылғандардың экономикалық қызмет түрлерінің құрылымында 2016 жылы ең үлкен үлес салмағы ауыл, орман және балық шаруашылығына  – 25,1 пайыз, құрылыс -9,7 пайыз, көтерме және бөлшек сауда, қызмет көрсету – 20,3 пайыз және қызметтің басқа да түрлерін көрсету – 21,0 пайызға тиесілі.

Аудан бойынша 2012-2016 жылдары барлық экономикалық қызмет түрлерімен халықтың жұмыспен қамтылуы ұлғайды, бұл оң ықпал болып табылады, жағдай тұрақты немесе болмашы өзгерістермен.

Ауданда 2012-2016 жылдары 11,8 мың адам жұмыспен қамтылды, оның ішінде 0,9 мың адам «Жұмыспен қамту Жол картасы – 2020» бағдарламасының аясында, 65 инфрақұрылым жобасы іске асты және жобаларда құрылған жұмыс орындарына 0,3 мың адам орналасты. Кәсіпкерлік негіздеріне 255 адам оқытылды, 432 адам шағын несие алып, оның  361 адамы  өз ісін ашты (83,5 пайыз). Шағын несие алған  азаматтармен 301 қосымша жұмыс орындары құрылды. Кәсіптік оқытумен 211 адам қамтылып, оның   195-і жұмысқа орналасты.

 

Кесте №3. Ауданның жұмыссыздық көрсеткіштері

Атауы Өлшем бірлігі  

2012

жыл

 

2013 жыл

 

2014

жыл

2015 жыл 2016 жыл
Жұмыссыз халық мың адам 2,8 2,4 2,2 2,3 2,2
Жұмыссыздық деңгейі % 4,3 3,5 3,0 3,0 2,9
Жұмыспен қамту уәкілетті органында тіркелген жұмыссыздардың саны адам 116 116 85 62 87
Ресми түрде тіркелген жұмыссыздардың деңгейі % 0,2 0,2 0,1 0,1 0,1

 

«Жұмыспен қамту Жол картасы 2020» сондай-ақ  мемлекеттік индустриалды-инновациялық даму және басқа да мемлекеттік салалық бағдарламалардың іске асуына байланысты ауданда жұмыссыз халық санының қысқаруы байқалады.

Ресми тіркелген жұмыссыздардың деңгейі 2016 жылы 0,1 пайызды құрады  (2015 жылы 0,1 пайызды құраған).

 

Кесте №4. 2016 жылы ауданның ауыл округтары кесіндісінде        жұмыссыздық деңгейі

Аудан Кордай а/о Алға а/о Ауқатты  а/о Бетқайнар а/о Жамбыл  а/о Қақпатас  а/о Қаракемер а/о Қарасай а/о Қарасу а/о Қасық а/о Кенен а/о Масаншы а/о Ноғайбай а/о Отар а/о Сарыбулақ  а/о Сортөбе а/о Степной  а/о Сұлутөр а/о Ү-Сұлутөр а/о
2,9 1.3 2.3 3.5 2.4 4.0 3,9 3.3 3,5 2.6 3.3 3.6 2.3 4.3 1.8 4.2 1.5 3.3 2.6 2.1

 

 

Халықты әлеуметтік қорғау

 

Мемлекеттік әлеуметтік саясатты жүзеге асыру аясында ауданда ай сайын және уақтылы 7004  адамға қолдау көрсетілуде.

Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік көмек шығындары              2012 жылы 125367,0 мың  теңгені,  2013 жылы – 121000,0 мың теңгені,                          2014 жылы – 127100,0 мың теңгені, 2015 жылы – 119700,0 мың теңгені,                2016 жылы – 165228,0  құрады.

 

Кесте  №5 Әлеуметтік төлем алушылардың динамикасы

Атауы Өлшем бірлігі 2012

жыл

2013

жыл

2014

жыл

2015

жыл

2016

жыл

МАӘК алушылар саны отбасы/ адам 269/1235 163/627 101/394 53/226 32/127
Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтар үлесі % 33 27,7 29,6 27,8 24,4
Ай сайынғы 18 жасқа дейінгі балалар жәрдемақы алушылар саны отбасы/ адам 2208/7377 1997/6883 2059/7079 1835/6551 1612/5905
Тұрғын үй көмегін алушылар саны отбасы/ адам 304/1358 45/225 56/264 51/227 47/196

 

2012-2016 жылдары АӘК және 18 жасқа дейінгі балалар жәрдемақысын алушылар санының қысқаруы  байқалды, сонымен қатар, АӘК алушылардың санынан  еңбекке жарамды азаматтардың үлесі төмендеді. 2016 жылы аталған көрсеткіш 24,4  пайызды құрады.

АӘК алушылардың азаюы «Жұмыспен қамту жол картасы 2020» бағдарламасының аясында пайда болған тұрақты және уақытша жұмыс орындарына басымдықпен АӘК алушылардың  арасынан жұмыссыздардың  тартылуына және «Өрлеу» пилоттық жобасы бойынша жұмыспен қамтудың белсенді іс-шараларына қатысып, жұмыссыздар мен өзіні-өзі жұмыспен қамтылған азаматтарға шартты ақшалай көмектің тағайындалуына байланысты.

2016 жылы «Өрлеу» жобасы аясында шартты ақшалай көмек 122 отбасыға немесе 692 азаматтарға тағайындалды, оның ішінде 128 жұмысқа жарамды азаматтар әлеуметтік жұмыс орындарымен, ақылы қоғамдық жұмыстармен,  «Жастар тәжірибесімен», тұрақты жұмыспен қамтылды және  кәсіби оқуға жолданып, жаңа мамандықтар бойынша оқытылды. Сонымен қатар, АӘК алушылар құрамында жұмысқа жарамдылардың басым көпшілігінің кіріс көзі төмен өзін-өзі жұмыспен қамтушылар.

Мемлекеттік қолдау шараларының  жүзеге асыру барысында халықтың табысын арттыруға және кедейлікті азайтуға мүмкіндік берді. Табысы аз азаматтарға, мүмкіндігі шектеулі адамдарға, ардагерлерге және жалғыз тұратын аналарға қосымша үкіметтік емес көздерден демеушiлiк көмек көрсетілуде. 2012-2016 жылдары қайырымдылық көмек 69 478,0 мың теңге көлемінде көрсетілді.

2016 жылы халыққа әлеуметтік көмек көрсету үшін төмендегідей қаржы қарастырылды:

  • мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек 32 отбасына немесе 127 адамға 4499,0 мың теңге төленді;
  • 18 жасқа дейінгі балалар жәрдемақысы 1612 отбасыға немесе 5905 балаға 112 043,0 мың теңге төленді;
  • тұрғын-үй көмегі 47 отбасына немесе 196 адамға 1419,0 мың теңге төленді;

2017 жылдың 1 қаңтарына аз қамтылған отбасылардың саны 32, кедейлік деңгейі 0,1 пайыз. Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтар үлесі 24,4 пайызды құрады.

Әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасыларына жыл басынан көрсетілген қайырымдылық көмектің мөлшері 28 863,0 мың теңгені құрады.

«Өрлеу» пилоттық жобасын іске асыру мақсатында  2016 жылға барлығы 18988,0 мың теңге қарастырылды. Жыл басынан аудан бойынша                          122 отбасыға немесе 692 адамға шартты ақшалай көмек тағайындалып, қарастырылған қаражат толығымен игерілді.

 

Кесте6. Табыс және кедейлік динамикасы

Атауы Өлшем бірлігі 2012 жыл 2013 жыл 2014

жыл

2015 жыл 2016 жыл
Орташа бір айда халықтың атаулы ақшалай табыстары теңге 33705 35558 38468 43562 46611
Нақты ақшалай табыс индексі % 105,8 96,1 96,5 94,6 94,1
Күнкөрістің деңгейі теңге 14990 16268 17095 18498 20354
Аудан бойынша табысы күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі % 7,5 5,7 5,6 5,6 4,3
Табысы кедейшілік шегінен төмен халықтың үлесі % 0,8 0,3 0,2 0,1 0,1

 

 

Мүгедектерді әлеуметтік қолдау

 

Мүгедектерді қолдау мемлекеттің әлеуметтік саясаты аясында жүзеге асырылады. Үйде арнаулы қызмет алуға жартылай стационарға орналасуға жыл сайын қызмет алушылар саны көбеюде.

Оның динамикалық себебі ауданда 25 балаға оңалту және бейімдеу орталығының ашылуы және әлеуметтік қызметтерді мемлекеттік тапсырыстың өсуіне  байланысты.

Үйде арнаулы  әлеуметтік қызмет көрсету  дамуда. Қазіргі таңда 300 адамнан астам әлеуметтік қөмек алатын кемтар балалар, мүгедектер, қарттар, оның ішінде 80 адам үкіметтік емес ұйымдар арқылы.

 

№7 кесте. Үйде арнаулы қызмет алушылар санының динамикасы

Көрсеткіштер атауы 2012 ж 2013 ж 2014 ж 2015 ж 2016 ж
Үйде арнаулы әлеуметтік қызмет алушылар саны (адам) 295 255 272 246  

237

 Барлық үйде арнаулы қызмет алушылардың үлесі(%) 100 100 100 100  

100

 Үкіметтік емес секторларда үйде арнаулы қызмет алушылардың саны (адам) 50 80 80  

80

 Үкіметтік емес секторларда  барлық қызмет алушылардың үлесі (%) 16,4 22,7 31,4  

33,7

Паспортталған әлеуметтік, транспорттық инфрақұрылым нысандарының жалпы санынан мүгедектердің қолжетімділігі қамтамасыз етілген әлеуметтік инфрақұрылым нысандарының үлесі % 12 30 53,2  

 

67,8

 

Мемлекеттік тапсырыс бойынша арнаулы әлеуметтік көмек көрсету үшін үкіметтік емес ұйымдарды тарту жұмыстары жүргізілуде.

2016 жылы мемлекеттік тапсырыс бойынша жоғарыда көрсетілген категориядағы алдамдарға әлеуметтік қызмет көрсету үшін 13,5 мың теңге бюджет есебінен бөлініп, үкіметтік емес ұйымдар арқылы 80 адамға әлеуметтік қызмет ұсынылды.

Сонымен қатар, 2012-2016 жылдары мүгедектердің кедергісіз жүріп тұруына 74  объектіде әлеуметтік инфрақұрылымдарды бейімдеу жұмыстары жүргізіліп, жоспар 67,8 пайызға орындалды. Алдыңғы жылдары бейімдеу жұмыстары жоспарланған мекемелер ғимараттарына қолайлы орта құру, яғни пандус, мүгедектерге арналған автотұрақ, мүгедектердің белгілерін орнатып, тактильді жол салуды жөн көруіне байланысты, жоспар 16 пайызға артық орындалды.

Сала дамуының SWOT- талдауы (еңбек және әлеуметтік қорғау):

 

Әлді жақтары Әлсіз жақтары
·      Мүмкіндігі шектеулі азаматтарды жұмыспен қамту;

·       «Өрлеу» пилоттық жобасын іске асыру;

·      АӘК алушылардың санын азайту.

 

 

 

·      Өзін-өзі жұмыспен қамтылғандардың жоғарғы үлесі;

·      Жұмыс күшінің біліктілігінің төмендігі;

·      Тұрақты жұмыс орындарының болмауы;

·       Ауылдық жерлерде кедейлік пен жұмыссыздықтың жаһандануы.

Мүмкіндіктері Қатерлер
·      әлеуметтік қызмет көрсету және әлеуметтік қызметтер желісін кеңейту ·      Орта арнаулы оқу орындарын бітіргеннен кейін тұрақты жұмыс орындарына орналасу қиындығы.

Сала мәселелері:

– уақытша жұмыспен және өзіні-өзі жұмыспен қамтылғандардың үлесінің ұлғаюы;

– Жастардың жұмысқа орналасу деңгейінің төмендігі;

– Жұмыс күшінің біліктілігінің төмендігі;

– АӘК және МБЖ алушылардың жұмыспен қамтудың белсенді іс-шараларына қатыспауы.

 

 

2.4. Мәдениет

Мәдениет мекемелері жүйесі 68 нысаннан құрылған, оның ішінде 26 клуб мекемелері, оның ішінде 15 ауылдық мәдениет үйлері, 11 ауылдық клуб, 1 музей, 40 ауылдық кітапхана және 1 балалар және жасөспірімдер кітапханасы.

2015 жылы 844 мәдени іс-шара өткізіліп, 101456 көрермен қамтылды, 2016 жылы 851 іс-шара өткізіліп, оған 101512 көрермен қамтылды.

Кітапхананың кітап қоры 2012 жылы 333142, оның ішінде мемелекеттік тілде 159804 немесе барлық кітап қорының 48%. 2013 жылы кітапхананың кітап қоры 336259, оның ішінде мемелекеттік тілде 159804 немесе 47,5%. Кітапханананың кітаптары сарапталып, кейбір кітаптар ескіруіне байланысты есептен шығарылып, 2014 жылы кітап қоры 334 402 дананы құрады, оның ішінде мемелекеттік тілде 165 751 немесе барлық кітап қорының 49,6%. 2015 жылы кітап қоры 334770 оның ішінде мемлекеттік тілде 171359, 2016 жылы  кітап қоры 337657, оның ішінде мемлекеттік тілде 176052.

Жергілікті бюджеттен кітап қорын толықтыруға 2012 жылы – 1287,3 мың теңге, 2013 жылы 1347,4 мың теңге, 2014 жылы 678,0 мың теңге, 2015 жылы 825,6 мың теңге, 2016 жылы кітап қорына 1100,4 мың. теңге бөлінді. 41 кітапхананың 35 РАББИС автоматтандыру бағдарламасымен қамтылған, 35-і компьютерлендірілген, 30-ы интернет жүйесімен қамтылған.

Аудандық тарихи-өлкетану музейінің қорында 3515 жәдігер сақталған.  2015 жылмен салыстырғанда 34 жәдігерге артық.

Аудандық тарихи-өлкетану музейіне келушілер саны 9089 адамды құрады, 2015 жылмен салыстырғанда 6586 адамға артық. Ауыл  тұрғындары, мектеп  оқушылары  және колледж білімгерлерімен 934 экскурсия, былтырғы жылмен салыстырғанда биыл 352  экскурсияға артық, арнайы  тақырып бойынша  367 лекция өткізілді немесе былтырғы жылмен салыстырғанда биыл 112 лекцияға  артық, 718 әңгіме – сұхбат өткізілді, былтырғы жылмен салыстырғанда 229-ға артық өткізілді.

 

Таблица №1. Кітапханалар және музей

 

Атаулары Өл, бірлігі 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
1. Кітапханалар бірлік 40 40 40 41 41
Кітап қоры дана 333142 336259 334402 334770 337657
Тіркелген оқырмандар адам 25195 25789 26020 26616 27002
2. Музей бірлік 1 1 1 1 2
Көрушілер бірлік 466 476 2503 9089

 

Мәдениет нысандарына күрделі және ағымды жөндеу жұмыстары жүргізілген. 2012-2016 жылдары нысандарды жөндеуге 438946,3 мың теңге бөлінген, оның ішінде республикалық бюджеттен 299855,1 мың теңге. «Жұмыспен қамту жол картасы -2020»мемлекеттік бағдарламасы аясында 4 мәдениет нысандары жөнделген.

2015 жылы «Жұмыспен қамту – 2020» бағдарламасы аясында  Сарыбұлақ ауылдық мәдениет үйіне ішінара күрделі жөндеу жұмыстары  41515,0 мың теңгеге жүргізілді (РБ- 37363 мың теңге, ЖБ- 4152 мың теңге). Сондай ақ, Шарбақты ауылдық клубына ағымды жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін  3802,0 мың теңге (РБ- 3421,0 мың теңге, ЖБ- 381,0 мың теңге) бөлініп, ағымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Отар ауылдық клубы аудан бюджеті есебінен 5257,0 мың теңгеге ағымды жөндеуден өтті.

 «Жұмыспен қамту-2020 жол картасы» бағдарламасы аясында 2016 жылы музей ғимаратын ағымды жөндеуден өткізуге 6629,3 мың теңгеге жөндеу  жұмыстары жүргізілді.

Сондай-ақ, Көктөбе ауылдық клубына (7284,0 мың теңге), Масанчи ауылдық мәдениет үйіне (1786,0 мың теңге) және Красный партизан ауылдық клубына (4995,0 мың теңге) ағымды жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Степной ауылдық мәдениет үйіне 75600,0 мың теңгеге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Қордай ауданында жергілікті маңыздағы барлығы 225 ескерткіш тіркелген, оның ішінде археологиялық – 198, сәулеттік – 3, тарихи – 24. Сондай-ақ 4 қалашық – Георгиевск, Қақпатас, Ыстөбе, Қысмышы.

 

Кесте №2. Қордай ауданының мәдени-тарихи ресурстары

 

Аудан атауы Ресурстары
1 Қордай 1)  Тас қоршаулары, VI – VII ғғ.

2)  Өтеген Батыр ескерткіші

 

КМКМ «Қордай аудандық тарихи-өлкетану музейінде» келесі залдар орналасқан: «Хайуандар және өсімдіктер әлемі», «Ежелгі және орта ғасырлық дәуір», Өтеген батыр», «Аңырақай шайқасы», «Егемен Қазақстан Республикасы», «Мәдени-этнографиялық заттар, халықтың дәстүрлері мен салттары», «Көрме залы».

Тарихи-мәдени ескерткіштерін сақтау мақсатында, 21 тарихи-мәдени нысандарға қорғау тақтайшалары орнатылды.

Мәдени нысандары мүмкіндігі шектеулі адамдардың келулеріне пандус және басқада қол жетімді түрлерімен жарақталған. 2014 жылы Қордай аудандық мәдениет үйінің,  Масаншы ауылдық мәдениет үйінің,  Аухатты ауылдық мәдениет үйінің,  Қасық ауылдық мәдениет үйінің ғимараттарындағы пандустарға қайта жаңғырту жүргізілді. 2015 жылы Сарыбұлақ ауылдық мәдениет үйіне, 2016 жылы Қайнар ауылдық мәдениет үйі және Шарбақты ауылдық клубына тәртіпке сәйкес пандустар орнатылды.

 

Сала дамуы жағдайының SWOT талдауы

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·      Мәдениет саласына жергілікті бюджеттен қаржының бөлінуі;

·      Мәдени нысандарға келушілер санының ұлғаюы мен сапалы қызмет көрсету;

 

·      Ауылдық жерлерде қызметкерлер ағымы мен жетіспеушілігі;

·      Ауылдық жерлерде интернет жүйесінің жетіспеушілігі.

 

 

 

Мүмкіндіктері Қауіптері
·      Жаңа мәдениет ғимараттарына Республикалық бюджеттен қаржының бөлінуі;

·      «Жұмыспен қамту Жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында мәдениет нысандарының ағымды және күрделі жөндеу жұмыстарын жалғастыру.

·      Жаңа мәдениет нысандарының құрылысына қаржы тапшылығы;

·      Материалдық-техникалық базаның жоқтығы.

 

 

 

Сала  мәселелері:

  • Материалдық-техникалық базаның жетіспеушілігі;
  • Ауылдық жерлердегі ауылдық мәдениет үйлері мен клуб мекемелері ағымды және күрделі жөндеу жұмыстарын қажет етуде;
  • Мәдениет саласын қаржыландыру деңгейінің жетіспеушілігі.

 

2.5. Дене шынықтыру және спорт

Аудан бойынша 2016 жылдың қорытындысы бойынша  37196  адам дене шынықтыру және спортпен шұғылданып  26,5 пайызды құраса, балалар мен жасөспірімдер санына қатысты 7 мен 18 жас аралығында балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінде және клубында дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын балалар мен жасөспірімдерді қамту 7198 бала немесе 11  пайызды құрайды.

Аудан әкімдігінің  дене шынықтыру және спорт бөліміне қарасты     №1 және №2 – ші  балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі бар.  №1 спорт мектебінде спорттың 8 түрінен  47  топта 516 оқушы спортпен шұғылданады. Жаттықтырушылар саны – 18.

№2 спорт мектебінде спорттың 6 түрінен 39 топта 627 бала спортпен шұғылданады. Жаттықтырушылар саны – 15.

Ауданда барлығы 135 спорттық ғимарат бар. Оның ішінде:  1 орталық стадион, 1 спорт кешені, 19 үлкен футбол алаңшалары,  52 шағын спорт алаңшалары, 52 спорт залдары, 2 бильярд залы және 2 жүзу  бассейні бар.

Аудан бойынша білім беретін мектептерде жалпы дене шынықтыру мұғалімдер саны – 167.

2016 жылы барлық 19 ауылдық округтерде спорт –нұсқаушы әдіскерлер штаттары толық ашылып, бүгінгі таңда жоспарға сай жұмыстар атқаруда.

2016 жылы жергілікті бюджет есебінен ауданда бұқаралық спортты дамытуға  бөлінген қаржы 16016,0 мың тенгені құрайды.  Республикалық, облыс деңгейінде өтетін жарыстарға қатысу  іс – сапар шығындарына 8716,0  мың теңге, ауданда бұқаралық спортты дамыту бойынша медальдар, кубок, грамота және сыйлықтар сатып алуға 1687,0 мың теңге, спорттық киімдер, спорттық құрал-жабдықтар алуға 2600,0 мың теңге бөлінді оның ішінде: баскетбол, волейбол, футбол доптары – 310,0 мың теңге, кимано, борцовка- 450,0 мың теңге, футбол, баскетбол, волейболға арналған костюмдер-540,0 мың теңге, спорттық сырт киім – 46,0 мың теңге, спорттық крассовка-180,0 мың теңге, кепка, бокс қолғабы, бокс шлемі -134,0 мың теңге, үстел теннисі – 126,0 мың теңге, спорттық костюмдер – 814,0 мың теңгеге стаып алынды.

 

№1. Дене шынықтыру мен спорттың негізгі көрсеткіштері.

Көрсеткіштер атауы 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015ж 2016ж
Спорттық нысандар – барлығы, бірл. 97 102 102 130 135
Оның ішінде
-спорт сарайы (кешені) 1
– стадиондар 1 1 1 1

 

 

1

 

 

– спорт залдары 49 49 49 49 52
– спорт алаңдары 46 46 46 70 52
– футбол алаңдары 1 6 6 10 19
– тағы басқа
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын барлық жастағы тұрғындар саны, % 19,1 21,6 22,9 25,7 26,5
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын барлық жастағы тұрғындар саны, адам 25394 28965 30831 35681 37196
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын барлық жастағы тұрғындарды қамту, % 11,1 25,2 25,2 23,4 11
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын балалар мен жасөспірімдер саны 6230 6556 6556 6318 7198

 

Ауданда мүмкіндігі шектеулі жандарды дене шынықтыру және спортпен айналысуға тарту бойынша оңтайлы өзгерістер енгізілуде. Бұл дәрежедегі 10 адам спортпен шұғылданады. Оның ішінде 1 мүмкіндігі шектеулі спортшы облыстық спорт шараларына қатысты.

Спорт саласында 2016 жылдың басынан 241 бұқаралық-спорттық шаралар өткізіліп, оған 28080 мың адам қатысты. 2016 жылдың қорытындысы бойынша  Қазақсатан Республикасы чемпионаттарында, облыстық және Халықаралық жарыстарда аудан сортшылары жалпы  126 медальді жеңіп алды. Оның ішінде: 43 алтын, 35 күміс, 48 қола.

 

SWOT- саланың даму жағдайының балдауы:

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтары
·              дене шынықтыру және спортпен шұғылданудың өсуі;

·              әртүрлі спорттық –бұқаралық шаралар санының көбеюі;

·               тұрғындардың дене шынықтыру және спортқа деген қызығушылығының артуы.

·        Шалғайдағы ауылды жерлерде материалдық-техникалық базаның әлсіз деңгейі;

 

Мүмкіндіктер Қауіп-қатерлер
·              Дене шынықтыру және спортпен (спорт нысандарын, жабық спорт залдарын, шағын футбол, волейтол, баскетбол және т.б. алаңдарын құру) шұғылдануға облыстық инфрақұрылымда мүмкіндіктер туғызу;

·              Қалалық және ауылдық инфрақұрылымда спорт сабақтарымен шұғылдануға мүмкіндіктер жасау.

·              тұрғын үйлері жанынан, саябақтарда және басқа орындарда бұқаралық пайдалануға спорттық нысандар салу.

·     Ауылда спорттық құрылыстардың, спорттық жабдықтардың және құрылғылардың;

·     Материалдық-техникалық база мен спорттық инфрақұрылымның әлсіздігінен спорттық резервтің және халықаралық кластағы спортшылардың дайындық деңгейінің төмендеуі.

 

 

Саладағы мәселелер:

– материалдық-техникалық база мен спорттық инфрақұрылымның төмен деңгейі,

– балалар –жасөспірімдер мектептері мен аула клубтары жүйелері толық дамымаған,

– халық тығыз мекендеген жерлерде және адамдар бұқаралық демалыстарын өткізетін орындарда спорттық алаңдардың жеткіліксіздігі.

 

 

 

 

 

2.6.Туризм

Ауданда 2016 жылыорналастыру орындарындар саны 19 бірлік құрады, олардың ішінде 156 бөлмелер бар, бір жолғы сиымдылығы 337 төсек-орын құрайды.

Туристік объектілер өскені: 2012-2016 жылдар аралығында 9 туристік объектілер ашылған (қонақ үйлер).

 

 

 

Таблица №1. Ауданда туризмнің даму көрсеткіштері

Көрсеткіштің атауы Мөлшер өлшемі 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж
1 Орналастыру орындарында қызмет көрсетілген келушілер саны адам 14770 15768 16037 10740 9703
2 Оның ішінде:

– резиденттер

адам 14155 15766 16037 10740 9703
3 – резидентер еместер адам 615 2
4 Орналастырулар орындарының саны адам 9 12 18 20 19
5 Орналастыру орындарында көрсеткен қызметтер көлемі млн. тенге 53697,7 75118,6 87883,8 66327,6 63489,7

Қордай ауданы бойынша туристерге арнайы туристік маршрут әзірленді. Туристік маршрут 9 баратын орындарынан құралады.

1.Туристік маршрут  Кенен ауылдық округінде Өтеген батыр, Кебекбай, Ноғайбай би шешендер, ұлы композитор Кененге Жамбыл облысы Қордай

  1. Содан кейін Кенен ауылында Кенен Әзірбаев атындағы музеймен танысуға болады. Кенен Әзірбаев – (1884-1976) – қазақтың әйгілі халық ақыны, әнші-композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, КСРО Жазушылар одағы мен композиторлар одағының мүшесі. Жамбыл Жабаевтің шәкірті. Кенен Әзірбаевтің есімі Жамбыл облысы Қордай ауданындағы Қасық орта мектебіне, Алматы қаласындағы бір көшеге, Тараз қаласындағы кинотеатрға берілген. Алматы консерваториясының және Шымкент мәдениет институтының үздік студенттері үшін Кенен Әзірбаев атындағы степендия берілген.
  2. Туристік маршруттың жалғасында Қордай асуында ұлы бабамыз «Қордай батыр» мүрдесінде құран оқыса болады. Мұнда аспандай таулар биігінде қазіргі заманғы жел электростанциясына көрініс ашылады, шын мәнінде осы жерде өткен ғасыр және болашақ өмір байланысады. Қордай асуынан түсу кезінде Алға ауылында «Грушовый сад» демалыс кешені жұмыс істеуде, мұнда табиғаттың сұлулығымен тамсанып, ұлттық тағамдарды дәм татып, жағымды уақыт өткізуге болады.
  3. Одан әрі Қордай ауылында «Өтеген батыр» ескерткішімен танысуға болады, Өтеген (1699-1773) – танымал батыр, XVIII ғасырдың І-жартысында жоңғар басқыншылығына қарсы күрескен. Өтеген батыр 15 жасынан жоңғарларға қарсы соғысқа араласқан. 1723 жылы Тауасар, Райымбек, Ханкелді батырлармен тізе қосып, жоңғарлармен айқасады, 1740 жылы Іле бойында қалмаққа қарсы жасақ жинаған Төле би әскеріне қосылып, елін жаудан азат етеді. Өтеген батыр – ел арасында аңызға айналған адам. Оны алғаш жырлаған Сүйімбайдың бабасы Күсен ақын.

5.Әрі қарай туристерге «Ноғайбай би» ескерткішіне баруға болады. Жамбыл облысы қазіргі  Қордай ауданында 1834 жылы дүниеге келген. Танымал Малдыбай бидің немересі, Дулат тайпасының Қасқарау руынан. Орта Шығыс оқу орындарынан білім алды. Жас кезінен Жетісу қазақтардың саяси және әкімшілік өміріне бас қосқан. Алынған біліміне және жеке қасиеттеріне сәйкес,  дала философы, саясаткер және дипломат атауына ерте жетті. Қордай ауданында Қордай ауылында Ноғайбай би атауымен ауыл қойылған, Қордай ауылында С.А.Умбетовтің бастамасымен ескерткіш қойылған.

Сонымен қатар, туристер аудан орталығында «Саяхат» демалыс кешеніне баруға болады, мұнда балық аулаумен, скутер және катамаран  және басқа су атракциондар бар.Ауданнан транзитпен көптеген туристер өтеді, осыған байланысты ауданда туристік инфрақұрылым  дамытылған.

 

2016 жылға аудан бойынша орналасу объектілерінің  тізімі

р/с

Объектің атауы Басшысының ТӘЖ, мекен-жайы,

телефон, факс,

Email

Номерлер саны, категориясы ор. бағасы төсек-

орын саны

Қосымша қызметтер
1.  «Айсултан» М.Алимбаев Қордай ауданы, Қордай а. Байдибек көш., 5

тел.: 8(72636)2 18 83

8 бөлме, оның ішінде:

станд. – от 5000тг; люкс от 10000тг.

16 Сауна, бассейн, бильярд,
2.  «Акжол» АльпиевАсылбекМукашович Қордай а., Жібек Жолы көш., 433 тел.: 8(72636)4 81 57 14 номеров, оның ішінде:

станд. – 1500 тг; п/люкс – 3000 тг; люкс – от 7000 тг

37 Сауна, автотұрақ
3.  «Кордай» Ж.Бегалиев

Қордай а., Әлфараби көш. 4

87021433374

87756627030

8(72636)2-18-23

10 бөлме, из них: станд. –

п/люкс:

24
4.  «Керемет» Сулейманов БотенНусипбалиевичс.Қордай, Бөлтірікшешен көш., 96 тел.: 8(72636)5 05 06 12 бөлме, оның ішінде: п/люкс – 5000 тг; люкс – 8000 тг 10 автотұрақ, сауна,
5.  «Барс-2»

1-часть

Қордай а.

трасса «Алматы-Тараз»

8(72636)54-40-43

87012928416

12  бөлме, оның ішінде: станд. – 3000 тг; люкс – 5000 тг 35 автотұрақ
6.  «Барс-2»

2-часть

Қордай а.

трасса «Алматы-Тараз»

8(72636)54-40-43

87012928416

32 бөлме, оның ішінде:

станд. – 700 тг

32 автотұрақ
7.  «Сулутор» Ж.Сексенбаев Қордай а,

Жібек-Жолы көш, 232

тел.: 8(72636)4-33-65

4 бөлме, оның ішінде:

станд:- 3000тг.

8 автотұрақ
8.  «Somon» Ахметова Ирина Борисовна Қордай а. Жібек жолы көш., 154 тел.: 8(72636)4 52 43

87778764758

87011004185

8 бөлме, оның ішінде: станд. – 4000 тг; п/люкс – 7000 тг; люкс – 10000 тг 22 Жоқ
9.  «Айтумар» Джапиева Г.Т.

Қордай а.Жібек жолы көш.416

8(72636) 4-85-63

6 бөлме, оның ішінде

станд: 6000 тг.

10000 тг.

8 Wi-Fi
10.              «Аружан» СалыбаевСарсебекСултаналиевич Қордай а.Жібек жолы көш., 357  тел.: 8(72636)4 84 30 6 бөлме, оның ішінде: станд. – 4000 тг; п/люкс – 5000 тг; люкс – 8000 тг 10 Нет
11.              «Кайнар» ТургынбаевЖумадил

Қордай а.

Төлеби көш., 57

тел.: 8(72636)4 26 67

8 бөлме, оның ішінде: станд. – 1500 тг; п/люкс – 5000 тг; люкс – 10000 тг 15 Кафе, автотұрақ, каб. тв, Wi-Fi
12.              «Достык 1» Рябова И. В.

Қордай а.

Жамбыл көш. 15

тел. 8(72636) 5-04-25

5-04-35

87788766441

8 бөлме, оның ішінде: станд: от 1500 тг.  люкс: 10000 тг. 10
13.              «Достык 2» Рябова И. В.

Қордай а.

Абылайхан көш. 98

тел:8(72636) 2-29-53

87788766441

6 бөлме, оның ішінде: станд: от 1500 тг.  люкс: 7000 тг. 9
14.              «Park Hotel» Нурсафин Ерлан Сайлауханович Қордай а.

Төле би, 61 тел.: 8(72636)4 56 13

24 бөлме, оның ішінде: станд. – от 8000 тг; п/люкс – 11500 тг; люкс – 20000 тг 43 Wi-Fi,

Отау ТВ,

15.              Гост.комп. «Корона» Ахметов Бахтыбек

Қордай а., Өтеген, 185

Тел.: 8(726 36) 2 13 43,

87751119859

11 бөлме, оның ішінде: станд. – от 8000 тг;

люкс – 12000 тг

8 Сауна, бассейн, массажный салон, прачечная,

автотұрақ, Wi-Fi,

Отау ТВ,

16.              «СССР» Салыбаев Сарсебек Султаналиевич Қордай а.Жібек жолы көш 420

тел. 8 (72636) 4-86-16

87756666658

15 бөлме, оның ішінде: станд: 6000 тг. люкс: 12000тг. 15 Сауна, фитнес, бассейн, спа – салон, магазин, аптека,салон красаты, кафе, Wi-Fi, бильярд, детская плащадька, автотұрақ,
17.              «Фатима» Мусаева Кулпаршын Ынтыкбаевна.

Қордай а.Жібек жолы көш 375

8(72636)2-12-44

+996550322799

3 бөлме, оның ішінде: . люкс: от 8000-10000 тг.

Вип-15000тг

5 Магазин, автотұрақ, Wi-Fi,
18.              «Империя» Умирзакова Л. К.

Қордай а.

Жолбарыс батыра көш., 6

8 (726)36 4-76-12

87026343158

87012254907

8 бөлме, оның ішінде: все люкс от 10000 – 15000тг. 16 Wi-Fi, Отау ТВ,

Кафе, автотұрақ,

19.              «Диана» Коркмазова Мария Михайловна

Қордай а.Жібек жолы көш 152

тел: 8 (726)36 4-75-81

 

 

6 бөлме, оның ішінде:

Станд: 3000 тг.

Люкс. 5000 тг.

12 автотұрақ,
20.              «Нұр» Қырбақбаева Анар Абаевна

с. Кордай

ул. Жибек Жолы 474

тел: 8 7770938868

5 номеров, из них:

3-без удоб.: 1000 тг.

2-Люкс. 4000 тг.

12 Стоянка, кафе

 

  1. Аудан орталығымен танысқаннан кейін Өтеген ауылындағы «Өтеген батыр» ескерткішіне бару ұсынылады, 1973 жылы Өтеген батырдың сүйегі Жамбыл облысы Қордай ауданында қайта жерленді. Қабірдің басына ескерткіш көтерілді. 1999 жылы Батырдың туылғанына 300 жыл толғанына орай ас беріп той жасалды. Батырдың алдыңғы жерленген жері Алматы облысы Іле ауданы орталығы поселек Энергетика Келес ауылына Өтеген батырдың аты берілді. Алматы көшесінің біріне Батырдың аты берілді. Алматы облысындағы Қарой және Бозой жергілікті жерлерінің арасында батырдың атымен аталатын жер бар.
  2. Ары қарай туристер Күнбатыс-2 ауылындағы тасқа жазылған археологиялық ескерткіштерді көре алады VI-VII ғасырларда жазылған «Орхондық жазулар» ескерткіші.
  3. Ұрпақтарының болашақтары үшін өз өмірлерін құрбан еткен ата-баба рухтарына тағзым ету үшін Қаракемер ауылдық округіндегі Қазақтың соңғы ханына қойылған «Кенесары хан Қасымұлы» ескерткішіне барып көругеболады. 1841 жылы Торғай өзенінің аумағындағы құрылтайда үш жүздң өкілдері Кенесарыны қазақтың ханы етіп сайлады. Кенесарыны әдеп ғұрыптың бар заңына сай ақ кілемге отырғызылып жоғары көтерілді. 1842-1843 жылдары бұхара әмірі Насрулла-ханда Кенесарыны қазақтың ханы деп таныды. 1846 жылы орыс әскерлерінің саны жағынан басым күші кенесарыны қысып Шу мен Іле өзенінің алқабы Жетісу өңіріне ығыстырды. Мұнда Кенесары өз әмірін Тянь-шань қырғыздарына жүргізбек болып олардың бас тартуын алып, 1847 жылы олардың жеріне басып кіреді. Майтөбе-Кеклік-Сеңгір аумағындағы Қырғыз манаптарымен Ормон-хан бастаған шайқаста, Кенесары қолға түсіп үшінші күні өлім жазасына кесілді. Өлім жазасы Жамбыл ауылында іске асты, ал орындаушылар бір мәліметке қарағанда Қалиғұл Алибеков, басқа мәліметтерге қарағанда Тайсара, ханның әскерімен шайқаста қаза болған Орманбек пен Сұлтанбектің ағасы, тағы бір мәлімет бойынша Қожобек Таштамбеков немесе би Шыжым болған. Кенесары Қасымовтың өлім жазасы нешетүрлі аңыздармен шырмалған. Әйгілі жазушы А. Добромысловтың жазуы бойынша «Ханды қинап азаптап өлтірмес бұрын қырғыздар қырық күн бойы жол бермейтін жабайы қайсарлығымен танылған қас жаулары батырдың тұқымын алып қалу мақсатында қырық түн бойы жанына ең әдемі қыздарын жатқызбақшы болған, бірақ Кенесары бір де бір қызбен қарым қатынас жасамайтынын білдіртті.
  4. Қордай ауданы бойынша туристтік бағытты аяқтамас бұрын Қарақоңыз шатқалына баруға кеңес беріледі. Қарақоңыз шатқалы Іле алатау тауының батыс бөлігінде Қарақоңыз өзенінің таулы және жазық бөлігінде орналасқан, аудан орталығы Қордай ауылынан 65 шақырым жерде, Ботаникалық қор құру мақсаты- неше түрлі қымбат емдік дәрілік шөптер мен тоғайларын сақтап қалу мен қорғау. Флора қорының құрамы: 520 түрі бар (Алма ағаштары, шие, алша, акация, жүзім бұтақтары, грех жаңғақтары, Семенов клені тағы басқа көптеген талдар бар).

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·      Тартымды климат, бай және көркем табиғи әлеует, бай мәдени мұра;

·      өсімдік және жануарлар әлемінің әртүрлілігі, бірегей ландшафтар мен таулы жерлер пейзаждары;

·      демалыстың белсенді түрлерімен айналысу мүмкіндіктері: экологиялық, спорттық және этникалық туризм.

·      Туристік және көліктік инфрақұрылымның дамымауы;

·      сервистің төмен деңгейі;

·      кадрларды даярлаудың әлсіз деңгейі.

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·      Туризмнің бәсекеге қабілетті инфрақұрылымын құру;

·      халықты жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету;

·      ішкі және кіру туризмін дамыту.

 

·   Қорғау шараларын қабылдамаған жағдайда қолданыстағы нысандарды және қорларды жоғалту мүмкіндігі;

·   туризм саласында қолдаудың шектеулі қаржылық мүмкіндіктері, жеке қаражаттың және инвестициялық қорлардың тапшылығы;

·   туристік бизнесте кәсіби мамандық деңгейінің төмендігі, туризм саласында қызмет көрсету сапасының және деңгейінің сәйкессіздігі.

 

Саланың проблемалары:

– туристік өнімдерге жоғары бағалар:

– көптеген қонақүйлердегі көрсетілетін қызметтер сапасы халықаралық талаптарға сәйкес келмейді;

– сервистің деңгейінің төмендігінен қазақстандық және шетелдік туристерді тартудың жеткіліксіздігі;

– қызмет көрсету саласында және туризм индустриясы нысандарында білікті мамандардың жоқтығы, кадрларды даярлаудың, қайта даярлаудың және олардың біліктілігін жоғарылатудың әлсіз деңгейі.

 

2.7. Үштілділікті дамыту

Аудан тұрғындарының 88 пайыздан астамы мемлекеттік тілді игергендіктен, бірінші кезекте тіл саясаты аудан аумағында тұрып жатқан басқа этнос өкілдеріне қазақ тілін үйретуге жағдайлар жасауға және тиесілі әдістемелік базаның дамуына бағытталған.

Жамбыл облысы әкімдігінің 2009 жылғы 26 ақпандағы №47 қаулысы бойынша Қордай ауданында Қазақ тілін оқыту орталығы жұмыс істей бастады, ол Жамбыл облысы әкімдігінің тілдерді дамыту басқармасы жанында қызмет көрсетеді.

Өз жұмысында мемлекеттік тілді қолданатын мемлекеттік қызметшілердің салмақ үлесі 98%,  2015 жылы бұл салмақ үлесі -99,89%. Жалпы құжат айналымындағы мемлекеттік тілдің үлесі 98,6%. 2015 жылы бұл салмақ үлесі -98,98%. Орыс тілін меңгерген тұрғындар үлесі 90,8%; ағылшын тілін меңгергендер – 7,5%, 2015 жылы -7,6%. 2016 жылы ағылшын тілін меңгергендердің үлесі-9,67%, үш тілді меңгергендердің үлесі – 7,33%

Мемлекеттік органдардағы іс жүргізудің мониторингі көрсеткендей, мемлекеттік тілдегі шығыс құжаттардың үлесі 2012 жылы – 94%, 2013 жылы – 96,8%, 2014 жылы – 100% құраған, 2015 жылы – 100%, 2016 жылы-98,1%.

Мемлекеттік тілді меңгерген тұрғындар үлесі аудан бойынша 2012 жылы 86%, 2014 жылы 88% жетті, ал 2015 жылы – 94,8%, 2016 жылы  95 % құрады.

 

 

кесте 1. Мемлекеттік тілді игерген тұрғындар үлесі

2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж
Мемлекеттік тілді білетін  тұрғындар үлесі 86% 87% 88% 94,8%. 95%

 

2 БАҚ-ың 1 (50%) мемлекеттік тілде жарық көреді, 1 – орыс тілінде (50%). Ономастикалық және терминологиялық жұмыстарды жүргізу бойынша, егер 2011 жылы 2 ауылдың және 1 мектептің атауы өзгертілсе, 2014 жылы 8 ауылдық округте атауы жоқ 35 жаңа көшелерге атау беріліп, 2015 жылы Отар ауылдық округіндегі мағынасы жағынан ескірген 1 көшеге қайта атау берілді. 2016 жылы 50 көшенің атауы өзгертілді.

Аудандағы тіл саясаты, ең алдымен, Масанчи, Сортөбе, Ауқатты ауылдық округтерінде тұрып жатқан басқа этнос өкілдерінің  қазақ тілін оқып-үйренуіне және мемлекеттік тілге оқытуға арналған тиесілі әдістемелік базаның қалыптасуына бағытталған.

Мемлекеттік тіл саясатын насихаттау мақсатында бұқаралық ақпарат құралдары арасында облыста және аудандарда жыл сайын  облыстық «Үздік журналист» байқауы өткізіледі.

Мемлекеттік тіл саясатын насихаттау және әртүрлі этнос өкілдерінің мемлекеттік тілді үйренуіне қолайлы жағдайлар жасау арқылы тіл ортасын қалыптастыру үшін аудан және облыс деңгейінде 15 іс-шара өткізілді: байқаулар, олимпиадалар, семинар-кеңестер, «дөңгелек үстелдер», мемлекеттік тілді меңгерген этникалық жастар форумы, т.б.

Сондай-ақ, мемлекеттік тілді үйрену және этномәдени бірлестіктері өкілдерінің ана тілін  сақтауы мақсатында «21 ақпан – Халықаралық ана тілі күні» құрметіне «Ана тілім – айбыным!» атты фестиваль ұйымдастырылып, әртүрлі этнос жастары арасында форум, аудан басшылығымен кездесулер өткізілді. Ал, 2015-2016 жылдар аралығында «22 қыркүйек – ҚР халықтарының тілдері күні» құрметіне «Тіл – ұлт рухының тірегі!» атты фестивальдар ұйымдастырылып, көптеген этнос жастары арасында форумдар мен аудан басшылығымен кездесулер өткізілді.

Ономастика және терминология бойынша жұмыстар аясында ауданның елді мекендерінің атауларын ауыстыру бойынша бірқатар шаралар жүргізілді. 2012-2013 жылдары мораторийге байланысты бұл жұмыс тоқтатылып, 2014 жылы қайта жандандырылды, атауы жоқ 35 жаңа көшеге атаулар беріліп, 2 ауылдың және 1 мектептің атаулары ауыстырылды. 2015 жылы Отар ауылдық округіндегі мағынасы жағынан ескірген 1 көшеге қайта атау берілді. 2016 жылы мағынасы жағынан ескірген 50 көше атауы өзгертілді.

                          Сала дамуы жағдайының SWOT талдауы

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
-үштілділікті дамыту инфрақұрылымы жасалған;

-мемлекеттік тілді үйрену процесінде жаңа ақпараттық технологиялардың құрылуы мен енгізілуі қамтамасыз етілген (лингафон кабинеттері, компьютерлік бағдарламалар);

-іс жүргізуді мемлекеттік тілде жүргізу процессі белсенді енгізілген.

-мемлекеттік тілді үйретудің бірыңғай стандарттары жоқ;

-тіл саласының нормативтік-құқықтық қамтамасыз етілуінің жеткіліксіздігі;

 

Мүмкіндіктері Қауіптері
-үш тілді меңгерген тұрғындар үлесін көбейту;

-қазақстандықтардың тіл мәдениетінің төмендеу мүмкіндігі.

– Қазақстандықтардың лингвистикалық қорын дамыту.

 

Сала проблемалары:

-мемлекеттік тілге оқытудың біркелкі стандарттары жоқ;

-тіл және ономастиканы дамыту саласында нормативтік-құқықтық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі;

-оқыту сапасын арттыру мақсатында мемлекеттік тілге және өзге де тілге үйретудің әдістемелік базасын нығайту қажеттігі.

 

3-БАҒЫТ: ҚОҒАМДЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТӘРТІБІ.

3.1. Құқық тәртібі

Қылмыстар туралы арыздар мен хабарларды есепке алу мен тіркеудің толықтығын қамтамасыз ету, қылмыстың объективті статистикалық мәліметтеріне қол жеткізу және оларды нақтырақ көрініске келтіру қылмыстар туралы арыздар мен хабарларды қабылдау және тіркеу рәсімдерінің ашықтығын, сондай-ақ оларды шешудің жеделдігін арттыруға мүмкіндік берді.

Қабылданған шаралар нәтижесінде қылмыстардың статистикалық өсу үрдісі қалыптасты. Аудандағы шынайы криминогендік ахуал бұрынғы әлеуметтік-қолайлы деңгейде сақталуда.

 

№1 кесте. Тіркелген қылмыс динамикасы

Атауы

 

2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл

           

Саны % Саны % Саны % Саны % Саны %
Барлығы тіркелген қылмыс 831 24,0 1090 26,4 1380 19,1  

1167

 

49,5

 

1045

 

53,8

оның ішінде
ауыр 71 62,7 88 68,0 81 68,2 78 68,6 69 67,4
аса ауыр 14 100,0 27 100,0 18 100,0 18 58,6 24 80
орташа ауыр 625 19,8 793 17,2 101 24,4 649 37 665 42,8
ауырлығы шамалы 94 21,5 182 20,8 73 23,1 291 43 128 50,3
оның ішінде:
адам өлтіру 8 88,9 8 40,0 4 75,0 4 100 3 100
денсаулыққа ауыр зиян келтіру 6 100,0 12 92,3 4 100,0 5 100 8 88,9
зорлау 10 76,9 18 59,3 15 56,0 10 100 8 90,9
қарақшылық 5 83,3 2 40 9 22,2 2 100 3 50,0
алаяқтық 23 33,3 41 22,5 42 24,7 53 59,3 23 68,0
тонау 25 51,6 34 60,5 20 79,2 16 63,2 14 53,3
ұрлау 535 22,6 661 18,4 676 15,6 528 26,7 522 33,3
бұзақылық 49 33,3 59 62,5 49 46,7 59 66 25 58,6
есірткіге байланысты қылмыстар 23 100,0 24 100,0 37 100,0  

60

 

88,5

 

92

 

84,3

 

2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда жалпы қылмыстар санының ашылуы көрсеткіштері 24%-дан 53,8% дейін ұлғайды, әсіресе ұрлық (10,7%), зорлау (70,9%), адам өлтіру (75%).

Қылмыстар құрылымында 75,9%-дан астамы ауырлығы шамалы және орташа қылмыстар, олардың көбеюі тіркелген қылмыстардың жалпы саны өсімінің негізгі бөлігін құрады.

Көбінесе бұл қылмыс түрлері көшеде, базарларда, сауда орталықтарында, қоғамдық көлікте, білім мекемелерінде және басқа қоғамдық орындарда жасалады. Сондықтан тиісінше қоғамдық орындарда             (11,7%) және көшеде (7,8%) жасалатын қылмыстардың статистикалық көрсеткіштері артып отыр.

Ауырлығы шамалы және орташа қылмыстардың басым бөлігін ұрлықтар құрайды, әрбір төртінші ұрлық – бұл мобильді телефондарды  ұрлау. Ауылдық жерлерде мал ұрлау кеңінен таралған.

2012 жылмен салыстырғанда ауыр (2,8%) қылмыстар санының төмендеу үрдісі байқалады, оның ішінде астамы ауырлығы шамалы (-43,9%), сонымен қатар тіркелген есірткіге байланысты қылмыстар көрсеткіші өсуде (+27,7%). Мұндай қылмыстардың негізгі бөлігі отбасы-тұрмыстық қатынастар аясында, сондай-ақ алкогольге және есірткіге мас күйінде жасалатын қылмыстар.

Жыл сайын заңсыз айналымнан 11 тоннадан астам есірткі заттар алынады оның ішінде маңызды көлемі героин.

Халықтың есірткі қолдануға тартылу деңгейі өсуде. 2012 жылы есепте 13 адам тұрса, 2013 жылы – 5 адам, 2014 жылы – 15 адам, 2015 жылы – 17 адам, 2016 жылы – 23 адам тұр.

Қордай ауданында халықтың қылмыс жасау деңгейі төмендеуде. 2014 жылы қылмыстың ашылуы – 19,1 пайыз болса, 2016 жылы 53,8 пайызға дейін ұлғайды.

 

№2 кесте. Қылмыстың ашылу деңгейінің динамикасы, %

Атауы 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 201. 2016 ж.
Қылмыстың ашылуы, оның ішінде 24,0 26,4 19,1 49,5 53,8
ауыр қылмыс 62,7 68,0 68,2 68,6 67,4
аса ауыр қылмыс 100,0 100,0 100,0 58,6 80
адам өлтіру 88,9 40,0 75,0 100 100
денсаулыққа ауыр зиян келтіру 100,0 92,3 100,0 100 88,9
зорлау 76,9 59,3 56,0 100 90,9
қарақшылық 83,3 22,2 100 50
тонау 22,6 18,4 15,6 26,7 53,3
бұзақылық 33,3 62,5 46,7 66 58,6
нашақорлықпен байланысты қылмыс 100,0 100,0 100,0 88,5 84,3
алаяқтық 33,3 22,5 24,7 59,3 68,0
бопсалаушылық 14,3 50,0 88,9 100 66,7

 

Қабылданған шаралар нәтижесінде кейбір қылмыстар түрлерінің ашылуының оңды динамикасы байқалады. 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда ауыр қылмыстарды ашу 29,8%-ға өсті, адам өлтіру – 11,1%-ға, зорлау – 14,0%-ға, алаяқтық – 34,7%-ға, тонаушылық – 30,7%-ға, бұзақылық – 25,3%, бопсалау – 52,4%-ға өскен, денсаулыққа ауыр зиян келтіру 11,1% кеміді.

Көше қылмысының деңгейін ұстап тұру мақсатында қоғамдық құқық тәртібін қорғау одан әрі жетілдіру бойынша шаралар қабылдануда. Көшелер мен қоғамдық орындардағы бейнебақылау жүйелері кеңеюде.

Қылмыстар туралы түскен хабарларға уақтылы бару және «ізін суытпай» қылмыскерлерді ұстау мақсатында жол патрульдік полициясының жаяу бөлімшелері нарядтарын қылмыстар жасалуға бейім маршруттарға қою үшін олардың тығыздығы ұлғайтылған.

Жасөспірімдер  қылмысының алдын алу саласында соңғы жылдары өзін  ақтап отырған «мектеп» инспекторлары институтын дамыту жалғасуда. Бүгінгі таңда аудан мектептерінде 17 «мектеп» инспекторлары жұмыс істейді, олар алдын алу кеңестерінің, ата-аналар комитеттерінің жұмысына және жиналыстарына белсене қатысады, балалар мен олардың ата-аналары арасында құқықтық түсіндіру жұмысын жүргізеді.

Отбасылық-тұрмыстық қатынастар саласындағы, сондай-ақ алкогольге және есірткіге мас күйінде жасалатын қылмыстар кең таралған.

Сонымен қатар, жол-көлік кешені күрделі жағдайларда жұмыс істеуде. Автомобиль паркінің және қазіргі заманғы автомобильдердің жылдамдық сипаттарының өсу қарқыны көше-жол желісінің даму қарқынынан басым. Республикалық маңызы бар жолдар ұзындығының елеулі бөлігі түбегейлі қайта жаңғыртуды, көлік жүретін бөлігі енін ұлғайтуды, оларды тосқауылдық қоршаулармен, жол белгілерімен жабдықтауды талап етеді. Жергілікті мәндегі жолдар өте қанағаттанарлықсыз жағдайда.

2016 жылы 1045 қылмыс тіркелген, бұл 2015 жылдың тиісті кезеңінен 10,4%-ға кеміді. 2015 жылы 1167 қылмыс тіркелген.

 

 

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Азаматтардың заңды мүдделерін, құқықтарын және еркіндігін қорғау бойынша жағдайлар жасау. Қылмыс жөніндегі барлық арыздар мен хабарламалардың толық тіркелуі және есепке алынуы;

·     ІІМ ұрлықтармен күресу бойынша ведомствалық бағдарламасын жүзеге асыру;

·     полиция қызметкерлерінің қызметтік және жауынгерлік дайындық деңгейін, жауынгерлік қабілеттілігін және кәсібилігін арттыру;

·     полиция «мектеп» инспекторларының институтын одан әрі дамыту.

 

·     Қылмыс туралы барлық арыздарды және жүгінуді толық тіркеу және есепке алу негізінде полиция қызметкерлеріне жүктеме артты, бұдан ішкі істер органдарының негізгі қызметтерінде кәсіби мамандардың  қозғалысын және олардың тұрақтамауын алдын алады;

·     ІІБ тіркеуде тұрған тұлғалардың ішінде отбасы-тұрмыстық  саласындағы құқық бұзушылық алдын алу бойынша шаралардың жетіспеушілігі;

·     тұрмыстық маскүнемділік, алкоголизм және нашақорлықтың алдын алуының шешілмеуі;

·     қиын тұрмыстық жағдайдағы тұлғаларды әлеуметтік бейімдеудің және сауықтырудың жеткіліксіз деңгейі;

·     қажетті материалдық-техникалық қамтамасыз етудің жеткіліксіз деңгейі және полиция бөлімшелерінің оқыту базасының болмауы;

·     балалардың бос уақытын ұйымдастыратын нысандардың, қайтарымсыз аула клубтарының, үйірмелердің, спорттық секциялардың жеткіліксіздігі.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Қылмыспен күресуде халықаралық ынтымақтастықты жетілдіру;

·     ақпараттандыру жүйесі мен электрондық дерекқор базасын жетілдіру және құру;

·     құқық бұзушылардың және қылмыстардың санын өсуін ескерту бойынша заманауи шараларды қабылдау;

·     оңтайландырылған сотқа дейінгі істі қолдану саласын кеңейтудің қажеттілігі;

·     заңсыз көші-қонның арнаны кесіп өтуін анықтау мақсатында халықаралық және республикалық шұғыл-профилактикалық «Мигрант», «Заңсыз» шараларын өткізу;

·     лаңкестік және экстремистік ұйымдардың мүшелерін анықтау және құрықтау, әкелім, діни-экстремистік әдебиетін және басқа заттарды тарату арналарын жабу шараларын жүргізу.

·     Бірыңғай экономикалық кеңістіктің аумағында Кедендік одақтың дамуымен қылмыстық топтастырулардың белсенді шоғырланудың қауіпі өсуде, халықаралық қылмыстық топтардың Қазақстан аумағын ауған героинінің транзиті және қылмыстық табыстарды жасыру үшін пайдаланудағы әрекеттерінің күшеюі. Ауғанстаннан есірткілер, еуропалық елдерден түрлі синтетикалық есірткілер контробандалық жеткізілімнің ұлғаюы;

·     Қазақстанмен шектес мемлекеттердің тұрақсыз қоғамдық-саяси ахуалы көші-қон ағындарының және олармен байланысты қылмыс өсіміне ықпал етеді;

·     дәстүрлі емес экстремистік ағымды білдіретін шетелдік миссионерлер мен діни бірлестіктердің қызметі.

 

Саланың проблемалары:

– мақсатты жедел-іздестіру іс-шараларының және қылмыстарды ашу бойынша арнайы операциялар санының жеткіліксіздігі;

– полиция бөлімшелерінің кадрлық және материалдық-техникалық қамтамасыз етілуінің төмен деңгейі;

– есірткі қылмыстарының жоғары деңгейі, халықтың есірткі қолдануға тартылуы;

– жол қозғалысына қатысушылардың төмен көліктік тәртібі;

– республикалық жолдарда жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған техникалық бақылау құралдарының жоқтығы;

– жиі қалааралық жолаушылар тасымалының болуы;

– облыстық, аудандық мәндегі жолдарға және аудан орталықтарының көше-жол желілеріне қызмет көрсететін жол-патрульдік полиция қызметкерлері санының жеткіліксіздігі.

 

3.2. Қоғамдық қауіпсіздік

Жамбыл облысы Қордай ауданы аумағының табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға, әртүрлі табиғи таулы-геологиялық және геодинамикалық жағдайларға ұшырауы мүмкін.

Азаматтық қорғаныс міндеттерін шешу үшін жеке құрамы 425 адамнан тұратын 16 құрылым құрылған.

2016 жылғы профилақтикалық жұмыстардың жүргізілу нәтижесінде, төтенше жағдайлар мен оқиғалардың өсуімен, жарақаталғандармен қаза болған адамдар санының төмендегені байқалады.

 

№1 кесте. Аудан аумағындағы төтенше жағдайлардың динамикасы

Көрсеткіштер 2012 г. 2013 г. 2014 г. 2015 ж 2016 ж
облыста ауданда облыста ауданда облыста ауданда ауданда ауданда
Орыналғантөтеншежағдайлардыңсаны,

барлығы

1360 159 808 66 949 77  

 

176

 

 

207

Жарақат алғандардың саны, барлығы 1485 232 432 41 393 27  

 

20

 

 

14

Қаза тапқандардың саны, барлығы    345 71 105 19 56 6 5 14
Материалдық шығын, млн. тенге 172,6 26,5 460,2 13,3 123,3 11,0  

8,3

 

9,6

 

Барлықтехногендіктөтеншежағдайлардың 60 пайызын тұрмыстықжәнеөнеркәсіптікөрттер, жол-көлік оқиғалары, табиғи дауыл-жел салдары және суда орын алған қайғылы оқиғалар құрайды.

 

Жерсілкінісі

Күштілігі 8 – 9 балл болатын қиратқыш жер сілкінісі аймағына Қордай ауданының оңтүстік бөлігіндегі Степное, Қасық, Қордай, Қарасу, Аухатты, Сортобе, Қаракемер, Масаншы елді мекендер кіреді, сейсмологиялық жағынан 7 балл болатын жер сілкінісі аймағына  ауданның орталық бөлігі, ауданның солтүстік бөлігі елді мекендермен коныстабаған сеисмологиялық жер сілкінісі- 6 балл.

Аудан аумағында ең басты сұрақ, сейсмоқауіпті аймақтарда соғылып жатқан нысандар мен құрылыстарды және білім беру, денсаулық сақтау нысандарын сейсмокүшейту.

 

 №2 кесте. Қордай ауданы аумағындағы әлеуметтік және өнеркәсіптік бағыттағы сейсмокүшейтуді қажет ететін  нысандар

 

Қала және аудан атаулары Әлеуметтікжәнеөнеркәсіптікбағыттағысейсмокүшейтудіқажетететіннысандарсаны
Білім беру объектілері Денсаулық сақтау объектілері Басқаөнеркәсіптікғимараттарменқұрылыстар
Қордай 5 2

 

Су тасқыны мен су басулар қорғау

Аудан  аумағындағы су тасқыны құбылысы таулы аймақтардағы қарлардың еруінен және қарқынды жауындардың нәтижесінде баурайлардан су ағынын шақыруы мүмкін және су қоймаларынан күтпеген жағдайда болған су түсіруіне байланысты болуы мүмкін.  Мұндай қауіп-қатерге бейім: Сортобе, Аухатты, Қарасу, Қордай, Қасық, Степной, Беткайнар, Ноғайбай ауылдық округтері, су тасқынының жайылуының жалпы көлемі 17 181 га.

Су тасқынының өтуі мына өзендерде болуы мүмкін: Қарақоңыз, Рғайты, Шу, Қалғұты, Қақпатас.

Аудан аумағында 2 ірі су қоймасы орналасқан: Қаракоңыз және Қақпатас өткел жобалық көлемдерінің сәйкестігі 9 және 10 млн. текше метр. Су қоймаларының бөгеті бұзылған кезде жалпы халық саны 32 630 адам болатын Масаншы, Сортөбе елді мекендерін су басып қалуы мүмкін. Ауданға өте зор қауіп төндіретін Қырғызстан Республикасында орналаскан Орто-Тоқой су қоймасы жалпы көлемі 470 млн. текше метр. Су қоймасының бөгеті бұзылған жағдайда  Қордай ауданының аумағы толық катастрофалық су басу  аймағында  қалады. Сондай-ақ апаттан кейінгі 3 сағатта су таскының биіктігі Қордай ауданының алдыңғы шекарасында 6 метр, ал шекараның соңында 2 метр болады және су таскынының жылдамдығы 8 м/сек.

Аймақтар мен тұрғындарды су басу мен су тасқындарынан қорғау үшін гидротехникалық құрылыстардың беріктігі арттырылуда.

2011 жылы Ешкілі-Қордай және Қақпатас су қоймалары, ал 2013 жылы Қарақоңыз су қоймасы күрделі жөндеуден өтті.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекара желісіндегі Қордай ауданының бөлігінде Шу өзенініңе қауіпті аймақтарының 2 этапта ұзындығы 35 және 27 км. жағаларын нығайтуға республикалық бюджеттен қаржы бөлінген.

Табиғи өрттен қорғау

Қордай ауданының аумағы табиғи өрттердің шалдығуына бейім.  2014-2016 жылдары аудан аумағында табиғи өрттер тіркелмеген.

Қордай ауданының өртке қарсы қызметінің қарамағында Қордай ауылында № 9 ӨСБ және Отар ауылында № 4 ӨБ бар. 2015 ж. маусым айынан бастап Сортобе ауылдық округі қарамағында өрт бекеті ашылды. Өрт бекеті арнайы өрт сөндіру техникасы маркасы ЗИЛ-130 АЦ-40  автокөлігі және 4 жұмысшымен қамтылған. Олар 41 елді мекендердің 30 ғана қорғай алады, ал бес мыңнан астам тұрғыны бар  4 елді мекенде өртке қарсы қызмет мүлдем жоқ. Ең нашар ахуал ауылды жерлерде орын алған, онда  қашықтау орналасқан 11 елді мекендер өртке қарсы қорғаныспен қамтамасыз етілмеген, ал ең жақын өрт сөндіру бөлімдеріне дейінгі арақашықтық көбінесе 50 шақырымнан 100 шақырымға дейінгі қашықтықты құрайды. Мемлекеттік өртке қарсы қызметтің мұндай қашық жерде орналасуы өрттерге жедел түрде  шығу мүмкіндігін іс жүзінде жоққа шығарады.

Осыған байланысты, қазіргі уақытта шалғай ауылды жерлердің елді мекендерінде  өртке қарсы қорғаныс құру мәселесі өте маңызды

Осыған орай, қазіргі уақытта шалғай елді мекендерде өртке қарсы құру аса маңызды проблема болып отыр, яғни  «Қала құрылысы. Қала мен ауылдық жерлерде құрылыс соғу мен жоспарлау» 3.01-01-2008 ҚР ҚНжЕ (құрлыс нормалары және ережелері) 16.7 тармағына сәйкес өрт депосының қызмет көрсететін радиусы 3 км. аспауы тиіс.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 16 қаңтарындағы №14 қаулысымен бекітілген «Өрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы талаптар» Техникалық регламентіне сәйкес өртке қарсы қызмет бөлімдерінің қалалар мен елді мекендер аумағында орналасуы келесі шарт бойынша жүргізілуі тиіс, яғни  қалада шақыру орнынына бірінші өрт сөндіру бөлімшесінің келу уақыты 10 минуттан, ал елді мекенде 20 минуттан аспауы қажет.

Ауылдық округтерде 299 адамнан құрылған 19  ерікті өртке қарсы құрылымдар жасақталды және олар 41 трактор, 16 су таситын көлік және  39 аспалы өрт сөндіргішпен және 422 қол асты өрт сөндіру құралдарымен жабдықталды.

 

SWOT-  даму жағдайына талдау:

 

Күшті жағы Әлсіз жағы
·        Көктемгісутасумерзіміндетабиғиөрттержәнеқардыңеруікосмостықмониторингарқылыертеанықталыппайдаболуы;

·        «Қазгидромет» құралдарыныңақпаратыбойыншаауа-райыныңжағдайынамониторингінжүргізу;

·        ҰялыбайланысоператорларыарқылыауданныңхалқынадауылбойыншаСМСесткертудіжолдау;

 

·        Табиғижәнетехногендіксипаттағытөтеншежағдайлардыңқауіпіжәнеорыналғанкездегішұғылақпараттыауданныңхалқынахабарландыружүйесіарқылытолығыментаратаалмау;

·         ЖергіліктіатқарушыоргандардыңАҚқұрылымдарыныңшұғылқұтқаружұмыстарынаарналғанқұрал-жабдықтардыңтөменжағдайдажабдықталғаны.

Мүмкіншіліктер Қауіптер
·        БұқаралықақпаратқұралдарыарқылыхалыққаАҚжәнеТЖсаласындаүгіт-насихатжұмыстарынкеңкөлемдежүргізу, әртүрлісипаттағытөтеншежағдайларкезіндегіережелерменіс-әрекеттержөніндекөрнекіқұралдардытаратуТЖшығыныназайтуғамүмкіндікбереді;

·        Өртсөндірубекеттерініңсанынкөбейтужәнедамытутабиғиөрттердіңшығыныназайтады, соныменқатарауданорталықтарынаншалғайорналасқанелдімекендердіқорғаудықамтамазсызетеді;

·        Сутасуқауіптіучаскелердеинженерлікқорғауіс-шараларынжүргізугеқаражатбөлу, тапсырылғанбюджеттіктапсырыстарғасәйкесгидротехникалыққұрылғылардымодернизациялаужәнежүйелікжөндеужұмыстарынжүргізу;

·        Төтеншежағдайларсалдарынанзардапшеккенхалықтыңтіршілікқамтамасызетуінекепілболуғаауданәкімініңматериалдық-техникалыққорынкүшейту.

 

·        Төтеншежағдайларсалдарынанзардапшеккенхалықтыңтіршілікқамтамасызетуінекепілболуғаоблысәкімі, қалалықжәнеауданәкімдерініңматериалдық-техникалыққорынкүшейту;

·        Субасужәнесутасқыныучаскелеріндепотенциалдықауіптінысандардыңболуы, елдімекендерменинженерлікқұрылыстарғақауіптөндіреді, осығанбайланыстыжағалаулардыкүшейтужәнеқорғаужұмыстарынжүргізуқажет;

·        Заманауи жекеқорғануқұрылғыларынқамтамасызетугеқаражатбөлмеухимиялықуланукезіндеадамдардыңөмірінезиянкелтіреді;

·         Заманауи қосалқықорғанубасқарупунктерініңқұрылысынақаражаттыңжоқтығы.

 

Проблемалықжағы:

– сейсмикалыққауіптіаудандардағығимараттарменқұрылғылардыңқұрылысынсейсмикалыққауіптінормаларғасәйкессалу;

– ауданныңсейсмикалыққауіптілігінескереотырып, ғимараттарменқұрылыстардыңконструкцияларыныңберіктігінқарастырыпаумақтықсеймикалықкүшейтубағдарламасындайындау;

– күрделіжөндеу, апаттыүйлердібұзу;

– Бірінші кезекте 50 км. шалғайлықта орналасқан келесі елді мекендерде ерікті өртке қарсы құрылымдарды құру және олардың жеке құрамдарын өрт орнына жеткізетін  жоғарғы өтімділікті техникамен, су тасығыш техникамен (әмбебап өрт тіркемелері, суарғыш машиналар және т.б.), далалықорманды алқаптардағы және тұрмыстық өрттерді жоюға және авариялық құтқару жұмыстарын жүргізуге  қажетті арнайы құралдар жабдықтармен қамтамасыз ету қажет;

– Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде (көлік апаттары, жарылыстар, қираулар т.б.) алғашқы авариялық құтқару жұмыстарын жүргізуге арналған техникалық ресурстармен (заманауи авариялық құтқару техникалары, гидравликалық авариялық құтқару аспаптары мен қондырғылары және т.б) мемлекттік өртке қарсы қызмет бөлімшелерін тиісті нормаға сәйкес жабдықтау.

– ҚР Үкіметінің 27.06.2007ж №542 қаулысын орындауда ақшалай қаражат, халық саны 5000 астам алыс елді мекендерде өрт бекеттерін кезекпен соғуға, оның ішінде жылжымалы өрттік техникалар мен жабдықтарға, ДПФ құрамына арнайы жауынгерлік киім мен жарактарға сатып алуға бөлінді.

 

 

4 БАҒЫТЫ: ИНФРАҚҰРЫЛЫМ

4.1.Құрылыс

2016 жылы 4 орташа мердігер ұйымдары құрылыс қызметтін жүзеге асырды. 2015 жылдың деңгейіне салыстырғанда құрылыс ұйымдарының саны 2 бірлікке азайды.

2016 жылы осы ұйымдармен құрылыс жұмыстарының көлемі 14,4 млрд. теңгені құрады және 2015 жылмен салыстырғанда ұлғайғаны  64,6% құрады.

2016 жылы құрылыс жұмыстарының жалпы көлемінде жаңа құрылыстың құрылыс-монтажды жұмыстарына 94,5 пайыз (13,6 млрд.теңге), күрделі жөндеу жұмыстарына 3,8 пайыз (0,5 млрд.теңге)

Жамбыл облысы бойынша 2016 жылы Қордай ауданының үлесі 14,0 % құрады.

 

№1 Кесте. Құрылыс ұйымдарының саны және құрылыс

жұмыстарының көлемі.

Көрсеткіштер Өлшем мөлшері 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Мердігерлік құрылыс ұйымдарының саны бір. 349 376 367 367 367
Оның ішінде:
Ірі 0 0 0 0 0
Орта 7 8 6 6 6
Шағын 0 0 0 0 0
Құрылыс жұмыстарының көлемі млрд. теңге 23,6 30,5 18,5 9,3 14,4
Құрылыс жұмыстарының НКИ 370 131,4 57,1 49,7 117,1

 

Сонымен қатар, барлық құрылыс-монтажды жұмыстарының 10,1% (0,23 млрд.теңге) көлемі тұрғын үй құрылыстарына жатады.

2012-2015 жылдардың аралығында 95,7 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді, ол 2009-2011 жылдардың көлемдерінен 65% (63,1 мың шаршы метр) жоғары, оның ішінде 65,5 мың шаршы метр жеке тұрғын үй пайдалануға енгізілді.

Облыс бойынша 2015 жылы Қордай ауданының үлесі 9,4% құрады.

 

№2 Кесте. Жамбыл облысы және аудан бойынша 2012-2016 жылдардың аралығында тұрғын үйдің пайдалануға берілуі.

мың шаршы метр

 

Қала/Аудан 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016ж.
Жамбыл облысы 136,831 160,668 258,1 292,407 318,181
1 Қордай ауданы 21,707 23,125 23,517 27,354 37,477

 

2016 жыл бойынша пайдалануға берілген тұрғын үйдің жалпы көлемі 37,477 мың шаршы метрді құрады, ол 2015 жылмен салыстырғанда 73% көп.    Қолданыстағы әлеуметтік нормалар бойынша 1 тұрғын 18 шаршы метр мөлшерімен қамтылу қажет, ал ауданда орташа есеп бойынша 1 тұрғын 13,7 шаршы метр мөлшерімен қамтылған (ауылдық жерлерде – 13,6 шаршы метр).

Жамбыл облысы бойынша 2016 жылдың Қордай ауданы тұрғындарының тұрғын үймен қамтылғаны 87,1% құрады.

 

№3 Кесте. Аудан бойынша тұрғын үймен қамтылғаны

шаршы метр

Қала/Аудан 01.01.2017 ж.
Жамбыл облысы 15,6
1 Қордай ауданы 13,7

 

Тұрғын үйдің 1 шаршы метр құрылысының орташа нақты құны 56,4 мың теңгені құрайды.

 

№4 Кесте. 1 шаршы метр тұрғын үйдің құрылысының құны.

мың теңге

Облыс бойынша 01.01.2017 ж.
Жамбыл облысы 47
1 Қордай ауданы 56,4

 

Қордай ауданында облыс көлемімен салыстырғанда тұрғын үйдің 1 шаршы метрдің құны 2016 жылдың 9 айы есебі бойынша 116,7 % құрады.

Аудандағы барлық ауылдар қажетті қала құрылысы құжаттамаларымен қамтылған.

Сонымен қатар, аудандағы кейбір елді мекендердің бас жоспарларын түзету қажет. Бөлшектеу үшін Қордай ауылындағы тұрғын құрылыстары жүргізілетін аудандарына егжей-тегжейлі жобалау жоспарын әзірлеу қажет.

 

4.2. Жолдар мен көлік

Қордай ауданы аумағымен экспорттау импорттау жүктерді тасымалдау бойынша бағыттар өтеді.  Ауданның көліктік жүйесі Оңтүстік Қазақстан облысы, Алматы облысы және Қырғызстан Республикасымен жапсарлас. Аудан арқылы өтетін бағыттар халықаралық дәліздер жүйесіне енгізілген.

Ауданда қымбат және әр түрлі табиғи ресурстардың бар болуы мен ауылшаруашылық, өнеркәсіп кешенінің дамуы ауданда өзіндік жолаушылар мен жүк тасымалдауды дамытуға негіз болуда.

 

Автожолдар

Қордай ауданындағы жалпы автомобильдік жолдарының ұзындығы 628,2 шқ. құрайды, оның ішінде республикалық маңызы бар жолдар-263 шқ., облыстық маңызы бар жолдар -105  шқ., аудандық маңызы бар жолдар -260,02 шқ. Сонымен қатар ауыларалық көшелер мен жолдардың жалпы ұзындығы – 728,4 шқ. құрайды.

№1 кесте

Көрсеткіш атауы 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж 2016 ж.
Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының үлесі, шқ 307,7 307,7 312,14 285  

 

271,32

 

Ауданның автокөлік жолдары жолаушылар мен жүктерді толықтай тасымалдауға жеткілікті.

– аудандық маңызы бар автожолдар: жақсы жағдайда– 166,32 шқ, қанағаттанарлық жағайда 44,7 шқ, қанағаттанарлықсыз жағдайда 49 шақырым.

Қордай ауданы Алматы облысымен республикалық мәндегі «Алматы – Ташкент – Термез», “Мерке-Шу ” автомобиль жолдарымен байланысқан. Бұдан басқа аудан Қырғыз Республикасымен шекаралас, ең көп қолданылатын автожолдар «Алматы-Ташкент-Термез» және «Мерке-Шу» болып табылады.

Аудан аумағы арқылы өтетін басты транзиттік дәліз республикалық маңызы бар «Алматы – Ташкент – Термез» (салынған Батыс Еуропа-Батыс Қытай автодәлізі) және «Мерке-Шу-Бурылбайтал» («Алматы-Екатеринбург» автомобиль жолымен қосылады) автожолдары Қазақстан Республикасын Ресей Федерациясымен және Қытай Халық республикасымен байланыстырады.

Автомобиль көлігі аудан ішіндегі және аудан аумағынан тыс жолаушылар мен жүктерді тасымалдау түрі болып табылады. Ауданда 1 автовокзал жұмыс істейді.  18 бағытта 2 автобус және 48 шағын автобустар тартылған.  Аудан бойынша 41  елді мекеннің 33 елді мекені жолаушылар тасымалымен қамтылған. Аудан бойынша жолаушылар тасымалымен қамтылмаған елді мекендердің үлесі 19,5% .

 

№2. кесте  Қоғамдық көлікпен қамтылмаған елді мекендер

Елді мекен атауы Арақашықтығы Тұрғындар саны
аудан орталығынан облыс орталығынан
Қордай ауданы
Соғанды

Мұзбел

Көгадыр

Бель

Анрақай

Керу

Рисполе

Сарыбастау

53

39

29

135

130

80

29

16

323

359

349

455

433

400

353

316

337

205

160

401

195

423

410

217

 

2020 жылға дейін аудан бойынша барлық елді мекендерді қоғамдық көлік тасымалымен қамту жоспарланған.

 

Кесте №3. Облысаралық жүйелі автокөлік тасымалдау тізбесі

Бағыттың атауы Жол аралық аялдамалардың атауы мен саны Арақашықтық, шқ Орташа жылдамдық, шқ/сағат Қызмет көрсетілетін уақыт
Тараз-Алматы Ақыртобе, Құлан,Меркі, Қордай 516 67,50 жүйелі
Қордай- Балхаш Шу, Бірлік, Хантау, Бурылбайтал, Шығанақ, Мыңарал, Приозерск, Сарышаған 611 55,13 жүйелі
Б.Момышұлы-Алматы Теріс, Нұрлыкент, Айша-бибі, Тараз, Ақыртөбе, Құлан, Меркі, Қордай 570 67,00 жүйелі
Тараз-Қаскелен Ақыртөбе, Құлан, Меркі, Қордай 496 65,62 жүйелі
Қаратау – Алматы Ақыртөбе, Мерке, Қордай 606 67,00 жүйелі
Жаңатас-Алматы Тараз, Құлан, Меркі, Қордай 710 67,00 жүйелі
Отар-Алматы Гвардейск, Мәтібулак, Горный, ст. Шилібастау, Тарғап,Самсы, Ұзын-Ағаш 177 55,61 жүйелі
Гвардейск- Алматы Мәтібұлак, Горный, ст. Шилібастау 183 52,78 жүйелі
Алматы- Мойынқұм Тарғап, Мұзбел, Қордай, Шу, Бірлік 76 60 жүйелі
Мойынқұм- Алматы Бірлік, Шу, Қордай, Мұзбел, Тарғап 83 50 жүйелі

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
•             Жергілікті мәндегі жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы автожол үлесінің артуы;

•             автожолдар ғана көлік қатынасы болып табылады;

•             өңірдің ішіндегі елді мекендер мен ҚР басқа өңірлері және елдер арасындағы байланысты қамтамасыз ететін дамыған автокөлік жолдарының торабы;

•             өткізу мүмкіншілік қоры.

•             Негізгі құрал-жабдықтардың маңызды табиғи және моральдық  тозуы;

•             жолдағы апаттылық;

•             заңсыз тасымалдаушылардың қызметіне байланысты, шалғай елді мекендердің тұрақты қатынаспен қамтамасыз етілмеуі;

•             ауданның қоғамдық көліктерінің жылжымалы құрамының тозуы;

•             жылжымалы құрам парктерінің тапшылығы;

•             инновацияларды енгізу және процестерді автоматтандырудың төмен деңгейі;

•     қызмет құнын қымбаттауға әкелетін автокөлікүшін қымбат бағалы жанармай.

Мүмкіндіктер Қауіптер
•             Энергоүнемдеу технологиясын енгізу және көлік жұмысының үнемділігін жоғарылату;

•             мемлекеттік-жекеменшік әріптестіктің механизімін дамыту;

•             ішкі автобағыттарды ашу және жаңарту жолымен аудан тұрғындарына арналған барлық көлік түрлерінің бағыт желілерін кеңейту;

•             Нұрлы-Жол және Қазақстан Республикасының көлік жүйесінің инфрақұрылымын дамытудың және ықпалдастырудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасын іске асыру;

•             автожол саласына, халықаралық сапаны басқару стандартын енгізу;

•             ақылы автожолды енгізу;

•             ауданның транзиттік мүмкіндіктерін дамыту мақсатында жобаларды іске асыру;

•             әлеуметтік маңызы бар облысішілік (ауданішілік) жолаушылар маршруттарын субсидиялау есебінен бағыт желілерін дамыту

•             Мақсатты көрсеткішке әсер ететін макроэкономикалық қауіптің іске асырылуында көлік қызметіне деген сұраныстың төмендеуі мүмкін;

•             жанармайды сатып алу шығындары, инфляциямен салыстырғанда энерго тасымалдаушыларда ішкі бағаның өсуі мемлекеттік және жекеменшік тасымалдаушы мекемелердің ұсталымының ұлғаюына әкеліп соғады;

•             бюджеттік қаржыландырудың қысқаруы бұл автожол жағдайының алдағы нашарлауы;

•             негізгі тасымалдаушылармен дамыту бағдарламаларының қысқаруы;

•      технологендік және экологиялық қауіп.

 

 

 

 

 

Саланың мәселелері:

– елді мекендердің тұрақты жолаушылар қатынасымен жеткіліксіз қамтамасыз етілуі;

– жолаушылар мен жүктер тасымалдау бойынша қызмет көрсету нарығында автокөлік құралдарын қауіпсіз пайдалану талаптарын қамтамасыз ету үшін тиісті шарттары жоқ шағын кәсіпкерлік субьектілері санының ұлғаюы;

– жүргізушілердің біліктілігінің жеткіліксіздігі және көліктік тәртібінің төмендігі;

– магистральдық теміржол желісі қызметтері мен тасымалдау қызметін функционалдық бөлудің жоқтығы; жүк тасымалы есебінен жолаушылар тасымалын және кірісі жоғары жүк тасымалы есебінен кірісі төмен жүк тасымалын жан-жақтан субсидиялау (теміржол тарифтерін реттеу есебінен белгілі бір салаларды, кәсіпорындарды қолдау бойынша мемлекеттің макроэкономикалық саясат құбылысы) сақталуда.

 

4.3. Байланыс және коммуникация

Қордай ауылындағы «Қазақтелеком» АҚ бөлімшесі бірқатар даусыз артықшылықтарға ие, атап айтқанда: халықты байланыс қызметтерімен кеңінен қамту, үй шаруашылықтары мәліметтерді жоғары жылдамдықпен беру инфрақұрылымына қолжетімділікпен қамтамасыз етілген.

Талдау жасалып отырған кезеңде филиал 100%-дай үлесті иемдене отырып, белгіленген байланыс нарығында көшбасшылық позицияны сақтап қалуда.

2012-2016 жылдары дирекция негізгі техникалық-экономикалық көрсеткіштер бойынша біршама нәтижелерге қол жеткізді. Есепті кезеңде 764 абоненттерге телефон орнатылды. Интернет желісіне кең жолақты қолжетімділікті пайдаланушылар тығыздығы 6820 бірлікті құрады.

2016 жылы 41 коммутациялық пунктердің құрастырылған сыйымдылығының жаңа сандық технология бойынша жұмыс істейді немесе 100%. Цифрлық сауаттылық – адамдардың күнделікті және кәсіби қызметте ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдануды білуі және үйренуі. Ақпараттық технологиялармен жұмыстың дағдылық деңгейін көтеру барлығына ақпараттық қоғамның ашықтығын арттырады.

Халықты цифрлық сауаттылықпен дағдылау 6 жастан 15 жас аралығындағы балаларға жалпы білім беру ұйымдарында жалпы білім беру стандарттарына сәйкес жүргізіледі.

Халықты базалық компьютерлік дағдымен оқыту мақсатында білім басқармасымен оқу бағдарламасы әзірленген, ұстаздық құрам анықталады, жалпы білім беру мектептері базасында компьютер сыныптары анықталған. Жыл сайын оқу үрдісін қамтамасыз етуге қаржылық қаражат бөлінуде (оқу құралын тираждау, мұғалімдерге ақы, компьютерлік сауаттылықты арттыру, тыңдаушыларға куәлік әзірлеу). Оқыту семинарлары орта мектептердің оқу сыныптарында тәжірибелік сабақтарды өткізумен базалық және негізгі оқу жоспарының форматында ұйымдастырылған. Семинарды өткен тыңдалушыларға куәлік тапсырылады.

2015-2016 оқу жылдарында 47 мектеп (47 жалпы білім беретін мектеп санынан 57,4%) лингафонды-мильтимедиялық кабинеттермен қамтамасыз етілген (2011-2012 оқу жылында – 23 мектеп (47 жалпы білім беретін мектеп санынан 48,9% ), 2013-2014 оқу жылында – 25 мектеп (47 жалпы білім беретін мектеп санынан 53,2%; 2015-2016 оқу жылында – 27 мектеп (47 жалпы білім беретін мектеп санынан 57,4%)).

2016 жыл басына ауданның 41 мектебі (146 интеративтік тақта бар) интерактивті жабдықпен жабдықталған, жабдықталу деңгейі 83,7%,                42 жалпы білім беретін мектептер (85,7%) кең жолақты Интернет желісіне қосылған.

Аудан аумағында Beeline, K-Cell, Теле-2 сияқты мобильді байланыс операторлары жұмыс істейді. Аудан бойынша 1000 адамнан астам тұрғыны бар ауылдық елді мекендерді мобильді байланыспен қамту 100,0%-ды құрайды.

Алайда, осы салада проблемалар болуда: аудан тұрғындары арасында  компьютер сауаттылығының төмен дәрежесі, нәтижесінде компьютерді аз мөлшерде қолдану, белгіленген телефондандыру үлесінің мобильді байланыс пайдасына қарай төмендеуі.

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Телекоммуникациялық қызметтердің дамыған жүйесі;

·     жаңа сандық технологиямен ауыстыру арқылы АТС жаңғырту;

·     ғаламтор желісін жаппай енгізу;

·     ұялы байланыс жүйесінің дамуы;

·     ұялы ғаламторды пайдаланушылар үлесінің артуы.

 

 

 

·     Тіркелген байланыс абоненттерінің тығыздығының төмен деңгейі;

·     тіркелген байланыс нарығында нақты бәсекенің болмауы;

·     кең жолақты Интернет желісіне қол жеткізудің төмен деңгейде дамуы;

·     инфрақұрылымға инвестициямен байланысты елеулі жүктеме, оның ішінде төмен өтелімділікпен әлеуметтік жобаларды жүзеге асыру салдарынан;

·     ұялы байланысқа жоғары тарифтер.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Халықты, мекемелерді қолжетімді және сапалы байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету;

·     күнделікті өмірде азаматтардың және мекемелердің ақпараттық-телекоммуникациялық технологияларды кең пайдалануына көшуі;

·     АЕМ тұрғындарын әмбебап байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету;

·     коммуникацияда, ақпаратта, ойын-сауықта үй шаруашылығының барлық мүшелерінің қажеттілігін толығымен қанағаттандыратын телекоммуникациялық және басқада үй шаруашылығы қызметтерінің пакеттік ұсынымының жылжытылуы.

·     Телекоммуникациялық нарықтың нақты бәсекелестікте дамымауы;

·     тіркелген желіден кетуіне байланысты және абонеттердің тіркелген телефонияның қызметінен ұялы байланыстың  пайдасына бас тартуы есебінен тіркелген телефониядағы табыстардың төмендеуі;

·     тез өсу бағыттарындағы әлсіз ұстаным -мобильді сегмент, ақылы ТВ, АКТ.

 

 

Саланың мәселелері:

Аудандағы, әсіресе ауылдық жердегі халық арасында компьютерлік сауаттылықтың жеткіліксіз деңгейі; осының салдарынан компьютер пайдаланушылар үлесінің аздығы, белгіленген телефондандыру үлесінің мобильді байланыс пайдасына қарай төмендеуі.

 

 

4.4. Тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы

 

Сумен жабдықтау және су бұру

Аудан бойынша су құбырлары желісінің жалпы ұзындығы 560,31 шқ құрайды, оның ішінде 53,6%-ы жекеменшікте (300,7 шқ – мемлекеттік меншікте).

Аудандағы 41 елді мекеннің (140365 адам): 28 елді мекені (103326 адам)  орталықтандырылған су құбырымен (жалпы елді мекеннің 68,3 %-ын құрайды), 13-і орталықтандырылмаған су құбырын (37039 адам) қолданады (34,1%).

2017 жылдың 1 қаңтарына орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етілген халық саны, аудан бойынша  –  68,3 % (1 кесте).

 

№1 кесте 2012-2014 жылдары аудандық елді мекендерінде орталықтандырылған сумен жабдықтау қолжетімділігі

Атауы өлш. бірл. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж 2016 ж
Орталықтандырылған сумен қамтамасыз етілген халық үлесі % 59,3 60,8 65,9 68,3 68,3
Орталықтандырылған сумен қамтамасыз етілген елді мекендер саны ед. 27 28 28  

28

 

28

 

Аудан бойынша 2012 жылы ауылдық елді мекендердің (АЕМ) орталықтандырылған сумен қамтамасыз етілуі 59,3%, 2013 жылы – 60,8%, 2014 жылы – 65,9% құрады, 2014 жылы – 65,9% құрады. 41 ауылдық елді мекендерден (АЕМ) 2012 жылы орталықтандырылған сумен қамтамасыз етілгені  27, 2013 жылы – 28, 2014 жылы – 28, 2015 жылы – 28, 2016 жылы – 28.

2012 жылы 13 АЕМ тасымалданып әкелетін суды пайдаланды, 2013-2014 жылдары тиісінше 11 (таб.2).

Сумен қамтамасыз ету жүйесінің жағдайының нашар болуы су құбырында аппаттар санының көбеюне себеп болуда, қайтымсыз көп көлемді судың зая кетуі және халықтың ауыз суды немқұрайлы қолдануы.

Сумен қамтамасыз ету секторында қызмет ететін «Қордай-Су» КММ, «Ақ-су» АҚ, ЖК Бакаев мекемелері.

Сумен қамтамасыз ету саласында 94 адам жұмыс істеуде.

Жалпы су құбырының ұзындығы 560,31 шқ құрайды. 6981 суық су есептегіш аспап орнатылған.

2016 жылы аудан бойынша су есептегіш жеке аспаптарымен 45,5% қамтамасыз етілген, жеке су есептегіш аспаптарының ауқымы ауылдарда – 34,5%

 

№2 кесте 2012-2016 жылдары аудан елді мекендері халқының су есебінің аспаптарымен  ауқымдық деңгейі

Атауы Өлш. бір. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж 2015 ж 2016 ж.
Жеке аспаптар су есебімен ауылдық елді мекендерде халықтың ауқымы % 40,2 42,8 42,8 45,5 49,5

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·     Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі Бағдарламаның шеңберінде облыстың елді мекендерінде сумен жабдықтау және су бұру бойынша жобаларды жүзеге асыру;

·     халықтың сапалы ауыз суға қол жетімділік көрсеткішін 82,4%-ға дейін, су бұруды – 22,3%-ға дейін жетуі;

·     халықтың су бұру қызметтерімен қамтамасыз ету деңгейін ұлғайтуға мүмкіндік беретіндер су бұру, кәріз жүйелерінің және тазартқыш ғимараттар нысандарының құрылысы және қайта құру бойынша инвестициялық жобаларды жүзеге асыру

 

 

 

·     Апаттар салдарынан,  жоғалтулар, ішуге жарамды су сапасы деңгейінің төмендігінен тозған нысандардың, сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің болуы;

·     сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің жаңа құрылысына, жұмыс істеп тұрғандарын қайта құруға мемлекеттік және жеке инвестицияның жеткіліксіздігі;

·     сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін көрсететін коммуналдық кәсіпорындардың басым бөлігінде қызметтерге қолданыстағы тарифтер, жүйелерді қажетті жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу үшін  шығын есесін өтемейді;

·     ауылдық елді мекендерде сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінде қызмет көрсететін кәсіпорындардың материалдық-техникалық жабдықталуының жеткіліксіздігі

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Аудан халқын ауыз сумен қамтамасыз етуді арттыруға мүмкіндік беретін өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасын жүзеге асыру;

·     тұщы жер асты суының жаңа  орындарын игеру;

·     сумен жабдықтау жүйелерінің техникалық жағдайын жақсарту, су тазалауға және су дайындайтын шығындардың артуы;

·     заманауи тиімді технологияларды енгізу;

·     материалдық-техникалық базаны жабдықтау жолымен пайдалануға беру қызметін жетілдіру.

 

·     табиғи тозу себебінен жабдықтың бұзылу мүмкіндігі;

·     сумен жабдықтау және су бұру нысандарының қанағаттанарлықсыз техникалық жағдайы, бұл ұзақ мерзімге пайдалану нәтижесінде қалыптасқан;

·     қаржыландырудың жеткіліксіздігі;

·     тозығы жеткен су дайындайтын технологияларды пайдалануға байланысты халық денсаулығының нашарлауы.

 

Саланың мәселелері:

Сумен жабдықтау жүйелерінің тозығы жетуі.

 

Газбен жабдықтау.

Табиғи газды аудан тұтынушыларына тасу және жүзеге асыру жұмыстарын «ҚазТрансГазАймақ» АҚ Жамбыл облыстық филиалы Қордай газ учаскесі жүргізеді.

Газ беру 35 ШРП арқылы жүзеге асырылады, бұл ретте газ құбырының ұзындығы 203,4 км құрайды.

2016 жылы 10973 аулаға газ жүргізіліп, жалпы газға қосылғандар 10750 ауланы құрады.

2012 жылы «ҚазТрансГазАймақ» АҚ Жамбыл облыстық филиалы Қордай газ учаскесі есебінен  3,6 млрд. теңге қаражат соммасында ««Қордай» АГРС-нен Шу қаласына дейін газ өткізу құрылысы» жобасы жүзеге асты.

2016 жылы 41 елді-мекеннің 12 немесе 29,3 % газдандырылды.

2012-2016 жылға аудан елді мекендердің

 газбен қамтамасыз етілуі

Елді мекеннің атауы Адамдар саны Аула саны Газға жүргізілген аула саны Газға қосылған аула саны
1 Кордай 33530 9300 8371 8371
2 Касык 4291 758 478 478
3 Степной 3484 538 408 408
4 Калгутты 885 131 65 65
5 Арал 1401 166 87 87
6 Жамбыл 4874 638 198 198
7 Жанатурмыс 1653 220 203 203
8 Беткайнар 4602 980 322 322
9 Какпатас 1964 291 183 90
10 Бериктас 1662 230 84 84
11 Сарыбулак 4241 640 349 349
12 Кайнар 3267 638 225 95
Итого: 65854 14530 10973 10750

2016 жылы 41 елді-мекеннің 12 немесе 29,3 % газдандырылды.

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·      «Қордай» ауылынан Шу қаласына дейін АГҚЖ газ құбырынын құрылысы»

 

 

·       Газ бөліп тарататын қондырғылардың қанағаттанарлықсыз техникалық жағдайы, квартал ішіндегі жүйелердің халықтың өміріне және денсаулығына қатер болып табылады;

·       табиғи газды қолдану үшін дамыған газ инфрақұрылымының жоқтығы.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·       Ауданнын барлық елді мекендерді газ құбырына  қосу ·       Орталықтандырылған газбен жаңа құрылыстар бойынша немесе қолданыстағы жүйелерді жаңғырту бойынша қамтамасыз ету іс-шараларының жеткіліксіз қаржыландырылуы өңірді газбен қамтамасыз етудің сапалы деңгейіне толық шығуға мүмкіндік бермейді.

 

Саланың мәселелері:

  • Газдандырудың төмен деңгейі;
  • магистральдық газ құбырлары ішкі жүйелерінің дамымағандығы.

 

 

БАҒЫТ 5: ЭКОЛОГИЯ ЖӘНЕ ЖЕР РЕСУРСТАРЫ

 

5.1. Өңір экологиясы

Атмосфералық ауа жағдайы

Аудан өңірі табиғи ресурстардың жоғары деңгейіне ие, бұл экономиканың өнеркәсіптік секторының дамуына ықпал етеді. Осының салдары ретінде бұл экологиялық проблемалардың туындауына әкеледі.

2005 жылдан бастап Қордай ауылында (Қырғызстан Республикасы тарапынан трансшекаралық ластану) атмосфералық ауаның ластануының мониторингі жүргізіледі.

2015 жылы атмосфераның ластану индексі Қордай ауылында – 5,34 бірлікті құрады.

2014 жылы экологиялық ахуалды жақсарту мақсатында Қазақстан Республикасының «жасыл экономикаға» өту тұжырымдамасын іске асыру шеңберінде қызметтік көліктер газ отынына ауыстырылды.

Табиғат пайдаланушы кәсіпорындармен өз қаржылары есебінен табиғатты қорғау іс-шаралар кешенінің өткізіліп отырғанын атап көрсету қажет.

Тұрмыстық қалдықтарды саралайтын және жинақтайтын цехтардың жоқ болуына байланысты тұрмыстық заттарды жою жүргізілмеген.

Тұрмыстық қатты қалдықтарды жинап шығаратын кәсіпорындардың жағдайлары қанағаттанарлық, бірақ арнайы техникалар саны жетіспеуде.

2012-2014 жылдары Қордай және Қаракемер ауылдарында коммуналдық қалдықтарды орналастыру полигондары санитарлық, экологиялық және техникалық нормаларға сай салынған.

Қолданыстағы полигондар ірі елді мекендерде қалдықтарды орналастыру және көму мүмкіндігімен орналастырылған.

Қордай ауданында ежелгі ластану, иесіз қалдықтар және ластанған учаскілер айқындалмаған.

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     өнеркәсіптік өндіріс көлемінің өсуі негізінде тұрақты экологиялық жағдай;

·     табиғат пайдаланушылармен -кәсіпорындармен жыл сайынғы табиғат қорғау шараларының орындалуы;

·     жабайы жануарлардың негізгі түрлерінің сандарын көбейту жәнетұрақтандыру

 

 

 

·     Жинақтаудың дамымаған жүйесі, оның ішінде қатты-тұрмыстық қалдықтардың бөлінбелі жинағы;

·     қалдықтарды қайта өңдеу және кәдеге жаратудың төмен көлемі;

·     қатты тұрмыстық қалдықтарды көлемін қолданыстағы нысандардың санитарлық ереже талаптарына сәйкессіздігі;

·     штаттық санның және орман шаруашылығының коммуналды мемлекеттік мекемелерінің материалды-техникалық жабдықталуының жеткіліксіздігі;

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Қайталама қайта өңдеуді енгізу және қалдықтарды кәдеге жарату;

·     табиғи ресурстарды пайдалануға азаматтарда саналы көзқарастың қалыптасуы;

·     нақты мәнде ЖӨӨ бірлігіне су тұтынуды қысқарту;

·     су шаруашылығы нысандарын қайта құру, жаңғырту, күрделі жөндеу, желілерде су шығындарын төмендету;

·     аудан аумағында сексеуілді және басқа өскелең түрлерін егу және отырғызу жолымен ормандылықтың көлемін көбейту және арттыру;

·     көшет материалдарының өндірісі үшін тәлімбақтардың көлемін ұлғайту;

·     заңсыз кесу және броконьерлік фактілерінің алдын алу жолымен облыстың мемлекеттік орман қорының аумағында орман және жануарлар дүниесін қорғауды одан әрі күшейту.

·     Иесіз, өнеркәсіптік, улы және тұрмыстық қалдықтардың жинақталу қарқынының сақталуы, сондай-ақ қайталама қайта өндеу және кәдеге жарату технологиясының болмауы;

·     табиғат қорғау шараларын жүзеге асыру үшін қоршаған ортаның эмиссияларынан бюджеттік қаражаттың толық бөлінбеуі;

·     физико-географиялық, ауа райы жағдайларының және сужинағыш су теңгерімі элементтерінің өзгеруі;

·     «Тарихи» қалдықтардың ірі көлемде жиналуы.

 

 

Саланың мәселелері:

– ауылдарда тазартқыш құрылғылар салу және қайта жаңғырту қажет;

– қалдықтарды көму полигондарын табиғатты қорғау заңнамасы талаптарына сәйкестендіру арқылы қатты тұрмыстық қалдықтардың жабайы, өз бетінше құралған орындарының пайда болуын алдын алу;

– тұрмыстық қалдықтарды және оларға теңестірілген өнеркәсіп қалдықтарын қайта өңдейтін өндірістік кешендер құрылысы;

– ауданда қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарының құрылысы;

– қалдықтарды қайта кәдеге жаратуды және қайта өңдеуді енгізу, бұл табиғи ресурстарды үнемдеуге, қалдықтар көлемдерінің азаюына әкеледі.

 

5.2. Жер ресурстары

2017 жылдың жер есебі (балансы) бойынша Қордай ауданының жер көлемі 897 мың 329 гектарды құрайды(облыс аумағының 6%) құрайды.

 

№1 кесте.  Ауданның жер қорының құрылымы және динамикасы

Атауы 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
мың га үлес салмағы, % мың га үлес салмағы, % мың га үлес салмағы, % мың га үлес салмағы, % мың га үлес салмағы, %
ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлер 595,1 66 592,5 66 595,9 66,4 595,9 66,4 601,7 66,7
елді мекендердің жері (қалалардың, ауылдардың және ауылдық елді мекендердің); 74,1 8,4 73,7 8,2 73,7 8,2 73,8 8,3 74,7 8,5
өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге ауылшаруашылық емес мақсатындағы жерлері 68,9 7,8 69,1 7,7 69,1 7,7 69,2 7,7 69,2 7,8
табиғи аумақтың аса қорғалатын жері, сауықтыру, рекреациялық және тарихи-мәдени тағайындау жері
орман қорындағы жер 122,5 13,7 122,5 13,7 122,5 13,7 122,5 13,7 122,5 13,7
су қорындағы жер 1,5 0,2 1,5 0,2 1,5 0,2 1,5 0,2 1,5 0,2
қосалқы жер 35,2 3,9 38,0 4,2 34,6 3,8 34,3 3,8 27,7 3,1
Барлығы 897,3 100,0 897,3 100,0 897,3 100,0 897,3 100 897,3 100,0

 

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер 2012-2016 жылдары 6600 га-ға ұлғайды және 601,7 мың га алқапты алып жатыр немесе ауданның жалпы алаңының 66,7%-ы. Ұлғаюы жер қорынан жер телімдерін беру есебінен жүзеге асты.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің жалпы алаңынан мемлекеттік емес заңды тұлғалар 94,9 мың га (15,0%) жерді, шаруа қожалықтары – 500,3 мың га (83,9%), мемлекеттік ауыл шаруашылық заңды тұлғалар – 6,5 мың га (1,1%) жерді пайдалануда.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде ауыл шаруашылығы қызметімен 1984 меншік иелері және жер пайдаланушылар айналысады.

Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес жерлер санаты 300 гектарға ұлғайып, 69,2 мың га құрады. Ұлғаю басқа мемлекеттік емес ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының жерлерінен жер телімдерін беру есебінен жүзеге асты.

Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері өзгеріссіз қалды.

Қосалқы жерлер көлемі санаттар арасында қайта бөлу нәтижесінде          7500 гектарға азайды.

Мемлекет мұқтажы үшін жерлерді алып қою бойынша іс-шаралар жүргізілді, 2012-2016 жылдары 0,136 мың га жерлер қайтарып алынды.

2012-2016 жылдары ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді және жеке тұрғын үй құрылысына берілген жер телімдерін тиімді және оңтайлы пайдалану мақсатында оларды түгендеу жүргізілді.

 

Кесте №1. Жеке тұрғын үй құрылысы үшін (ЖТҰ) берілген және ауылшаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің түгендеу

жөніндегі мәлімет

 

Аудан Пайдаланылмаған жер, га Мемлекет иелігіне қайтарылғаны, га Ауыл шаруашылығы айналымына қайтарылғаны, га Қайтарылуға жататыны,га
Ауылшаруашылығы мақсатындағы ЖТҰ Ауылшаруашылығы мақсатындағы ЖТҰ Ауылшаруашылығы мақсатындағы ЖТҰ
Қордай 6791 58,6 45 6791 13,6

 

Жалпы ауданда 2012-2016 жылдары 6,8 мың га пайдаланылмай тұрған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер және 58,6 га жеке тұрғын үй құрылысына бөлінген жерлер анықталды, олардан мемлекеттік меншікке 415 га ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер қайтарылып, ауыл шаруашылығы айналымына толық қосылды.

Ауданда жер телімдерін пайдалану ережесін, жер кадастры мен жерге орналастыруды жүргізудің дұрыстығын сақтау, сондай-ақ жерлерді тиімді пайдалану және қорғау бойынша іс-шаралар өткізілуде.

Жүргізілген тексерулер нәтижесінде 2012-2016 жылдары жер заңнамасын сақтау бойынша құқық бұзушылықтарға жол берген субъектілер саны 210 құрады, оның ішінде 2012 жылы – 37, 2013 жылы – 118, 2014 жылы – 43 және 2015 жылы 12, 2016 жылы – 33  субъектілер.

Тексерулер қорытындысы бойынша әкімшілік ескертулермен 210 әкімшілік хаттамалар толтырылды.

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     аудан аумағының 71% тауарлы ауылшаруашылығы өндірісін жүргізу үшін жарамды болып саналады;

·     суармалы жерлердің үлкен көлемінің болуы.

·     Ауыл шаруашылығы жерлерін ұтымсыз пайдалану;

·     ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің ұсақ тауарлығы.

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Жерді ұтымды пайдалану;

·     жерді пайдаланудың тиімділігін арттыру үшін тыңайтқыштар енгізу.

·     Топырақ құнарлығының төмендеуі.

 

Саланың мәселелері:

  • ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің ұсақ тауарлығы, 2016 жылдың 1 қарашаға аудан бойынша 1950 шаруа (фермер) қожалықтары тіркелген.
  • жерасты суымен суғаруға арналған қолданыста болған инженерлік–ирригациялық және коллекторлық-дренаждық желілердің, сондай-ақ артезиан құдықтарының елеулі бөлігінің істен шығуы.
  • қолданыста болған шахталық және артезиан құдықтарының істен шығуына байланысты жайылым алқаптарының нашар сулануы;
  • Суғармалы егістік жерлерін сумен қамтамасыз етуді жақсарту және жаңа суғармалы егістік жерлерін пайдалангымға енгізу мақсатында Рғайты, Қалғуты өзенінің бойынан жаңа су қоймаларының құрылысын жүргізу жоспарлануда. Қолданыстағы Қақпатас су қоймасының ұзындығы 8,7 км болатын ботенды су жеткізгіш каналының құрылысын жүргізу жоспарланған. Аталған жобалар толықтай пайдаланымға берілген соң суармалы егістік көлемін едәуір ұлғайтуға мүмкіншілік береді.

 

 

6-БАҒЫТ. МЕМЛЕКЕТТІК КӨРСЕТІЛЕТІН ҚЫЗМЕТТЕР

 

6.1. Мемлекеттік қызмет

Ауданның мемлекеттік органдарының құрылымын  1 аудандық мәслихат аппараты, 20 барлық деңгейдегі әкімдер аппараттары (аудан әкімінің аппараты, 19 ауылдық округтер әкімдерінің аппараттары), жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын 13 атқарушы органдар (13 аудандағы бөлімдер) және 18 орталық органдардың аумақтық бөлімшелері құрайды.

«Электрондық үкіметті» қалыптастыру бағдарламасын іске асыру қорытындылары бойынша облыста ақпарат алмасудың қағазсыз технологиясы – электрондық құжат айналымы ендірілген, «Адрестік регистр» АИС мәліметтер базасын толықтыру жүргізіледі, басқармаларда локалдық есептеу желісі (ЛЕЖ) енгізілген, облыс басқармаларымен және аудандармен жоғары сұрыпты өткізу желілері арқылы байланыс орнатылған, Жамбыл облысы әкімінің сайты www.korday.zhambyl.kz. әзірленген, мәліметтердің тұрақты толықтырылуы және жаңартылуы жүргізіледі.

Құрылған www.korday.zhambyl.kz. сайтымен келесі е-қызметтер көрсетіледі: ақпараттық жаңалықтар, мемлекеттік органдардың құрылымы және байланыстары туралы мәліметтер, орталық атқарушы органдардың ақпараттық ресурстарына сілтемелер, нормативтік актілер, қызметтерге тарифтер, жұмыс регламенті және басқалар; интерактивтік виртуалдық қоғамдық қабылдау.

Қордай ауданында «е-әкімдікті» іске асыру шеңберінде бүгінгі таңда келесі бағыттар бойынша іс-шаралар атқарылған: техникалық жарақтандыру; ведомстволық АЖ әзірлеу және ендіру; мемлекеттік қызмет көрсетулерді автоматтандыру; «е-әкімдіктің» ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Бүгінгі таңда «е-әкімдікті» дамытудың аталған бағыттары бойынша 1 серверден тұратын серверлік торап, ЖАО-дың 22 қызмет көрсетулері автоматтандырылған портал құрылған, сондай-ақ  «Корпоративтік электрондық құжат айналымы», «Кадрлық іс жүргізу», «Білім беру және мемлекеттік қызметшілерді тестілеу» ақпараттық жүйелері, басқарудың ақпараттық-талдау жүйесі, «Бюджеттеу» енгізілген, «Ауыл шаруашылығы», «Денсаулық сақтау» жүйелерін әзірлеуге және ендіруге жобалау–зерттеу жұмыстары жүргізілді, электрондық құжат айналымын, локальдық есептеу жүйесін, серверлерді, порталды сүйемелдеу жүзеге асырылады.

Басқару органдарының компьютерлік техникамен жарақтандырылу пайызы 100 құрайды; Интернет желісіне  қолжетімділік орташа өткізу қабілеті 4 тв/s болатын байланыс каналдарында ұйымдастырылған.

Жергілікті атқарушы органдардың локальдық есептеу желілеріне облыстық және аудандық деңгейде 8 ұйым қосылған (аудандық, қалалық әкімдіктер және Жамбыл облысы әкімдігінің басқармалары). Электрондық құжат айналымына (ЭҚА) Қордай ауданы әкімінің аппараты қосылған.

Мемлекеттік органдардың интернет порталы (МОИП) арқылы мемлекеттік қызметшілер Бірыңғай пошта сервисін пайдаланады, электрондық хаттарды жеке адрестерден жолдау үрдісі жоқ. Жаңа модульдар ендірілуде.

Мемлекеттік органдың Интернет–порталы құрылған http://portal.zhambyl.gov.kz.

Қордай ауданының Аудан әкімдігімен бейне конференцбайланыс жүйесі орнатылған. Жүйенің орталық торабы Төле би көшесі 102 мекенжайы бойынша Қордай ауданының әкімдігінде орналасқан.

Әлеуметтік елеулі қызмет көрсетулердің 60 пайызын электрондық түрге ауыстыру, электрондық үкіметті дамыту, рұқсат беру рәсімдерін берудегі әкімшілік тосқауылдарды төмендету, халыққа мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын мониторингілеу туралы Мемлекет басшысының 2012 жылғы «Әлеуметтік-экономикалық жаңару – Қазақстанның дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауының аясында 2013 жылдан бастап жергілікті атқарушы органдармен көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді оңтайландыру және автоматтандыру бойынша жұмыс басталды.

Ауданының жергілікті атқарушы органдары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 қыркүйектегі №983 қаулысына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсетеді.

Қызметтер көрсету облыстық басқармалардың, аудандар, қалалар және ауылдық округтер әкімдіктері деңгейлерінде жүзеге асырылады.

Бекітілген тізімге сәйкес жергілікті атқарушы органдармен  2016 жылы 72 қызмет көрсетілген.

  • 72 қызмет – облыстық қалалар мен аудандар (ауылдық округтер) деңгейінде;
  • 23 қызмет – ХҚО арқылы.

Қордай ауданы әкімінің аппараты мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бақылау ережесіне сәйкес облыстық жергілікті атқарушы органдардағы көрсетілетін мемлекеттік қызметтер сапасын ішкі бақылаудың жағдайына тұрақты мониторинг жүргізеді.

2016 жылы барлығы – 252 720 қызмет, 2015 жылы – 98 233 қызмет,      2014 жылы – 44 680 қызмет көрсетілді:

  • жергілікті атқарушы органдар арқылы – 150215 (2015 жылы-79926) (2014 жылы-30184);
  • халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы – 12471 (2015 жылы-14468) (2014 жылы-13787);
  • Электрондық түрде порталы арқылы – 90034 (2015 жылы-3839) (2014 жылы-709).

2014 жылы мерзімдері бұзылған қызметтер саны-18. Ал 2015 жылы мерзімдері бұзылған қызметтер саны-2.  Осылайша 2015 жылы белгіленген мерзімдерді бұзушылықтар санының азайғаны байқалады. 2016 жылы мерзімдері бұзылу фактілері орын алмаған.

Аудан әкімдігімен мемлекеттік қызмет көрсетулердің белгіленген мерзімдерін бұзушылықтар санын төмендетуге бағытталған іс-шаралар өткізілді. Бұзушылықтарға жол берген тұлғаларға қатысты тәртіптік сипаттағы шаралар қабылданды.

Қағаз түрінде 41 қызмет түрі және тек 7-еуі электрондық түрде көрсетіледі.

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     ЖАО жеткілікті техникалық жабдықталуы;

·     мемлекеттік қызмет көрсету сапасының мониторингін жүргізу үшін негіздемелердің болуы;

·     виртуалды қабылдау жүзеге асырылған;

·     ауданның дербес бөлімдерінде бірыңғай көліктік ортаның болуы;

·     бірыңғай электронды құжат айналымы жүйесінің болуы;

·     мемлекеттік органдардың функцияларының бизнес-процестерін автоматтандыру;

·     мүмкіндігінше аз мерзімде «электронды үкімет» порталы арқылы мемлекеттік қызмет көрсету.

 

 

·     Жауапты мемлекеттік органды электронды мемлекеттік қызмет пайдаланушымен әрекеттесу тәртібін реттеу үшін нормативтік-құқықтық базаның жетілмегендігі;

·     Мониторинг әдіснамаларын, сапаны бағалауды және халықаралық сынаудағы заманауи тәжірибені есепке алғанда мемлекеттік қызметті көрсету тиімділігінің жетілмегендігі;

·     Қағазбастылық;

·     Қызмет көрсету мерзімінің бұзыуы (мемлекеттік органдарда тікелей атқарушылардың қанағаттанарлықсыз жұмысы, кадрлардың жетіспеушілігі, үлкен жұмыс көлемі);

·     Әлсіз бағдарламалық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету;

·     Халықтың әлсіз ақпараттандырылуы (қызмет алушылар қызметті қайдан алуға болатынын білмейді – ХҚО-ма әлде мемлекеттік органдама);

·     «Электрондық үкімет» порталымен жұмыстың күрделігі.-

Мүмкіндіктер Қауіптер
·   АКТ саласын дамытуды мемлекеттік қолдау;

·  өңір тұрғындарының мемлекеттік қызметті электрондық түрде алудағы қызығушылығы;

·  ұялы телефондардың кең таралуы «е-әкімдікке» қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін қолданылуы мүмкін;

·  «е-үкіметін» құрудағы басқа елдердің халықаралық тәжірибесі;

·  мемлекеттік қызметті көрсету сапасымен қанағаттанарлық деңгейін қамтамасыз ету үшін инфрақұрылым дамуының жеткілікті деңгейін иемдену, алайда әлсіз жақтары да бар;

·  мемлекеттік қызметті электрондық түрде беру процесін жеңілдету және оңтайландыру үшін ОМО АЖ қолдану.

·  «е-үкіметінің» ақпараттық жүйелері және базалық компоненттері  арасындағы интеграциялық шинаның дұрыс құрылысының болмауына байланысты ЖАО электрондық мемлекеттік қызметтерді беруге дайын еместігі;

·  ғаламтор желілеріне шектеулі қолжетімділікке байланысты электрондық мемлекеттік қызметтерге сұранымсыздығы;

·  жеке аудандарда ХҚО-ң аумақтық қол жетіспеушілігі, электрондық мемлекеттік қызметтерді көрсететін сапасымен тұрғындардың қанағаттанбауы.

 

 

Саланың проблемалары:

  • кадрлардың тұрақтамауы;
  • әртүрлі ақпараттық жүйелердің болуы (бір маманға ақпаратты бір мезгілде бірнеше ақпараттық жүйеге салуға тура келеді);
  • орталық органдармен мемлекеттік қызмет көрсетудің нормативтік құқықтық базасының тұрақты жетілдірілуі, бұл кіші заң актілерін уақтылы қабылдамауға және тиісінше жергілікті атқарушы органдармен актілерді қабылдауға әкеледі.
  • іс-шаралар жоспарына және ТЭН-ге сәйкес мемлекеттік органдар функцияларын автоматтандыру бойынша іс-шаралардың жеткіліксіз қаржыландырылуы.

 

III. НЕГІЗГІ БАҒЫТТАР, МАҚСАТТАР, НЫСАНАЛЫ ИНДИКАТОРЛАР ЖӘНЕ ОЛАРҒА ҚОЛ ЖЕТКІЗУ ЖОЛДАРЫ

 

3.1. 2016-2020 жылдарға арналған Қордай ауданының негізгі даму бағыттары

3.1. Өңірді дамытудың негізгі бағыттары

Қордай ауданының 2016-2020 жылдарға арналған даму бағдарламасына сәйкес, болашақта ауыл шаруашылығы макроөңірді дамытудағы негізгі бағыт болып қала береді. Еліміздің басқа өңірлеріне, сондай-ақ Ресей нарығына бағытталған жеміс-көкөніс кластері дами түседі.

Ауданда металургиялық өндірісте индустриалды карта аясында 2 инвестициялық жобалар іске асырылып, өңдеу өнеркәсібінің үлесі ұлғаяды.

Агроөнеркәсіптің даму негізі болып 2013-2020 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының агроөнеркәсібін дамыту «Агробизнес – 2020» бағдарламасы табылады.

Көлік-коммуникациялық кешенді дамыту аудан орталықтары мен елді мекендер арасын сапалы көлік байланысымен қамтамасыз етуге бағытталатын болады. Қазақстан Республикасы көлік жүйесінің инфрақұрылымын дамытудың және интеграциялаудың 2020 жылға дейінгі мемлекеттік бағдарламасын іске асыру шеңберінде жұмыс жалғасын табады.

Қазақстан Республикасында көрсетілетін қызметтер саласын дамыту жөніндегі 2020 жылға дейінгі Бағдарламаны іске асыру шеңберінде  заманауи сауда орындарының санын және бөлшек сауда айналымының жалпы көлеміндегі олардың үлесін  арттыру бойынша жұмыс жалғасын табады, сондай-ақ олардың қызметін жақсарту бойынша жұмыс жүргізіледі.

Әлеуметтік саладағы жұмыс Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі әлеуметтік даму тұжырымдамасында көзделген қағидаттарға сәйкес жүзеге асырылады.

Ауданның экологиялық жағдайын жақсарту үшін тұрмыстық қатты қалдықтар (бұдан әрі – ТҚҚ) полигондарының құрылысы бойынша шаралар жүргізілетін болады. Жыл сайын табиғи өрттермен күрес және атмосфераға стационарлы және жылжымалы көздерден негізгі залал заттарды шығаруды төмендету бойынша шаралар жүргізіледі.

 

3.2. Мақсаттар, нысаналы индикаторлар және оларға қол жеткізу жолдары

Бағыт: Экономика

3.2.1. Өнеркәсіп

Мақсат 3.2.1.1: Ауданның өнеркәсіп әлеуетін арттыру

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 201. 2019 ж. 2020 ж.
Өнеркәсіп өнімін шығарудың нақты көлем  индексі %  

110,7

 

100,1

 

88,8

 

102,1

 

102,3

 

102,5

 

103,0

ресми статистикалық деректер
Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлемінің индексі, % %  

91,0

 

88,3

 

74,9

 

100,5

 

101,8

 

102,0

 

103,0

ресми статистикалық деректер
Тау-кен өндіру і және карьерлерді барлау өнеркәсінің нақты көлем индексі, % %  

79,7

 

124,7

 

89,2

 

102,1

 

102,3

 

102,5

 

103,0

ресми статистикалық деректер
Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптаудың нақты көлем индексі, % %  

134,0

 

152

 

171,9

 

145

 

150,0

 

100,0

 

100,0

ресми статистикалық деректер
Сумен жабдықтау; кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын және таратылуын бақылаудың нақты көлем индексі, % %  

 

106,0

 

 

172,7

 

 

90,6

 

 

101,5

 

 

102,5

 

 

103,0

 

 

103,0

ресми статистикалық деректер

Қол жеткізу жолдары:

– Үдемелі индустриалды-инновациялық мемлекеттік даму бағдарламасының І-ші бес жылдық кезеңі бойынша ауданда индустрияландыру картасына жалпы құны 8 млрд. 813 млн. теңгені құрайтын 4 жоба іске асырылуы есебінен («Куликовский молочный продукт» ЖШС, «Үміт Қордай» ЖШС, «Central Asia Gold Production» ЖШС, «VISTA INTERNATIONAL» ЖШС).

– ауданда жұмыс атқарып жатқан өнеркәсіп кәсіпорындары есебінен

–  Үдемелі индустриалды-инновациялық мемлекеттік даму бағдарламасының ІІ бес жылдық кезеңі есебінен аудан бойынша  индустрияландыру картасына жалпы құны 58 млрд. 428 млн. теңгені құрайтын 4 жобаның іске асырылуы есебінен.

– 2018 жылы сомасы 1,9 млрд.теңгеге 2 жоба жоспарланған, олар:

– құрамында 75% алтын-күміс бар концентратты алатын құрамында алтыны бар кенді қайта өңдейтін және байытатын  шағын-зауыттың құрылысы («Алатау-Кордай» ЖШС-гі), құны – 1,7 млрд. теңге, қуаты – жылына 1500 кг.

– шұжық цехын қайта құру жобасы(«Первомайские деликатесы» ЖШС-гі), құны – 223 млн. теңге, қуаты – жылына 3 мың тонна.

– 2020 жылы жобаның құны 45 млрд. теңге, қуаттылығы 1 жылда 5100 кг болатын тау-кен металлургиялық комбинатының («Aurum Deutschland AG» (Аурум Дойчланд АГ) ЖШС-і) құрылысы және құрамында алтыны бар кенді игеру.

Сонымен қатар, 2017 жылы өз қаражат есебінен «Bio Vet KZ» ЖШС-і, жобалық құны – 1257 млн. теңгеге GMP және GLP стандартындағы мал ауруына қарсы қуаты – жылына 25 млн. доза дәрі-дәрмектерді шығаратын биокомбинатының құрылысын салу жоспарлауда.

– бағдарламаларға қатысу үшін жобаларды қаржыландыру тәртібі,  құжаттарды дайындау бойынша түсіндіру жұмыстары.

 

 

3.2.2.  Агроөнеркәсіп кешені

Мақсат 3.2.2.1: Агроөнеркәсіп кешенінің бәсекеге қабілеттілігін дамыту

№ р/с Нысаналы  индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. Жоспар көрсеткіштері
 

 

 

2016 ж. 2017 ж.

 

2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 2 3 4 5 6 7 8 9
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің нақты көлемінің индексі %  

103,6

 

102,7

 

110

 

102

 

102,1

 

102,2

 

102,5

Ұйымдастырылған шаруашылықтардағы  мүйізді ірі қара және мүйізді ұсақ қара мал басының үлесі % МІҚ 38,3 37,2 39,1 33,8 35,8 37,2 37,8
% МҰҚ 40,9 42,0 42,7 42,7 47,7 49,7 51,7
Тұқымды өзгерістерге қатысатын мүйізді ірі қара және мүйізді ұсақ қара мал басының үлесі % МІҚ 24,6 26,3 26,5 25,8 27,5 28,6 29,5
% МҰҚ 15,2 16,7 16,9 13,6 13,6 13,9 15,2
Мерзімі бұзылып берілген субсидиялар үлесінің төмендеуі % 0 0 0 0 0 0

 

Қол жеткізу жолдары:

– «Агробизнес-2020» бағдарламасы шеңберінде – ауыл шаруашылығы өнімдерінің өндіріс көлемін кеңейту;

– көктемгі егін және жинау жұмыстарын уақтылы жүргізу және егін егу кезеңінде іріктелген тұқымды пайдалану, минералды тыңайтқыштарды пайдаланатын егін алқаптарын кеңейту;

– «бос пайдаланбай жатқан» жерлер есебінен егіс алаңын кеңейту;

– ылғалды  ресурсты үнемдеу технологиясын (оның ішінде тамшылатып суару, нөлдік технология және т.б.) пайдалану;

– көп жылдық өсімдіктерді тиімді пайдалану;

– көкөніс сақтау қоймаларын және жылыжайлар құрылысы;

– мал шаруашылығының жалпы көлеміндегі асыл тұқымды үйірдің үлесін арттыру;

– асыл тұқымды мал шаруашылықтарының санын арттыру;

– қолдан ұрықтандыру пунктерін тиімді пайдалану;

– жеке сектордағы  МІҚ малды қолдан ұрықтандырумен қамту пайызын арттыру;

– биязы жүнді, майлы ет бағытындағы қой шаруашылығының сапасын арттыру жұмыстарын жүргізу;

– қой, жылқы шаруашылығын дамыту,  бордақылау алаңдарын кеңейту және типтік мал сою пунктерінің құрылысын жүргізу;

– ветеринарлық алдын-алу жұмыстарын жүргізу;

– азық базасын жақсарту бойынша кешенді жұмыстар жүргізу;

– өңдеу өнеркәсібі цехтарының қуатын тиімді пайдалану,

– ауыл тұрғындарына шағын несие беруді арттыру;

– мемлекеттік бағдарламаларды және ауыл шаруашылығын қолдау инструменттерін, сонымен бірге республикалық және жергілікті бюджеттен бөлінген субсидияны тиімді пайдалану.

 

3.2.3. Шағын және орта бизнес, сауда

Мақсат 3.2.3.1: Шағын және орта бизнестің, сауданың бәсекелестікке қабілеттілігін арттыру

 

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл 2014 ж. нақты 2015 ж. жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
Бөлшек сауданың нақты көлем индексі  

%

102,5 172,5 100,6 103,0 103,2 104,0 105,0 ресми статистикалық деректер
Көтерме сауданың нақты көлем индексі  

 

%

90,6 101 30,0 107,5 108,0 109,0 110,0 ресми статистикалық деректер

 

Қол жеткізу жолдары:

– кәсіпкерлермен түсіндіру семинарларын, тренингтер, «дөңгелек үстелдер» өткізу, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері үшін буклеттер мен әдістемелік құралдар шығару;

– «Бизнестің жол картасы 2020» бизнесті қолдау мен дамытудың бірыңғай бағдарламасы шеңберінде жаңа инвестициялық жобаларды, сондай-ақ өндірісті жаңғырту мен кеңейтуге бағытталған жобаларды іске асыру;

– «Жұмыспен қамту жол картасы 2020» Бағдарламасы шеңберінде ауылдағы кәсіпкерлікті дамытуға ықпал ету;

– қаржылық даму институттарының қаражаты есебінен кәсіпкерлік субъектілерін несиелендіру;

Сауда саласында:

– заманауи сауда нысандары алаңдарының санын және олардың бөлшек сауданың жалпы айналымындағы үлесін ұлғайтуды ынталандыру;

– электронды бөлшек сауданы дамыту;

– базарларды техникалық жарақтандыру;

– тұрғындардың ақшалай есептеуінде  қазыналық жадымен бақылау-кассалық аппаратты қолданы арқылы базарлардағы сауданың ашықтығын арттыру.

 

3.2.4. Инновациялар және инвестициялар

Мақсат 3.2.4.1: Инновацияны дамыту және өңірге инвестицияны тартуды арттыру

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. план Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Халықтың жан басына шаққандағы негізгі капиталға салынған инвестициялардың өсу қарқыны % 82,7 110,7 101,1 101,6 102,1 103,1 ресми статистикалық деректер негізінде ЖАО есептері
Қол жеткізуге жауаптылар:кәсіпкерлік және өнеркәсіп бөлімі, экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

Қол жеткізу жолдары:

  • ҮИИД мемлекеттік бағдарламасы аясында инвестициялық жобаларды іске асыру;
  • өнеркәсіп, ауыл шаруашылық, жолдар, құрылыс салаларына инвестиция тарту;
  • Республикалық және облыстық бюджет қаражаттары есебінен жаңа жобаларды іске асыру;
  • мемлекеттік-жеке меншік әріптестікті дамыту;
  • семинарлар, кеңестер, форумдар шеңберінде, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдары арқылы қолданыстағы индустриалды-инновациялық қызметке мемлекеттік қолдау тетіктері туралы хабарлау;
  • инновациялық кәсіпкерлік саласына жеке инвесторларды тарту;
  • халық және мүдделілер арасында инновациялық қызметтің мәнін түсіндіруді дәріптеу.

 

3.2.5. Экономикалық өсім орталықтарын дамыту

Мақсат 3.2.5.2: Тіректі ауылдық елді мекендерді дамыту

 

р/с№  Нысаналы индикаторлар Өлшем бірлігі 2014 есеп 2015 есеп Жоспар Ақпарат көзі
2016 г. 2017 г. 2018 г. 2019 г. 2020 г.
1 Тіректі АЕМ-де халық санының өсімі адам 15227 15512 15862 16285 16685 17095 17515
2 Шағын және моноқалаларда және тіректі АЕМ-де әлеуметтік саладағы нысандар құрылысы және қайта құру бірлік 1 1 3 Ведомстволық есептер
3 Тіректі АЕМ-де өндірістерді ашу және дамыту бірлік 12 19 5 1 2 2 Ведомстволық есептер
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің барлық құрылымдық бөлімдері, кәсіпкерлік және өнеркәсіп бөлімі. Ауылдық округ әкімдері.

 

Қол жеткізу жолдары:

-Аухатты ауылында 600 орынға арналған орта мектептің құрылысын салу (2018-2019 ж);

“Жамбыл облысы Қордай ауданы Аухатты ауылында 280 орындық бала бақша құрылысын салу (2019-2020 жж);

  • “Бетқайнар ауылында 280 орындық бала бақша құрылысын салу (2020 ж);
  • Отар ауылында жаңар-жағар май станциясының құрылысы (2018-2019 жж);
  • Отар ауылында қоқыс өндеу зауытының құрылысы (2019-2020 жж);
  • Отар ауылында мал бордақылау аланың құрылысы (2019-2020 жж);
  • Ауқатты ауылының «Тілашар» балабақшасының қайта құрылуы (2017 ж);
  • Ауқатты ауылында дүкен құрылысы (2019 ж);
  • Бетқайнар ауылында көкөніс 2 қоймаларының құрылысы (2017 ж);
  • Бетқайнар а. 2 мал бордақылау аландарының құрылысы (2017 ж);
  • Бетқайнар а. жылыжай құрылысы (2018 ж).

 

 

Бағыт: Әлеуметтік сала

 

3.2.5. Білім 

Мақсат 3.2.5.1: Жалпы орта және мектепке дейінгі білім беру саласындағы қызмет сапасын арттыру

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Жұмыс істеп тұрған аппаты және үш ауысымды мектептер саны ед. 5/0

(5-авар, 0-трехсм

3/0 3/0 3/0 2/0 0/0 0/0 ведомстволық есептері
2 Жаратылыстану-математика пәндері бойынша мектеп бітірушілердің арасында білім беру бағдарламаларын табысты (өте жақсы/жақсы) меңгерген оқушылар үлесі % 30,4 57 52,7 55 56,9 60 ведомстволық есептері
3 Мүмкіндіктері шектеулі балалардың жалпы санының ішінде балалардың инклюзивті біліммен қамтылуы % 48,6 47,7 49,5 50,1 49,3 58,7 66,5 ведомстволық есептері
4 (3-6 жас) аралығындағы балаларды мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиемен қамтылуы % 59,77 69,9 74,6 75,2 78 92 98 ведомстволық есептері
4.1. оның ішінде жеке меншік мектепке дейінгі ұйымдар желілерін дамыту есебінен 3,4 3,9 25,4 10,0 10,6 10,6 11,3 ведомстволық есептері
Қол жеткізуге жауаптыларҚордай ауданы әкімдігінің білім бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

  • Жұмыс істеп тұрған аппаты және үш ауысымды мектептер санын азайту үшін: қазіргі таңда ауданда 3 мектеп аппаты жағдайда. (Соғанды а. №33 НМ, Көктөбе  а. №40 НМ,  Күнбатыс – 2  а. №11 НМ). Аталған ауылдарға жаңа мектеп құрылыстары облыстық бюджеттен 2017 – 2018 жылдарға жоспарланған. 2018 жылы апатты жағдайдағы мектептерді жою;
  • Инновациялық технологияларды қолдану арқылы білім сапасын арттыру;
  • мектепке дейінгі ұйымдарда педагог кадрларының сапалық құрамын жақсарту және педагогкәсібінің беделін көтеру;
  • даярлау және қайта даярлау курстары арқылы мұғалімдердің біліктілігін арттыру арқылы жаңа формациядағы мұғалімдерді қалыптастыру;
  • жаңа модификациядағы кабинеттермен жабдықталған мектептер санын арттыру;
  • электронды оқулықтарды енгізу, кең жолақты интернет желісіне мектептерді қосу және мектептерді компютерлендіру;
  • мүмкіндігі шектеулі балалар үшін оқу-тәрбие үдерісіне педагог-дефектолог, педагог-логопед мамандарымен және инклюзивті білім жүйесін дамытумен кедергісіз ортаны ұйымдастыру есебінен жағдай жасауды қамтамасыз ету;
  • мектепке дейінгі білім беру мекемелері мен ұйымдар желісін ұлғайту, оның ішінде жеке меншік балабақша желісін;
  • мектеп оқушыларының республикалық, халықаралық пәндік олимпиадалар мен ғылыми жобалар байқауларына (ғылыми жарыстарға) қатысуын қамтамасыз ету;
  • инклюзивті білім беруді іске асырып жатқан жалпы білім беретін мектептердің мұғалімдері үшін оқыту әдістемелік семинарларын, біліктілікті арттыру курстарын ұйымдастыруды қамтамасыз ету;
  • кедергісіз аймақтармен білім беру мекемелерінің санын арттыру.

 

Мақсат 3.2.5.2: Жастарға жағдай жасау және қолдау көрсету

 

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл.     жоспар Ақпарат көзі
2014 ж. 2015 ж. 2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 14-29 жастағы тұрғындардың мемлекеттік жастар саясатын іске асырудағы қанағаттанарлық деңгейі %  

 

 

60

 

 

 

61

62 63 64 65 66 Әлеуметтік зерттеудің қорытындысы бойынша

 

Қол жеткізу жолдары:

– жастар акциялары мен ғылыми-практикалық конференциялар, спорттық ойындар және әскерге шақырылатын жастағы жастар үшін акциялар, жастар саясаты мақсаттарын насихаттау және түсіндіру бойынша форумдар, байқаулар ұйымдастыру;

– жастар орталығындағы қызметкерлерге және жастарға семинарлар, тренингтер ұйымдастыру;

– мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде әлеуметтік-маңызы бар жобаларды конкурстық негізде жүзеге асыру;

– жастардың ҮЕҰ бизнес-идеяларының жәрмеңкесін ұйымдастыру;

– мемлекеттік жастар саясатын қолдауды ақпараттық қамтамасыз ету;

– жастарды патриоттық сезімге тәрбиелеуге бағытталған шараларды өткізу;

– мемлекеттік жастар саясатын насихаттау мен алға жылжытуға бағытталған шараларды ұйымдастыру және өткізу;

– оқыту семинарларын, акциялар, форумдар, лагерьлер және жастарға қатысты мемлекеттік саясатпен қанағаттану дәрежесін жоғарылатуға бағытталған әртүрлі барлық мүмкін шараларды өткізу.

 

3.2.6. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау

Мақсат 3.2.6.1: Жұмыспен қамтуға ықпал ету шараларының тиімділігін арттыру

 

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Жұмысқаорналастырумәселелері бойынша жүгінгендерденжұмысқаорналастырылғандарүлесі % 86,0 90,0 86 79,1 79,4 79,9 80,1 ведомстволық есептері
2 Жүгінген нысаналы топтар санынан тұрақты жұмысқа орналасқандар үлесі % 86,2 65,9 66,4 66,9 67,4 ведомстволық есептері
3 Жұмыспен қамту органдарына жәрдемдесу үшін жүгінген еңбекке жарамды жастағы жұмысқа орналастырылған мүгедектер саны адам 57 60 56 49 52 53 54 ведомстволық есептері
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– жұмыспен қамту органдары ықпалымен азаматтарды жұмысқа орналастыру (еңбек нарығының жағдайы бойынша, ваканттық орындар туралы, кәсіби даярлау және қайта даярлау мүмкіндіктері бойынша мәлімет ұсыну);

– кадрларға деген қажеттілік болжамына мониторинг жүргізу, еңбек нарығы сұранысына сәйкес кәсіптік оқытуды ұйымдастыру;

– өзін-өзі жұмыспен қамтылғандарды, аз қамтылғандарды, жұмыссыз және ішінара жұмыспен қамтылған жалдамалы жұмысшыларды даярлау және қайта даярлау, біліктілігін арттыру;

– ауылдық жерлерде кәсіпкерлікті дамыту («Жұмыспен қамту жол картасы 2020» бағдарламасы арқылы жұмыссыздарға, өзін – өзі жұмыспен қамтылғандарға және аз қамтылғандарға шағын несие беру);

– инфрақұрылымдыдамыту арқылыжұмысқа орналасуғаықпал ету (2016 жылы  53,75 мВт қуатты Қордай ЖЭС-2 құрылысына («Ветроинвест» ЖШС), 2018 жылы  бариткенінөндіру және қайта өңдеукешенінің құрылысына («КазБарит» ЖШС) және алтынкенінөңдеу жәнебайытукішігірімзауытының құрылысына («Алатау Кордай» ЖШС), 2020 жылы Тау-кен және металлургия комбинатының құрылысына («Аурум Дойчланд АГ» ЖШС);

–  нысаналы топтағы азаматтарды, атап айтқанда, мүгедектерді, аз қамтылған және көпбалалы отбасыларды, бас бостандығынан айыру мекемлерінен босап шыққан, сонымен қатар, пробация қызметінде тұрған азаматтарды әлеуметтік жұмыс орындарына және жастар тәжірибесіне жұмысқа орналастыру;

–  еңбек нарығында арнайы бейімдеуді қажет ететін жекелеген топтағы  азаматтарды (жастар, мүгедектер және т.б.) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу нысандары менәдістерін әзірлеу;

– жұмыспен қамтудың икемдiнысандарындамыту арқылымүмкіндігі шектеулітұлғалардың жұмыспен қамтылуын интеграциялау;

– жұмыссыздар, мүгедектер және бас бостандығынан айыру мекемлерінен босап шыққан, сонымен қатар, пробация қызметінде тұрған азаматтар арасында бос жұмыс орындар жәрмеңкесін ұйымдастыру;

– жұмыстан босатуқаупі бар қызметкерлердің жұмыспен қамтуға жәрдемдесудіңалдын алу шараларынқамтамасыз ету;

– халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің Кешенді жоспарының орындалуын қамтамасыз ету;

– еңбек нарығының сұранысына қарай қайта даярлау кустарын ұйымдастыру;

–  өнімсіз өзін-өзі жұмыспен қамтылғандарды өнімді өзін-өзі жұмыспен қамтуды заңдастыру;

– еңбек нарығының жағдайы туралы халықты ақпараттандыру;

– еңбек нарығында ақпараттық технологияларын дамыту;

– жекекәсіпорындардеңгейіндекадрлармен қамтамасыз етумәселелері, инвестициялық жобаларды, салалардаведомствоаралықынтымақтастықтыұйымдастыру.

 

Мақсат 3.2.6.2: Мүгедектерді, қарт азаматтар мен қиын өмір жағдайларына ұшыраған азаматтарды әлеуметтік қолдау және олардың өмір сүру сапасын жақсарту

Нысаналы индикатор Өлшем бірлігі 2014 ж

нақты

2015 ж нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж 2017 ж 2018 ж 2019 ж 2020 ж
1 Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтардың үлесі % 27,88 24,4 27,35 27,18 26,45 25,81 Ведомстолық есептер
2 Арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетумен қамтылған тұлғалардың үлес салмағы (оларды алуға мұқтаж адамдардың жалпы санының ішінде) % 100 100 100 100 100 100 100 Ведомстолық есептер
3 Жеке сектор субъектілері (оның ішінде үкіметтік емес ұйымдар) ұсынылатын арнайы әлеуметтік көрсетілетін қызметтермен қамтылған адамдар үлесі % 22,7 31,4 33,7 32,9 33,5 33,2 32,4 Ведомстолық есептер
4 Паспортталған әлеуметтік, транспорттық инфрақұрылым нысандарының жалпы санынан мүгедектердің қолжетімділігі қамтамасыз етілген әлеуметтік инфрақұрылым нысандарының үлесі % 44 53,2 67,8 70 80 90 100 Ведомстолық есептер
Қол жеткізү үшін жауаптылар:Жамбыл облысы Қордай ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– АӘК табысы төмен азаматтарға жұмыспен қамтудың белсенді шараларына (ақылы қоғамдық жұмыстарға,  әлеуметтік жұмыс орындарына жолдау және т.б.) және әлеуметтік бейімдеу бағдарламаларына қатысу шартымен беріледі;

– кәсіби оқуға және қайта даярлауға жолдау арқылы еңбек нарығында нысаналы топқа жататын азаматтардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жәрдемдесу;

– шартты ақшалай көмекті жұмыспен қамтудың белсенді шараларына қатысатын азаматтарға төлеу.

– өмірлік қиын жағдайға ұшыраған азаматтарға, мүгедектерге, жалғыз басты қарттарға арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету келесі жолдармен қамтылады:

-мүмкіндігі шектеулі тұлғаларға, оның ішінде мүгедектерді әлеуметтік инфрақұрылым нысандарына тасымалдау үшін үкіметтік емес ұйымдарды арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге тарту;

-ауылдық жерлерде мемлекеттік емес ұйымдардың қызметін күшейту;

-маңызы зор әлеуметтік нысандардың бейімделінуіне бөлінетін  қаражатты ұлғайту;

-арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетудің сапасын арттыру;

-жеке оңалту бағдарламасының орындалуы;

-кемтар балаларға арналған оңалту және бейімдеу орталықтар жүйесін кеңейту.

 

3.2.7. Мәдениет

Мақсаты 3.2.7.1: Мәдениетті дамыту

 

Көрсеткіштер атаулары Өлшем бірл. нақты жоспар Жауапты орындаушылар Ақпарат көзі
2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
1000 адамға шаққандағы мәдениет ұйымдарына келушілердің орташа саны: адам Мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі Ведомствалық есеп
кітапханаға келушілер 189,3 190,7 192,3 192,7 193,7 194,7 195,7 ОКЖ Ведомствалық есеп
музейге келушілер 40,2 41,5 64,4 44,2 45,5 46,8 48,1 ТӨМ Ведомствалық есеп

 

Қол жеткізу жолдары:                  

– электронды деректер базасын құру,

– компьютермен қамтамасыз ету, ауылдық кітапханаларды Интернет желісіне қосу, кітапханалар жүйесіне жаңа ақпараттық тезнологияларды енгізу, электронды деректер базасын құру;

– танымдық және шығармашылық мақсаттарда электрондық құралдарды пайдалану;

– мұражай экспонаттар мен кітап қорын толықтыру,

– жаңа кітапханалық жобаларға жастарды тарту, мәдени экспонаттардың көмегімен әр ғасырларда өз тарихымызды тану үшін әр түрлі іс-шараларды ұйымдастыру мен өткізу, конференциялар, кітаптар көрмесін, мұражай экспонаттарының көрмесін, дөңгелек үстелдер, әдеби кештер және т.б. іс-шаралар ұйымдастыру және өткізу;

– мәдениет мекемелерінің жүйесін кеңейту және материалдық-техникалық базасын нығайту;

– ауылды жерлерге мәдениет саласының білікті мамандарын тарту;

-мәдениет қызметкерлерін республикалық, облыстық дәрежедегі байқауларға, фестивальдерге қатыстыру.

– мәдениет мекмелеріне ағымды және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу.

 

3.2.8. Дене шынықтыру және спорт 

Мақсат 3.2.8.1: Дене шынықтыру және спортты дамыту

 

 

                                                                   

№ р/с Нысаналы

индикаторлар

Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын азаматтарды қамту % 23,4 25,7 26,5 27 28 29 30 ведомственная отчетность МКС РК
2 Жалпы балалар мен жасөспірімдер санынан балалар жасөспірімдер спорт мектептеріндегі, дене шынықтыруға даярлайтын спорт клубтарындағы 7 жастан 18 жасқа дейінгі дене шынықтырумен  және спортпен шұғылданатын балалар-жасөспірімдерді қамту % 10,0 10,5 11,0 12,0 12,5 13,0 14,0 ведомственная отчетность МКС РК
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің дене шынықтыру және спорт бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– жасанды төсеніштері бар шағын футболға, волейболға, баскетболға арналған әмбебап алаңдарын салу;

– спорт және дене шынықтырумен айналысатын адам санын арттыру;

– ауылдық округтарда спорт методист – инструкторлар санын арттыру.

– барлық жастағы тұрғындар топтары арасында түрлі спорттық іс-шараларды өткізуді ұлғайту;

– аудан халқының дене шынықтыру және спортқа деген қызығушылықты арттыру;

–  тұрғын үйлердің аулаларында, демалыс  саябақтарында және т.б. жалпы қолданыстағы қоғамдық орындарда қарапайым спорт нысандарының құрылысы.

3.2.9. Туризм

Мақсат 3.2.9.1: Туризмді дамыту

 

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Өткен жылмен  салыстырғанда ішкі туризм бойынша (резиденттер) орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген келушілер санының өсуі. % 101,7 66,9 85 101,87 101,7 101,87 102,04 ресми статитика мәліметтері негізінде
2 Өткен жылмен салыстырғанда кіру туризмі бойынша (резиденттер емес) орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген келушілер санының өсуі. % 64,3 100,05 100,04 100,045 100,05 ресми статитика мәліметтері негізінде
3 Өткен жылмен салыстырғанда ұсынылған төсек- тәулік санының өсуі. % 63,8 67,9 83,6 100,62 100,35 100,53 100,62 ресми статитика мәліметтері негізінде
Қол жеткізуге жауаптылар:Қордай ауданы әкімдігінің өнеркәсіп және кәсіпкерлік бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралық транзит дәлізінің бойында 2 қызмет көрсету кешендерінің құрылысын жүргізу. Жол бойында қызмет көрсету кешендерін салу арқылы туризмнің дамуын арттыру.

 

3.2.10. Үш тілдікті дамыту

Мақсат 3.2.10.1: Мемлекеттік тілді, лексиконда орыс тілін сақтау және ағылшын тілдерін меңгеруді дамыту

Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
Мемлекеттік тілді меңгерген ересек тұрғындар үлесі % 94,8 95,8 96,8 98 99 100 мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі
Орыстілін меңгерген тұрғындар үлесі % 60,7 11,5 11,8 13,5 15,2 17,1 18,6 мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі
Ағылшын тілін меңгерген ересек тұрғындар үлесі  

%

 

7,6

 

11,5

 

13,5

 

15,2

 

16,6

 

18,6

мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– басқа ұлт өкілдерінің мемлекеттік қызметкерлеріне мемлекеттік тілді үйрету жұмыстарын жалғастыру;

– аудандағы ересек тұрғындарға  – қазақ, орыс және ағылшын тілдерін  үйрету;

қоғамдық өмірдің әр түрлі салаларында мемлекеттік тілді дамыту және қолдану, сондай-ақ Қазақстан халқының басқа да тілдерін дамыту бойынша  жыл сайынғы семинар-кеңестер, ғылыми-тәжирибелік конференциялар, фестивальдар, «дөңгелек үстел» отырыстарын өткізу.

 

Бағыт: Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі

3.2.11. Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі

Мақсат 3.2.11.1: Қоғамдық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуді нығайту.

 

р/с

Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар жоспар
2016 ж. 201. 201. 201. 2020ж.
1 Көшелерде жасалған қылмыстардың үлес салмағы % 8,2 20,1 7,8 11,2 11,1 10,9 10,8 ҚР БП ҚСАЕК ведомстволық есептілігі
2 100 зардап шеккен адамға шаққандағы  жол-көлік оқиғаларынан қайтыс болғандар санын төмендету % 11,3 10,4 28,8 10,3 10,2 10,1 10 ҚР БП ҚСАЕК ведомстволық есептілігі
3 Кәмелет жасына толмаған жастармен  жасалған қылмыстар үлес салмағы % 4,0 4,2 4,2 4,3 4,2 4,1 4 ҚР БП ҚСАЕК ведомстволық есептілігі
4 Бұрын қылмыс жасаған адамдармен жасалған қылмыстар үлес салмағы % 6,6 5,2 7,3 4,9 4,8 4,7 4,1 ҚР БП ҚСАЕК ведомстволық есептілігі
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданының Ішкі істер  бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін келесідей  іс-шаралар  іске асырылатын болады:

– жол қозғалысы қауіпсіздігіне шынайы қауіп төндіретін құқық бұзушылықтарды ескерту мен алдын алу;

– жол қозғалысына қатысушыларды, әсіресе жолаушылар көлігінің жүргізушілерінің  тәртібін нығайту;

– жол қозғалысы қауіпсіздігін насихаттау бойынша әлеуметтік роликтер жасау және олардың жергілікті телеарналарда айналымын  қамтамасыз ету;

Құқық бұзушылық пен қылмыстылықтың алдын алудықамтамасыз ету үшін келесідей іс-шаралар іске асырылатын болады:

– әр ауылдық мектептерге бекітілген кәмелетке толмағандар істері бойынша инспектор қызметін енгізу;

– кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта көңіл көтеретін орындарда болуына, сондай-ақ  кәмелетке толмағандармен алкогольді ішімдік және темекі өнімдерін сатуға тыйым салу туралы заңнама талаптарының орындалуын бақылау бойынша рейдтік тексерістер ұйымдастыру және жиі өткізу;

– әкімшілік қадағалауда тұрған бұрын сотты болған тұлғаларға бақылауды күшейту;

– ай сайын ҚР ІІМ ҚАЖКБ аумақтық бөлімшелерімен бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдарға салыстырулар жүргізуді ұйымдастыру. ІІБ есебінен жалтарған тұлғаларды анықтау бойынша бірлескен алдын-алу іс-шараларын жүргізу.

 

Мақсат 3.2.11.2: Апаттар мен дүлейлерді алдын алу және жоюды ұйымдастыру

 

р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. баға жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 201. 201. 2020ж.
1 Төтенше жағдайларға қарсы іс-қимыл инфрақұрылымымен камтамасыз ету деңгейі % 35,3 35,6 39,6 45,3 62,6 ЖАО ведом-стволық есептері
Қол жеткізуге жауаптылар: Жергілікті атқарушы органдар

 

Қол жеткізу жолдары:

Сейсмикалық тұрақты ғимараттар салу, қолданыстағы ғимараттарды күшейту арқылы жер сілкіністері салдарынан туындауы мүмкін шығындарды азайту бойынша кешенді іс-шаралар жүзеге асырылады. Гидротехникалық қорғайтын ғиммараттардың тұрақтылығын асыру, өзендер, су айдындар, тоғандардың су тасу қауіпі бар жер телімдерінде тасқын суға қарсы, жағалауды күшейту және түбін тереңдету жұмыстарын жүргізу.

Тұрғындарды төтенше жағдайлардың туындауы жөнінде құлақтандыру ауданның елді мекендерінде заманауи жергілікті құлақтандыру жүйелерін орнату жолымен жүзеге асырылады.

Тұрғындарға Азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайлар саласындағы білімді насихаттау және оқыту бойынша іс-шараларды орындау Жамбыл облысы ТЖ Департментінің және «Азаматтық қорғаныстың Республикалық ОӘО» ЖШС жинақтау Жоспарларына сәйкес жүзеге асырылады.

Аудан орталықтарынан 50 шақырым алыста орналасқан елді мекендерде ерікті өртке қарсы жасақтарды (ЕӨҚЖ) құру және жеке құрамды жеткізу үшін жүріп өту мүмкіндігі жоғары автокөліктермен, суды тасымалдау техникасымен (су шашатын машина, әмбебап өрт тіркемелері және т.б.), арнайы жабдықтармен және құралдармен жасақтау.

Алыстағы елді мекендерде кезең-кезеңмен өрт сөндіру бекеттерін құру, оның ішінде шығарылатын өрт техникасын және жабдықтарын, тұрмыстық және орманды дала өрттерді сөндіру үшін арнайы жауынгерлік киімдер мен құралдарды сатып алу, апаттан құтқару жұмыстарын жүргізу.

Мемлекеттік өртке қарсы қызмет бөлімшелері үшін өрт сөндіру және апаттан құтқару техникасын және жабдықтарды сатып алу.

 

Бағыт: Инфрақұрылым

 

3.2.12. Байланыс және коммуникация

Мақсат 3.2.12.1: Байланыс пен коммуникацияны дамыту

 

№ р/с Нысаналы

индикаторлар

Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар жоспар
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2018 ж. 2020 ж.
  100 тұрғынға телефон байланысының тіркелген желісінің тығыздығы бірл. 10,0 10,6 9,6 9,4 9,2 9,0 ресми статистикалық деректер
  Интернетті пайдаланушылар-дың үлесі % 4,3 4,7 4,5 4,6 4,7 4,8 ресми статистикалық деректер
  Халықтың цифрлық сауаттылығының деңгейі % 56 56 57 58 60 62 65 ресми статистикалық деректер
  1000 адамнан астам санымен елді мекендерді мобильдік байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету % 100 100 100 100 100 100 100 ресми статистикалық деректер
Ответственные за достижение:АО «Казахтелеком», АО «Жамбылтрантелеком»

 

Қол жеткізу жолдары:

– жалпы халықты байланыс қызметімен қамтамасыз ету

– үй шаруашылығын жоғарғы жылдамдықты интернет байланысымен қамтамасыз ету

– мультисервистік абоненттік қолжетімділік желісін кеңейту;

цифрлық сауаттылық курстарын жүргізу.

 

3.2.13. Құрылыс

         Мақсаты 3.2.13.1: Тұрғын үй құрылысын дамыту.  

 

№ п/п Мақсатты индикаторлар Өлшем бір. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар ақпараттын көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Құрылыс жұмыстарының нақты көлем индексі % 90,9 49,7 117,1 100 100 100 100 статистикалық ресми ақпараттары
2 Пайдалануға берілген тұрғын ғимараттарының жалпы алаңы мың шаршы метр 23,5 27,3 37,4 24,0 24,0 27,0 27,0 статистикалық ресми ақпараттары
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– жеке тұрғын үй құрылыс жұмыстары есебінен және мемлекеттік даму бағдарламаларын іске асыруы арқылы құрылыс жұмыстарының көлемін арттыру;

– ауданда инженерлік–коммуникациялық инфрақұрылымды және жеке тұрғын үй құрылысын салуды жайластыру мен дамыту;

– мүмкіндігі шектеулі жандарға қажетті қолданыстағы әлеуметтік және көлік инфрақұрылым нысандарын бейімдеу.

 

3.2.14. Жол және көлік

Мақсат 3.2.14.1: Автомобиль жолдарын және елді мекен арасындағы автокөлік қатынасын дамыту

 

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Источ-ник информации
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы облыстық және аудандық маңыздағы  автожолдардың үлесі % 63,1 66,2 81,1 72,5 76,3 78,5 80,4 Қордай ауданы әкімдігінің түрғын-үй, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімініңведомстволық есептілігі
2 Жолаушылар көлігімен қамтылмаған елді мекендер үлесі % 19,5 19,5 19,5 2,4 2,4 1,1 0 Қордай ауданы әкімдігінің түрғын-үй, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің ведомстволық есептілігі
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің түрғын-үй, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– облыстық және аудандық маңыздағы автомобиль жолдарына орташа және ағымды жөндеу жұмыстарын жүргізу;

– ауылдық елді мекендердің жолдарына орташа және ағымды жөндеу жұмыстарын жүргізу;

– ауылдық елді мекендердің арасында ауданаралық жаңа маршрут бағыттарын ашу.

 

3.2.15. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы

Мақсат 3.2.15.1: Азаматтардың жайлы тұруы

 

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Ауылдық елді мекендердің орталықтандырылған: % ведомстволық есептілігі
1.1 сумен қамтамасыз етуге 67,7 69,2 68,3 70,7 70,7 70,7 70,7
2 Жалпы ұзақтықтан жаңғыртылған желілер үлесі (бағытқа байланысты): ҚР ҰЭМ ҚТҮКШІ және ЖРБК ведомстволық есептілігі
2.1 жылумен қамтамасыз етуге % 3,6 2,6 0 0 0 0 0
2.2 газбен қамтамасыз етуге 5,17 2,20 29,3 24,4 29,2 41,4 65,8
2.3 электрмен қамтамасыз етуге 13,1 13,3 37,2 14 14,5 15 15,1
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің тұрғын-үй, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

Электр энергиясын үнемдеу бойынша жыл сайын шаралар өткізу. Коммуналдық қызмет көрсетуде пайдалану шығындарын азайтуға мүмкіндік беретін жаңа технологиялар мен жабдықтарды пайдалануды қарастыратын электроэнергетика, жылу, газ беру нысандарын салу және жаңғыртуға бағытталған шаралар жүргізіледі.

– тиісті сапада коммуналдық қызметпен халықты қамтамасыз ету тиімділігін бағалау үшін қажетті ақпаратты жинау және талдау жүргізу;

– тұрғындар және мекемелер арасында электр қуатын үнемдеуді насихаттау, МЖС және инвестициялық тарифтерді құруға ынталандыру.

 

Бағыт:Экология және жер ресурстары

3.2.16. Экология және жер ресурстары

Мақсат 3.2.16.1: Қоршаған ортаның сапасын арттыру

№ р/с Нысаналы  индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Жергілікті атқарушы органдарға қарасты мемлекеттік орман қоры аумағындағы бір орман өртінің орташа алаңы мың га 0,005 ЖАО ведомстволық есептері
2 Тұрмыстық қатты қалдықтардың түзілуіне байланысты оларды  кәдеге жарату үлесі % 1 2 ЖАО ведомстволық есептері
3 Ауданның халқын қалдықтарды жинау және тасымалдау бойынша көрсетілетін қызметтермен қамту % 2,4 2,4 2,4 2,4 2,4 4,9 7,3 ЖАО ведомстволық есептері
4 Экологиялық талаптар мен санитариялық қағидаларға сәйкес келетін тұрмыстық қатты қалдықтарды орналастыру объектілерінің үлесі (оларды орналастыру орындарының жалпы санынан)

 

% 89,3 89,3 89,3 96,4 100 100 100 ЖАО ведомстволық есептері
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің тұрғын-үй, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:        

Мемлекеттік орман қоры аумағында өрт болдырмау мақсатында және орман өрті болған жағдайда орман өртінің орташа алаңын төмендету үшін төмендегі жұмыстарды атқару керек:

– ғарыштық мониторинг мәліметтерін және орманды әуеден күзету мен қорғау бойынша іс-шараларды іске асыру;

– мемлекеттік орман қоры аумағында орман өрттері таралуының алдын-алу үшін өртке қарсы минералды жолақтар және өткен жылдары жасалынған өртке қарсы минералды жолақтарды күтіп-баптау жұмыстарын жүргізу қажет.

 

Мақсат 3.2.16.2: Жер қорын тиімді пайдалануды арттыру

№ р/с Нысаналы  индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Жергілікті атқарушы органдарға қарасты мемлекеттік орман қоры аумағындағы орманмен көмкерілген жерлердің көлемі;

 

  0 0 5,876 5,876 5,876 5,876 5,876 ЖАО ведомстволық есептері
2 Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына тартылған үлесін ұлғайту % 0,4 0 1 1 1 1 ЖАО ведомстволық есептері
3 Жыртылған жер құрамындағы ауыспалы егіс үлесі (ауыспалы егіс алқабы) % 25 28 33,6 32 32,2 33 33 ЖАО ведомстволық есептері
4 Табиғи жайылымдық жерлердің құрамындағы ауыспалы егістің үлесі (азықтық ауыспалы егіс) % 9,4 9,4 9,6 9,6 9,6 9,6 9,6 ЖАО ведомстволық есептері
Қол жеткізуге жауаптылар: Қордай ауданы әкімдігінің жер қатынастары бөлімі

 

Қол жеткізу жолдары:

– аудандық жер қорларын түгендеу және жыл сайын жыртылған жерлердің пайдалануына мониторинг жұмыстарын жалғастыру;

– пайдаланусыз жатқан жерлерді мемлекет меншігіне қайтару бойынша  жұмыстарды аяқтау;

– қайтарылған жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына енгізу;

– шағын ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерді (шаруа (фермерлік) қожалықтарды, өндірістік кооперативтерді және акционерлік қоғамдарды) ірілендіру  бойынша жұмысты жалғастыру.

 

Бағыт: Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер

 

6.1. Мемлекеттік қызмет

Мақсат 6.1.1: Халыққа мемлекеттік қызмет көрсетудің сапасын арттыру және қолжетімділікті қамтамасыз ету

№ р/с Нысаналы индикаторлар Өлш. бірл. 2014 ж. нақты 2015 ж. нақты жоспар Ақпарат көзі
2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
1 Жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасына қанағаттанушылық деңгейін арттыру % 55 60 70 75 90 92 94 МҚІСҚА ведомстволық есептілігі
Қол жеткізуге жауаптылар: мемлекеттік қызмет көрсететін аудан әкімдігінің бөлімдері мен  аудан әкімінің аппараты

 

Қол жеткізу жолдары:        

– мемлекеттік қызмет көрсетуді уақтылы регламенттеу;

– қызмет көрсету сапасына тұрғындардың қанағаттану деңгейін анықтау бойынша қоғамдық мониторинг жүргізу;

– электронды форматта мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің санын көбейту;

– мемлекеттік қызмет көрсету бойынша нормативтік құқықтық актілерді өзектілендіру;

– электронды үкімет порталы қызметін дәріптеу (облыстық және аудандық деңгейдегі БАҚ-да жариялау);

– семинар-кеңестер, «дөңгелек үстелдерді» ХҚКО, «ҰАТ» АҚ мамандарын және үкіметтік емес ұйымдарды қатыстырып, ұйымдастыру және өткізу.

 

 

 

  1. IV. ҚАЖЕТТІ РЕСУРСТАР

 

млн. теңге

мақсаттар 2016 ж. 2017 ж. 2018 ж. 2019 ж. 2020 ж.
3.2.1.1. Ауданның өнеркәсіптік әлеуетін арттыру
Барлығы
3.2.2.1. Агроөнеркәсіп кешен субъектілерінің бәсекеге қабілеттілігін дамыту
Барлығы
3.2.3.1 Шағын және орта кәсіпкерліктің, сауданың  бәсекеге қабілеттілігін дамыту
Барлығы
3.2.4.1. Инновацияны дамыту және ауданға инвестицияны тартуды дамыту
Барлығы
3.2.5.1.Экономикалық өсу орталықтары
Барлығы
3.2.6.1. Жалпы орта және мектепке дейінгі білім беру сапасын арттыру
Барлығы
3.2.7.1. Жастарға жағдай жасау және қолдау көрсету
Барлығы
3.2.8.1. Тұрғындарды жұмыспен қамту және еңбекті қорғау шараларының тиімділігін арттыру
Барлығы
3.2.9.1. Халықтың әлеуметтік тұрғыдан әлсіз тобын әлеуметтік қорғаныс пен қамтмасыз ету, сонымен қатар әлеуметтік қызметтің қол жетімділігін және сапасын арттыру
Барлығы
3.2.10.1. Мәдениетті дамыту
Барлығы
3.2.11.1. Дене шынықтыру және спортты дамыту
Барлығы
3.2.12.1. Туризмді дамыту
Барлығы
3.2.13.1. Мемлекеттік тілді дамыту, лексикада орыс тілін сақтап қалу және ағылшын тілін меңгеру
Барлығы
3.2.14.1. Қоғамдық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуді нығайту
Барлығы
3.2.14.2. Апаттар мен дүлейлерді алдын алу және жоюды ұйымдастыру
Барлығы
3.2.14.3. Мемлекеттілікті және халық біліктілігін келешекті нығайту, ішкі саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету
Барлығы
3.2.15.1. Коммуникация және байланысты дамыту
Барлығы
3.2.16.1. Қол жетімді тұрғын үй құрылысымен және Мүгедектерді инфрақұрылымға қол жеткізуді қамтамасыз етуді дамыту
Барлығы
3.2.17.1. Автомобиль жолдарын және елді мекен арасындағы автокөлік қатынасын дамыту
Барлығы
3.2.18.1. Тұрғындардың жайлы өмір сүруі
Барлығы
3.2.19.1. Қоршаған ортаның сапасын жақсарту
Барлығы
3.2.19.2. Ауданның жер қорын тиімді пайдалануын арттыру
Барлығы
3.2.20.1. Мемлекеттік қызметті дамыту
Барлығы

 

 

 

Аудандық маслихаттың

2015 жылғы 25желтоқсандағы

№49-4 шешімімен бекітілген

 

 

 

 

 

 

 

ҚОРДАЙ АУДАНЫН ДАМЫТУДЫҢ

2016-2020  ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН  БАҒДАРЛАМАСЫ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ҚОРДАЙ а.

2017 жыл.

МАЗМҰНЫ

I.ПАСПОРТ………………………………………………………………………  
II. Ағымдағы ахуалды талдау…………………………………………………  
1-бағыт: Экономика………………………………………………………………..  
1.1. Өнеркәсіп……………………………………………………..  
1.2 Агроөнеркәсіп кешені.……………………………………………………  
1.3. Шағын және орта бизнес, сауда…………………………………….  
1.4. Инновациялар мен инвестициялар ……………………………………….  
1.5. Экономикалық өсім орталықтарын дамыту………………………  
2-бағыт: Әлеуметтік сала……………………………………………………….  
2.1. Білім ………………………………………………………………..  
2.2. Жастар саясаты………………………………………………  
2.3. Еңбек және әлеуметтік қорғау………………………………………………..  
2.4. Мәдениет………………………………..  
2.5. Дене шынықтыру және спорт…………………………………………………  
2.6. Туризм……………………………………………  
2.7. Үш тілдікті дамыту…………..………………………………  
3-бағыт: Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі……………………………….  
3.1. Құқық тәртібі…………………………………………………………………  
3.2. Қоғамдық қауіпсіздік  ……………………………  
4-бағыт: Инфрақұрылым………………………………………………………………………  
4.1. Құрылыс………………………………………………………………………………….  
4.2. Жолдар мен көлік…………………….  
4.3. Байланыс және коммуникация …………………………………  
4.4. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық……………………….  
5-бағыт: Экология және жер ресурстары……………………  
5.1. Өңір экологиясы…………………………………………………  
5.2. Жер ресурстары……………………………………………………  
6-бағыт: Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер
6.1. Мемлекеттік қызмет
III. Негізгі бағыттар, мақсаттар, мақсатты  индикаторлар және оларға қол жеткізу жолдары……………………………………………  
3.1. 2016-2020 жылдарға арналған Қордай ауданының негізгі даму бағыттары.  
3.2. Мақсаттар, мақсатты  индикаторлар және оларға қол жеткізу жолдары…….  
IV. Қажетті ресурстар……..………………………………………………………………….  

 

 

 

 

 

I.ПАСПОРТ

 

Бағдарлама атауы     2016-2020 жылдарға арналған Қордай ауданының даму бағдарламасы
Әзірлеу үшін негіздеме      Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы18 маусымдағы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесі туралы» №827 Жарлығы;

Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 4 наурыздағы «Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің  одан әрі қолданылуының кейбір мәселелері туралы» №931 Жарлығы.

Өңірдің негізгі сипаттамалары       Қордай ауданының аумағы 8973,0 шаршы шақырымды құрайды және Қазақстанның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, шығысынан Алматы облысымен, оңтүстігінен Қырғыз Республикасымен шекаралас.

Аудан құрылымында 19 ауыл округі және 41 елді мекен бар.

Әкімшілік орталығы – Қордай ауылы.

Қордай ауданының халқының саны 140365  адамды құрайды немесе облыстың 12,6 % құрайды.

Өз бағыты бойынша аудан аграрлық болып табылады.

Нақты сектордың негізгі салалары болып: тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді барлау, өңдеу өнеркәсібі, өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы.

Жалпы ауыл шаруашылық өндірісінің өнім көлемі 2016 жылы 40,6 млрд. теңгені құрады, оның ішінде егін шаруашылығы 23,1 млрд. тенге, мал шаруашылығы 17,4 млрд. теңге, бұл 2015 жылмен салыстырғанда 12,1 млрд. теңгеге немесе 42,3 пайызға артық.

Бағыттар ·      Экономика;

·      Әлеуметтік сала;

·      Қоғамдық қауіпсіздік және құқық тәртібі;

·      Инфрақұрылым;

·      Экология және жер ресурстары

Бағдарлама мақсаттары ·      Ауданның өнеркәсіптік әлеуетін арттыру;

·      Агроөнеркәсіп кешен субъектілерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін жағдай жасау;

·      Бәсекеге қабілетті шағын, орта кәсіпкерлікті және сауданы дамыту;

·      Инновацияны дамыту және ауданға инвестиция тартуды дамыту;

·      Экономикалық өсім орталықтарын дамыту;

·      Жалпы, орта және мектепке дейінгі білім беру қызметінің сапасын арттыру;

·      Жастарға жағдай жасау және қолдау көрсету;

·      Жұмыспен қамтуға ықпал ету шараларының тиімділігін арттыру және қауіпсіз еңбекпен қамтамасыз ету;

·      Халықты жұмыспен қамту және азаматтарды қорғау үшін тиімді жүйе құру;

·      Мәдениетті дамыту;

·      Дене шынықтыру мен спортты дамыту;

·      Туристік қызметті дамытуды қамтамасыз ету;

·      Мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерін меңгеру үшін жағдай жасау;

·      Қоғамдық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуді нығайту;

·      Апаттар мен дүлейлерді алдын алу және жоюды ұйымдастыру;

·      Коммуникация және байланысты дамыту;

·      Тұрғын үй құрылысын дамыту;

·      Автомобиль жолдарын және елді мекен арасындағы автокөлік қатынасын дамыту;

·      Халықтың өмір сүру жағдайын жақсарту;

·      Қоршаған ортаның сапасын арттыру;

·      Ауданның жер қорын тиімді пайдалануын арттыру.

Нысаналы индикаторлар ● Өнеркәсіп өнімін  шығарудың нақты көлем индексі;

● Өңдеу өнеркәсібі өнімін  шығарудың нақты көлем индексі;

● Кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазуда  (салалық бағытқа байланысты)өнім шығарудың нақты көлем индексі;

● Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау (электр энергиясын өндіру);

● Сумен жабдықтау кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын және таратылуын бақылау;

● Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің нақты көлем индексі;

● Ұйымдасқан шаруашылықтардағы мүйізді ірі және ұсақ қара мал басының үлесі;

● Тұқымдық түрлендіруге қатынасатын мүйізді ірі және ұсақ қара мал басының үлесі;

● Мерзімі сақталмай берілген субсидиялар үлесін төмендету;

● Бөлшек сауданың нақты көлем индексі;

● Көтерме сауданың нақты көлем индексі;

● Халықтың жан басына шаққандағы негізгі капиталға салынған инвестицияның өсу қарқыны;

● Тіректі АЕМ-де халық санының өсімі;

● Шағын және моноқалаларда және тіректі АЕМ-де әлеуметтік саладағы нысандар құрылысы және қайта құру;

● Тіректі АЕМ-де өндірістерді ашу және дамыту;

● Жұмыс істеп тұрған аппатты және үш ауысымды мектептер саны;

● Жаратылыстану-математика пәндері бойынша мектеп бітірушілердің арасында білім беру бағдарламаларын табысты (өте жақсы/жақсы) меңгерген оқушылар үлесі;

● Мүмкіндіктері шектеулі балалардың жалпы санының ішінде балалардың инклюзивті біліммен қамтылуы;

● Балаларды (3-6 жас) мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамту;

– оның ішінде жеке меншік мектепке дейінгі ұйымдар желілерін дамыту есебінен;

● Мемлекеттік тапсырыс бойынша оқытылған және оқуды бітіргеннен кейін бірінші жылы жұмысқа орналасқан техникалық және кәсіптік білім беру орындары түлектерінің үлесі;

● Мемлекеттік жастар саясатын іске асыруда                      14-29 жастағы тұрғындардың  қанағаттанушылық деңгейі;

● Жұмысқа орналастыру мәселелері бойынша жүгінгендерден жұмысқа орналастырылғандар үлесі;

● Жүгінген нысаналы топтар санынан тұрақты жұмысқа орналасқандар үлесі;

● Жұмыспен қамту органдарына жәрдемдесу үшін жүгінген еңбекке жарамды жастағы жұмысқа орналастырылған мүгедектер саны;

● Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтар үлесі;

● Арнайы әлеуметтік қызмет көрсетумен  қамтылған тұлғалардың үлес салмағы (оларды алуға мұқтаж адамдардың жалпы санының ішінде);

● Жеке сектор субъектілері (оның ішінде, үкіметтік емес ұйымдар) ұсынатын арнайы әлеуметтік көрсетілетін қызметтермен қамтылған адамдар үлесі;

● Әлеуметтік, көлік инфрақұрылымның паспортталған нысандардың жалпы санынан мүгедектер үшін қолжетімділікпен қамтамасыз етілген әлеуметтік инфрақұрылым нысандар үлесі;

● 1000 адамға шаққандағы мәдениет ұйымдарына келушілердің орташа саны;

– кітапханалар

-музейлер

● Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын азаматтарды қамту;

● Балалар мен жас өспірімдер жалпы санына қатысты 7 мен 18 жас аралығында балалар-жас өспірімдер спорт мектептерінде және спорт клубында дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын балалар мен жас өспірімдерді қамту;

● Өткен жылмен салыстырғанда ішкі туризм бойынша орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген келушілер санының өсуі (резиденттер);

● Өткен жылмен салыстырғанда сырттан келу туризмі бойынша орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген келушілер санының өсуі (резиденттер емес);

● Өткен жылмен салыстырғанда ұсынылған төсек-тәулік санының өсуі;

● Мемлекеттік тілді меңгерген ересек тұрғындар үлесі;

● Үш тілді меңгерген ересек тұрғындар үлесі;

● Ағылшын тілін меңгерген ересек тұрғындардың үлесі;

● Көшелерде жасалған қылмыстардың үлес салмағы;

● 100 зардап шеккен адамға шаққандағы  жол-көлік оқиғаларынан қайтыс болғандар санын төмендету;

● Кәмелетке толмағандармен жасалған қылмыстардың үлес салмағы

● Бұрын қылмыс жасағандармен жасалған  қылмыстардың үлес салмағы;

● Төтенше жағдайларға қарсы іс-қимыл инфрақұрылымының қамтамасыз етілу деңгейі;

● 100 тұрғынға шаққанда телефон байланысының тіркелген желісінің тығыздығы;

● Интернет пайдаланушылардың үлесі;

● Халықтың цифрлық сауаттылығының деңгейі;

● 1000 адамнан астам елді мекендерді мобильдік байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету;

● Құрылыс жұмыстарының нақты көлем индексі;

● Пайдалануға берілген тұрғын жайлардың жалпы көлемі;

● Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының үлесі;

● Жолаушылар автокөлігі қатынасымен қамтылмаған елді мекендер үлесі;

● Жолаушылар автокөлігі қатынасымен қамтылмаған елді мекендер үлесі

● Ауылдық елді мекендерде орталықтандырылған сумен жабдықтауға қолжетімділік;

● Жалпы ұзақтықтан жаңғыртылған желілер үлесі (бағытқа байланысты);

– жылумен жабдықтау;

– газбен жабдықтау;

– электрмен жабдықтау;

● ЖАО қарамағында орналасқан мемлекеттік орман қоры аумағында орманмен  жабылған алқап ауданы

● ЖАО қарамағында орналасқан мемлекеттік орман қоры ауданында 1 орман өртінің  орташа ауданы;

·     Тұрмыстық қатты қалдықтардың түзілуіне байланысты оларды  кәдеге жарату үлесі;

·     Облыстардың, республикалық маңызы бар каланың, астананың халқын қалдықтарды жинау және тасымалдау бойынша көрсетілетін қызметтермен қамту;

·     Экологиялық талаптар мен санитариялық қағидаларға сәйкес келетін тұрмыстық қатты қалдықтарды орналастыру объектілерінің үлесі (оларды орналастыру орындарының жалпы санынан);

● Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердің ауыл шаруашылығы айналымына тартылған үлесін ұлғайту;

● Жыртылған жер құрамындағы ауыспалы егіс үлесі (ауыспалы егіс алқабы).

Қажетті ресурстар 2016 жыл –  9222,71 млн. теңге;

2017 жыл –  9 791,4 млн. теңге;

2018 жыл –  9 293,6 млн.  теңге;

2019 жыл – 9 944,2 млн. теңге;

2020 жыл – 10 640,3 млн. теңге.

* – бюджеттің нақтылануына байланысты қаржыландыру көлемдері өзгертіледі

 

Бағдарлама екі кезеңде іске асырылады: 1 кезең – аралық кезең 2016-2018 жылдар, 2 кезең – қорытынды кезең 2019-2020 жылдар.

 

 

 

 

 

  1. II. АҒЫМДАҒЫ АХУАЛДЫ ТАЛДАУ

 

1-БАҒЫТ: ЭКОНОМИКА

1.1. Өнеркәсіп

Өнеркәсіп саласында Қордай ауданы бойынша 1891 адам қамтылған немесе экономика саласында еңбек ететіндердің жалпы санының 6%, салаға негізгі капитал инвестициялардың 12 пайызы бағытталады немесе 2,4 млрд. теңге, ол 2015 жылмен салыстырғанда 1,7 есеге артық.

 

2011-2016 жылдардағы өнеркәсіп өндірісінің өнім көлемінің динамикасы (млн.тг)

Өнеркәсіп өндірісінің негізін 35 орта және шағын кәсіпорындар құрайды.

 

Негізгі өнеркәсіп кәсіпорындар Қордай ауданындағы ауылдық округтарда орналасқан

Кәсіпорын атауы Қызметтің атауы Ауылдық округтың атауы
1  “ІЗЕН-СУ” ЖШС Электр энергиясын өндіру Алға ауылдық округ
2 “АЗИЯ ИРБИС” ЖШС Бояу бұйымының өндірісі Аухатты ауылдық округ
3 “УМІТ ҚОРДАЙ” ЖШС Сүт өңдеу Аухатты ауылдық округ
4 “CENTRAL ASIA GOLD CORP.” ЖШС Кен өндірісі Жамбыл ауылдық округ
5 “ЫРЫС БАХЫТ” ЖШС Киім өндірісі Жамбыл ауылдық округ
6 “CENTRAL ASIA GOLD PRODUCTION” ЖШС Алтын өндірісі Жамбыл ауылдық округ
7 “АҚТАС” ЖШС Қиыршық тас, әктас және тақтатас өндірісі Қарасу ауылдық округ
8 “ҚАРАСУ-КІРПІШ” ЖШС Кірпіш өндіру Қарасу ауылдық округ
9 “АСТЫК-АСТАНА-КОРДАЙ 2030” ЖШС Балшықтан топырақ өндіру, кірпіш өндірісі Қасык ауылдық округ
10 “ЖЕТИСУ-ШОРО” ЖШС Ұлттық салқын сусындықтар Қасык ауылдық округ
11 «Жихаз-2» ЖШС Бетоннан жасалған бұйымдар өндіру Қордай ауылдық округ
12 “АК-НИЕТ БУРГА” ЖШС Бұрғылау, жер асты жұмыстар Қордай ауылдық округ
13 “КОМПАНИЯ МИЛ” ЖШС Балшық өндірісі Қордай ауылдық округ
14 “КЫЗЫЛ ТАС” ЖШС Гранит өндіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
15 ПТ “МАМУТОВ И КОМПАНИЯ” ЖШС Гранит өңдіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
16 “ҚОРДАЙ-ГРАНИТ” ЖШС Гранит өңдіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
17 “ҚОРДАЙ-ТАУ” ЖШС Гранит өңдіру және қайта өңдеу Қордай ауылдық округ
18 “КУЛИКОВСКИЙ МОЛОЧНЫЙ ПРОДУКТ” ЖШС Сүт өнімдерін өндіру Қордай ауылдық округ
19 “ПЕРВОМАЙСКИЕ ДЕЛИКАТЕСЫ” ЖШС Шұжық өнімдерін өндіру Қордай ауылдық округ
20 КГП НА ПХВ “КОРДАЙ СУ” Су өндірісі Қордай ауылдық округ
21 “АКСУ-КОРДАЙ” ЖШС Су өндірісі Қордай ауылдық округ
22 “СЛАДОСТИ ВОСТОКА” ЖШС Кондитерлік өнім өндіру Қордай ауылдық округ
23 “КУЛИКОВ И К” ЖШС Кондитерлік өнім өндіру Қордай ауылдық округ
24 “IЗГI- НИЕТ” ЖШС Жиһаз өндірісі Қордай ауылдық округ
25 “ALENSIA” ЖШС Киім өндірісі Қордай ауылдық округ
26 “VISTA INTERNATIONAL” ЖШС Электр энергиясын өндіру Алға ауылдық округ
27 “РЗКВТ” ЖШС Нан өндірісі Қордай ауылдық округ
28 “МАSTER RTI” (МАСТЕР РТИ) ЖШС Техникалық бұйымның өндірісі Қордай ауылдық округ
29 ПТ “ДУЙСЕНБАЙ И КОМПАНИЯ” ЖШС Металдар қызметі Қордай ауылдық округ
30  «Алуа Жихаз» ЖШС Жиһаз өндірісі Қордай ауылдық округ
31  «МВТ» ЖШС әк өндірісі Алға ауылдық округ
32 «Тас Алга» ЖШС Қиыршық тас және тақтатас өндіру Алға ауылдық округ
33  “ДАУРОВ И КОМПАНИЯ” ЖШС Кірпіш өндірісі Сортөбе ауылдық округ
34 “КАЗЭКОВАТТ” ЖШС Электр энергиясын өндіру Отар ауылдық округ
35 “ТЕХНОГРАНИТ-KZ” ЖШС Кен өндірісі Степной ауылдық округ

 

Кестеден көріп отырғандай өнеркәсіптің негізгі бөлшегі Қордай ауыл округінде шоғырланған, ал кен өндіруші өнеркәсіптер Бетқайнар және Жамбыл ауыл округтерінде шоғырланған.

2011-2012 жылдары жасыл энергетиканы дамыту аясында екі жоба іске асырылды:

  1. «КазЭкоВатт» ЖШС – Отар ауылдық округінде орналасқан, жер учаскесінің көлемі 95 гектар. Пилоттық жоба аясында 2012 жылдың 1-кезеңінде 0,5 МВт қуаттылығымен 51 күн электр құрылғылары монтаждалды. Жоба құны 199,8 млн. тенге болды. 2-кезеңде қосымша 663 күн электр құрылғыларын орнату арқылы күн электр қуаты өндіріс қуаттылығын 7 МВт-қа дейін көтеру жоспарланып отыр.
  2. «Ізен-су» ЖШС – Алға ауыл округінде орналасқан. 2011 жылы 1-кезеңде пилоттық жоба аясында 1,5 МВт қуаттылығымен 2 жел электр құрылғылары жасалған. Жоба құны 370 млн. тенге болды. 2-кезеңде қосымша 12 жел электр құрылғыларын орнату арқылы жел электр қуаты өндіріс қуаттылығын 19 МВт-қа дейін көтеру жоспарланып отыр.

Өндіріс көлемін арттыруға 2013 жылы өнеркәсіп көлемін көтеруге Жамбыл облысы Индустрияландыру картасына енгізілген жаңа өндірістердің қосылуы жауапты қадам болды:

-«Куликовский молочный продукт» ЖШС сүтті қайта өңдеу бойынша зауыты;

-«Үміт Қордай» ЖШС сүтті қайта өңдеу бойынша зауыт.

Ауданның өнеркәсібінде 4 негізгі салалық кешендер шоғырланған – кен өндіруші және өңдеу, электр және сумен қамтамасыз ету, олардың өндірілген өнім жалпы көлемінен өңдеу сектор бөлшегі 53,9 пайызға жуық орын алады (сурет 1).

2015 жылғы өнеркәсіп саласы

бойынша экономикалық көрініс

Сурет №2

31,9- тау-кен өндіруші өнеркәсіп және карьерлерді өңдеу

52,3- өңдеу өнеркәсібі

13- электрмен қамту, газды беру, бу мен ауаны сәйкестендіру

2,8- сумен қамту; кәріз жүйелері, қалдықтарды жинау мен таратуды бақылау

 

2012-2015 жылдары өнеркәсіптік өндірістің жылдық көлемі 1,1 есеге көтерілді, сонымен аудандар арасында жалпы облыстық көлемде ауданның өнеркәсіптік өндіріс бөлшегі 2012 жылы 2,2%, 2013 – 2,6%, 2014 – 2,8%, 2015 – 3,1%  құрады.

 

Кесте №1. 2012-2015 жылдары экономикалық қызмет түрлері бойынша өнеркәсіп өндірісінің нақты көлем индексінің динамикасы

( % өткен жылға)

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл
Аудан өнеркәсібі, % 105,9 146,6 110,7 100,1
оның ішінде:
– кен өндіруші өнеркәсіп және карьерлерді өңдеу 91,3 148,9 79,7 124,7
– өңдеу өнеркәсібі 126,9 152,7 91 88,3
– электрмен қамту, газды беру, бу мен ауаны сәйкестендіру 88,2 110 134 152
– сумен қамту; кәріз жүйелері, қалдықтарды жинау мен таратуды бақылау 11,3 есе 18,1 106 172,7

Нақты көлем индексінің динамикасы секторалдық бөлім бойынша тұрақты өсімді көрсетіп отыр.

2016 жылдың 9 айында кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу 2 207,1 млн. теңге нақты көлем индексі 78,8 пайыз, өндеу өнеркәсібі  3 074,4 млн. теңге нақты көлем индексі 72,1 пайыз, сумен жабдықтау, кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуы және таратылуын бақылау 197,2 млн. теңге, нақты көлем индексі 90,3 пайыз құрайды, электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау  2 022,6 млн. теңге, нақты көлем индексі 206,4 пайыз.

 

Өңдеу өнеркәсібі.

Ауданның өнеркәсібінде басым рольді өңдеу өнеркәсібі атқарады. Өңдеу өнеркәсібіндегі өнім көлемі 2012 жылы 3063,1 млн. тенге, 2013 жылы    3422,9 млн. тг, 2014 жылы 4561,3 млн. теңге, 2015 жылы 4454,6 млн. теңгені құрады.

Өңдеу өнеркәсібінің негізін саланың келесі  тармақтары құрайды: әрлеу және құрылыс тас өндірісі, азық-түлік өндірісі, құрылыс материалдарының өндірісі.

 

 

 

 

 

Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлемінің индексі, %

2015 жылы өңдеу өнеркәсібінің өсу қарқынының төмендеуіне «Первомайские деликатесы»  ЖШС-нің шұжық өнімінің көлемі 2014 жылға қарағанда 140,7 тоннаға кем өндірілуінің себебі болып отыр.

Айта кететіні, өңдеу секторына жағымды фактор болып, бағалы металдар өндіретін «Central Asia Gold Production» ЖШС-нің іске қосылғаны.

Тау-кен өндіруші өнеркәсіп

Аудан кентассыз пайдалы қазбаларға бай – құрылыс материалдарын шығару үшін өнімдер, оның ішінде майда-шүйде жасайтын тастар, әктас, қаптауыш тас және т.б., құрылыс материалдары өндірісін дамыту бойынша мүмкіншілігі мол.

 

Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлемінің индексі, %

 

      

Өнеркәсіптік өнімнің жалпы көлеміне «Ақтас» ЖШС (экспортқа әктас шығару және қиыршық тас өндірісі) және гранитті табу және өңдеу бойынша кәсіпорыны зор ықпалын тигізеді.

Қордай ауданы облыстың кен өндіру саласындағы үлкен үлесін құрайды.

Кен өндіру секторында сондай-ақ, гранит тастарын өндіру мен өңдеумен айналысатын «Қордай тау» ЖШС-і тартылған.

Өнеркәсіптік өнімнің жалпы көлеміне «Ақтас» ЖШС-і және гранитті кен  өндіру кәсіпорындар осы саланың негізгін құрыйды. 2016 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша әктас шығару көлемінің төмендеуі байқалады, «Ақтас» ЖШС қаңтар-қыркүйек айларының қорытындысы бойынша 1 349,7 млн. теңгеге 477,7 мың тонна әктас және 22,8 мың метр куб тас шағыл өндірілді. Зауыттың есепті кезең өткен жылғы тиісті кезеңімен салыстырғанда  181 мың тонна әктас немесе 44,7 млн. теңгеге кем өнім өндірілді, осы көрсеткіштердің төмендегені өндіріс көлемі мен өнімді сату қысқартылып, тауарларға деген сұраныс азайды. “Ақтас” ЖШС-нің өндіру қарқынының төмендеуі Қырғызстанға экспорттың азаюына байланысты, «Қант цемент зауыты» негізгі тұтынушы болып табылады, сол себептен көршілес республика тауарды төмен бағасымен сатып алатын болғандықтан бағаны 30%-ға төмендетуге мәжбүр болып отыр.

Металлургия өндірісінде – аймақта алтын кен орындары барланған.

Индустрияландыру картасы шеңберінде 2014 жылы құны 2,1 млрд. теңгенің бағалы металлдарды өндіретін «CentralAsiaGoldProduction» ЖШС-і зауыты іске қосылып, 150 жаңа жұмыс орындары ашылды.

Болашақта, металлургия өнеркәсібінде Индустрияландырудың екінші бесжылдығы шеңберінде инвестициялық жобалар жүзеге асырылады, бұл өңдеу секторындағы өнеркәсіп үлесін едәуір арттырады.

Индустрияландырудың 2 кезеңінде «Aurum Deutschland AG» ЖШС тау-кен металлургиялық кешенін салу және алтын бар кендерді игеру  инвестициялық жобасы жүзеге асырылу жоспарланған.  Инвестиция көлемі 45,05 млрд теңге, 800 жұмыс орны ашылу жоспарланған.

         Жеңіл өнеркәсіп

Жеңіл өнеркәсіп өнімнің алғашқы өңдеуімен қатар дайын өнім шығарумен айналысады. Аудан экономикасында сала азғантай үлесін атқарады. Жеңіл өнеркәсіп өндірісі экономикалық қызмет түрлері бойынша 2 түрден тұрады – киім, былғары және оған қатысы бар өнімдер өндірісі (былғары терілер, ІҚМ терісінен былғары, аяқ киім). Жеңіл өнеркәсіп ауданда «Ырыс Бахыт» ЖШС (былғары мен теріні өңдеу) және «Аленсия» ЖШС және бірнеше тігін цехтарымен көрсетілген.

 

Кесте №10. Қордай ауданы бойынша 2014 жылғы жеңіл өнеркәсіппен айналысқан кәсіпорындар

Кәсіпорын атаулары Негізгі өнім Орналасқан жері
«Ырыс-Бахыт» ЖШС Киімдерді кең ассортиментте тігу Қордай
«Аленсия» ЖШС Киімдер тігу Қордай

Негізінде кәсіпорындар жеке тапсырыс бойынша жұмыс жасайды.

Жеңіл өнеркәсіп өндірісінің көлемі 2012 жылы 2,4 млрд. теңгені құрады және 2011 жылмен салыстырғанда 11,7 пайызға төмендеді, 2013 жылы 1,4 млрд. теңге (21,2 пайызға).

Өнеркәсіпті дамыту өндірістің көлемін ұлғайту арқылы,  Индустрияландыру картасының  жаңа жобаларын енгізу арқыл жүзеге асады, бұл  электр энергиясын тұтынудың артуына әкеледі.

 

Өнеркәсіп саласын SWOTталдау:

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·     Ауданның Алматы қаласына жақын қашықтықта және Қырғызстан Республикасымен шекаралас аумақта орналасуы. Транспорттық инфрақұрылымның қол жетімділігі (Батыс Европа – Батыс Қытай автомагистралі, темір жолы желілері мен тұйықтары);

·     Облыс көлеміндегі минералды шикізат ресурстарының мол қоры. Құрылыс материалдарын дамытуға қажетті жалпы қолданыстағы пайдалы қазбалардың мол қоры (гипс, әктас, құмды-қиыршық тас қоспалары, құм,  топырақ);

·     Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану үшін біршама энергетикалық мүмкіндіктер;

·       Өнімнің көп бөлігінің ресурс және энергия сыйымдылығының жоғары болуы;

·       Инновация саласындағы өнеркәсіп үлесінің төмендігі;

·       Өндірілген өнімнің өзіндік құнының жоғарылығы;

·       Электр желілері мен аралық станциялардың тозуы;

·       Өндірілген өнімнің төменгі басекелестігі;

·       Салада біліктілігі және тәжірибесі жоғары мамандардың жетіспеушілігі

Мүмкіндіктері Қауіп-қатерлері
·         ИИД мемлекеттік бағдарламасы, «2020 жылға дейін Өңірлерді дамыту»,  «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламалары шеңберінде  мемлекеттік қолдау шаралары;

·    Өнеркәсіп саласының технологиялық әлеуетіне сәйкес өндірілетін өнім түрлерін кеңеюі;

·    Инвестициялық климаттың тартымдылығының артуы;

·    ЕАЭО бірігуіне байланысты нарықтың кеңеюі;

·    Жаңартылатын энергия көздері нысандарын іске қосу есебінен ауданның энерго тәуелділігн төмендету;

·    Еңбек әлеуетін дамыту.

·    Матадан жасалмайтын медициналық бұйымдарды, құрылыс материалдарын өндіру мен өткізуде Қытай және Ресей тарапынан жоғары бәсекелестік;

·    ЕАЭО мемлекеттері жағынан бәсекелестіктің болуы;

·    Мемлекетіміздің ДСҰ-на кіруіне байланысты экономикамыздың жеке секторларының бәсекеге қабілетсіздігі;

·    Өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін энергетикалық және көлік инфрақұрылымына ішкі нарықтағы бағаның өсуі.

 

Сала бойынша өзекті мәселелер:

– Кен өндіруші өнеркәсіп және карьерлерді өңдеу бойынша – шикізатты шығару деңгейінің төмендігі және қайта өңдеудің жеткіліксіздігі.

– Электрмен қамту, газды беру, бу мен ауаны сәйкестендіру бойынша–желілердің, кіші станциялардың тозуы және осымен байланысты электр және жылу энергиясының жоғары шығындылығы, энергия ресурстарының жоғары бағасы.

– Сумен қамту; кәріз жүйелері, қалдықтарды жинау мен таратуды бақылау бойынша – сумен жабдықтау жүйелерінің тозуы, қалдық суларды тазартуға арналған құрылғылардың жоқтығы.

 

1.2. Агроөнеркәсіп кешені

Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы секторларынан тұратын агроөнеркәсіп кешені Қордай ауданының экономикасында маңызды рөл атқарып, негізгі экономикалық көрсеткіштер бойынша жоғары үлесті қамтамасыз етеді.

2012-2016 жылдары агроөнеркәсіп кешенінде өндірістік өсуі байқалып, 2016 жылы 40,6 млрд.теңгені құрады, оның ішінде өсімдік шаруашылығының өнімдері – 23,1 млрд. теңге, мал шаруашылығы – 17,5 млрд.теңге.

Таблица №1. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімдері, млрд. теңге

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Ауыл шаруашылығының өнімі 17,6 21,6 26,9 28,5 40,6
ИФО, % 100,9 107,1 98,7 104,8 110,0
Соның ішінде:
Өсімдік шаруашылығы 9,3 11,7 12,1 13,9 23,1
ИФО, % 98,8 109,7 94,7 108,1 111,5
Мал шаруашылығы 8,3 9,9 14,8 14,6 17,5
ИФО,% 103,7 103,8 103,2 102,0 107,9

 

 

Ауыл шаруашылығы өнімдері көлемінің құрылымында өсімдік шаруашылығы жағынан көбейген.

 

Таблица №2. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімдері құрылымы, %

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Ауыл шаруашылығы өнімдері 100,0 100,0 100,0 104,8 110,0
Өсімдік шаруашылығы 52,8 54,2 46,3 108,1 111,5
Мал шаруашылығы 47,2 45,8 53,7 102,0 107,9

 

Ауданның жалпы жер аумағы 897,3 мың га құрайды, оның ішінде: ауылшаруашылығы жерлері – 595,8 мың га (66,4%), оның ішінде өңделетін жерлер – 133,7 мың га (14,9%).

2012-2016 жылдары ауылшаруашылығы дақылдарын өсіретін аумақтардың көбейгені байқалуда.

 

Таблица №3. Ауыл шаруашылығы дақылдары себілетін аумақтардың құрылымы

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
мың  га % мың га % мың га % мың га % мың га %
Егістік аумағы – жалпы 96,9 100 100,3 101,7 100 100 109,2 109,1 110,5 101,2
оның ішінде:
дәнді, дәнді бұршақты 47,4 48,9 50,5 52,3 51,4 50,3 49,2 96,3 52,9 107,5
майлы 5,7 5,9 6,7 5,6 5,5 6,7 6,2 114,8 5,7 91,9
Қант қызылшасы 0,023 0,02 0,004 0 0,2 0,7 350
көкөністер 3,8 3,9 3,8 3,8 3,7 3,8 4,2 97,7 4,0 95,2
бақша 0,6 0,6 0,5 83,3 0,5 100 0,4 80 0,4 100
картоп 2,7 2,8 2,3 2,7 2,6 2,3 2,5 92,6 2,5 100
Мал азығы 36,7 37,9 36,5 36 35,4 36,4 46,9 128,1 44,3 94,4

 

Егістік аумағы құрылымында дәнді және дәнді бұршақты (107,5%), сондай-ақ мал азығы дақылдарының (94,4%) үлес салмағы көп болуда.

Егістіктер құрылымын оңтайландыру үшін жыл сайын диверсификация бойынша шаралар жүргізілуде. Жаңа озық әдістер қолданылады: ылғал сақтаушы және су үнемдеуші технологиялар. Бүгінде ылғалсақтаушы технологиялы 3,0 мың га аумақта енгізілген.

Ауданның мал шаруашылығы – көп салалы. «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» бағдарламаларын жүзеге асырудың нәтижесінде малдың барлық түрлерінің, құстан басқа, мал басы өскені байқалуда.

 

Таблица №4. Мал басының динамикасы, мың бас

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Ірі-қара мал 46,1 46,1 46,4 49,6 53,6
Қой және ешкі 328,3 339,7 352,4 361,0 372,1
Жылқы 12,5 14,3 14,9 15,1 15,5
Түйе
Құс 136,2 136,3 137,8 109,3 109,3
Шошқа 7,3 4,6 1,9 2,0 2,0

 

Ауданның мал шаруашылығының асылтұқымды базасы 20 шаруашылық жүргізуші субъектілерінде көрсетіледі. Оның ішінде 18 – асыл тұқымды мал шаруашылығы, соның ішінде 16 қой шаруашылығында, 3 шаруашылық асыл тұқымды жылқы шаруашылығында. Соңғы 4 жылда импортты асыл тұқымды малдың әкелінуі есебінен 2 асыл тұқымды репродуктор құрылды.

Мемлекеттік қолдау аясында қолданылатын шаралар асыл тұқымды мал басының салмақ үлесін арттыруға мүмкіндік берді: ірі-қара мал 2010 жылы 7,0%-дан  2014 жылы 20,4% дейін, қой мен ешкі – 9,0%-дан 38,8%, жылқылар – 10%-дан 34,9% дейін тиісінше. 2015 жылы -23,7% мүйізді ірі қара мал, қой мен ешкі– 43,2%, жылқы – 34,2%. 2016 жылы  372,1 (103%) мың бас қой мен ешкі, 109,3 (100%) мың бас құс, 53,6 (108,1%) мың бас ірі қара мал, 15,5 (102,6%) мың бас жылқы бар.

Ауданда 4 сүт-тауарлы фермалар жұмыс істейді.

«Ірі-қара мал етінің экспорттық потенциалын дамыту» жобасын жүзеге асыру аясында 2012-2016 жылдары ауданда асыл тұқымды мал 1,3 мың бас мал басы бар 2 репродуктор құрылды. Ірі-қара семірту үшін 10,0 мың басқа арналған қуаттылығы жылына 1,0 мың тонна сиыр еті болатын  9 ірі қара мал бордақылау алаңдары құрылды.

Жалпы қолданылатын шаралар мен мемлекеттік қолдау 2012-2016 жылдарда егістіктер аумағын, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін, мал басы және малдардың өнімділігін арттыруға мүмкіндік берді, бұл өз кезегінде ауыл шаруашылығы өнімінің негізгі түрлерін өндіруді арттыруға септігін тигізді.

 

Таблица №5. Ауыл шаруашылығының негізгі түрлерін өндіру динамикасы (мың тонна, млн.дана)

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
Астық 65,3 117,9 81,8 106 115,1
Көкөніс 81,2 79,6 86,5 90,3 101,5
Картоп 61,0 49,3 59,7 58,2 62,3
Ет 14,0 12,9 14,6 15,0 16,9
Сүт 58,7 57,9 58,1 58,3 58,3
Жұмыртқа 22,5 21,7 20,2 20,3 18,7

 

2016 жылы 16984 (113,1%) тонна ет, 58344 (100,0%) тонна сүт, 18699 (92,0%) мың дана жұмыртқа өндірілді.

Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен ауданда 1,9 мың шаруа қожалықтары, 22 ауылшаруашылығы құрылымдары және 12,0 мың үй шаруашылықтары айналысады. Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру көлеміндегі тұрғындар шаруашылығының үлесі әлі де болса жоғары болып отырғанын атап өту керек, бұл сала өнімін өндіруде ұсақ тауарлы мәнін көрсетеді.

Қордай ауданы бірнеше ауылшаруашылығы дақылдарын өсірумен айналысады, мәселен біздің аудан үлесіне облыс бойынша дәнді дақылдардың жалпы көлемінің 19,8% тиесілі, көкөніс дақылдары 14,6%, картоп 29%.

Ет өндіру бойынша Қордай ауданының үлесі 14,1%, сүт өндіру 19,9%.

 

Таблица №7. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің құрылымы

Атауы Барлығы Соның ішінде
Өсімдік шаруашылығы Мал шаруашылығы
млн. теңге Салмақ үлесі, % млн. теңге Салмақ үлесі, % млн. теңге Салмақ үлесі, %
Қордай 40626,5 17,9 23128,3 19,2 17496,3 16,6

 

2012-2016 жылдары ауданның ауыл шаруашылығы құрылымдарымен 1919,4 млн.теңге сомаға 308 бірлік техника сатып алынды, соның ішінде «КазАгроФинанс» АҚ арқылы – 739,7 млн.теңге сомасына 82 бірлік. 10% норматив бойынша жаңалану орташа көрсеткіші 3,5%.

Жыл сайын мемлекеттік қолдау аясында қаржыландыру көлемі артып келеді.

 

Кесте №8. “Агробизнес – 2020” бағдарламасын жүзеге асыру

млн. теңге

Бағыт атауы 2013жыл 2014жыл 2015 жыл 2016 жыл
жоспар нақты жоспар нақты жоспар нақты жоспар нақты
1 Тұқым шаруашылығын қолдау 16,0 16,0 10,7 10,7 5,9 5,9 29,8 29,8
2 Асыл тұқымды мал шаруашылығын қолдау 447,0 447,0 461,6 461,6 418,0 418,0 879,7 879,7
3 Мал шаруашылығы өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау 211,4 211,4 359,6 359,6 293,4 293,4 1384,8 1384,8
4 Жеміс-жидектің көп жылғы егіндіктері мен жүзімді салу мен өсіруді қамтамасыз ету 0,2 0,2 0,3 0,3 0 0 0 0
5 Егін шаруашылығы өнімдерінің өнімділігі мен сапасын арттыруды және дақылдарды субсидиялау жолымен  басқа да көктемгі-егіс және астық жинау жұмыстарын жүргізуге қажетті тауарлы-материалдық құндылықтарды басымды субсидиялау 189 189 334,5 334,5 415,1 415,1 205,4 205,4
6 Ауылшаруашылығы тауар өндірушілері үшін ауыл шаруашылығы дақылдарың өсімдіктерді қорғау мақсатында өңдеуге арналған гербицидтер, биоагенттер, биопрепараттардың құқық төмендету 9,0 9,0 9,8 9,8 4,3 4,3 12,3 12,3
7 Тыңайтқыштар құнын субсидиялау (органикалықтан басқа) 83,1 83,1 126,8 126,8 139,2 139,2 102,9 102,9
Барлығы: 955,7 955,7 1303,3 1303,3 1275,9 1275,9 2614,9 2614,9

 

 

 

Саланың даму жағдайынаSWOT- талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·      Өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін өндірісті дамыту үшін қолайлы табиғи-климаттық жағдайлар;

·      табиғи шабындықтар мен жайлым жерлер;

·      облыстағы минералды тыңайтқыштар өндірісі;

·      ауыл шаруашылығы кластерлерін қалыптастыру үшін АӨК-гі дамыған институционалдық инфрақұрылым;

·      мемлекеттік қолдау (Агробизнес – 2020).

·      Механикаландырудың жеткіліксіз деңгейі және ауыл шаруашылығы техникаларының тозу деңгейінің сақталуы;

·      суару инфрақұрылымының тозығы;

·      кепілдік капиталдың болмауына байланысты екінші деңгейдегі банктердің ауыл шаруашылығын төмен несиелеуі.

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·      «Агробизнес-2020» Бағдарламасын жүзеге асыру аясында мемлекеттік қолдау шаралары;

·      экспорттық әлеуетті ұлғайтуға мүмкіндік беретін, жеке қосалқы шаруашылықтарды ірілендіру;

·      егіс алқабының құрылымындағы жоғары рентабельді дақылдардың үлесін арттыру;

·      ұсақ ауыл шаруашылығы өндірістерін ірілендіру жолымен машина-технологиялық станцияларын құру;

·      ауылдық несиелік серіктестіктер мен ауылдық тұтыну кооперативтерінің желісін кеңейту.

·       Қолайсыз ауа-райы жағдайының, табиғи апаттардың, аса қауіпті мал аурулары ошағының әсер етуі;

·       ауыл шаруашылығында қаржылық және технологиялық мүмкіндіктері шектеулі жеке қосалқы шаруашылықтардың (әсіресе мал шаруашылығында) үлесі басым, бұл саланың дамуына, жаңа технологияларды енгізуге кері әсер етеді;

·       нашар кепілдік базаға байланысты ауыл халқын несиелеу проблемалары, халықтың ауылдық кооперациялар және тетіктері мәселелері бойынша ақпараттануының төмен деңгейі.

 

 

Саланың проблемалары:

– Қордай ауданында ауыл шаруашылығы өсімінің дамуын тежейтін негізгі себеп – шаруашылықтардың ұсақ тауарлығы. Жер алқаптарының көлемі 50 га дейінгі ұсақ шаруашылық жүргізуші субъектілердің пайыздық қатынасы 64,4% құрайды. Ұсақ шаруашылықтар өндіріске агротехнологиялар ендіре алмайды, сондай-ақ егістік айналымдарын сақтай алмайды, тамшылатып суару, жаңбырлатып суару және басқа ылғалды үнемдеу технологиялары сияқты ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерін ендіруді айтпағанның өзінде өсімдіктерді қорғау жүйесін қолдана алмайды.

– көптеген ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінде негізгі және айналымдағы қаржылардың жеткіліксіздігі;

– мал басының жеке қосалқы шаруашылықтарда шоғырлануы;

– «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» бағдармаларының әлеуетті қатысушыларында несиелерді кепілдік мүлікпен қамтамасыз ету проблемасының болуы. Кепілдікті қамтамасыз ету үшін ұсынылатын мүлік негізінен ауылдық жерлерде орналасқан, сондықтан өте төмен бағаланады.

– машина-трактор паркінің жеткіліксіз техникалық жарақтандырылу деңгейі, жаңа прогрессивтік технологиялардың әлсіз енгізілуі;

– ауылда білікті кадрлардың жеткіліксіздігі;

– еңбекті көп қажетсінетін үрдістердің әлсіз механикаландырылуы; ауыл шаруашылығы техникасының тозу деңгейінің жоғарылығы, мал шаруашылығында өнімділігі жоғары генетикалық материалдың және өсімдік шаруашылығында элиталық тұқымдардың төмен үлесі, мал шаруашылығы шикізатын даярлау, сақтау және бастапқы қайта өңдеу, көкөністі сақтау бойынша инфрақұрылымның болмауы;

– суару кезеңінде судың жеткіліксіздігі;

– қайта өңдеу кәсіпорындарының өндірістік қуаттарының  толық емес жүктемесі;

– шикізаттың төмен сапасы және тапшылығы, сондай-ақ шикізатты даярлау, тасымалдау және сақтау логистикасының дамымауы, бұл қайта өңдеу қуаттарының толық жүктелмеуіне әкеледі.

– сауда-логистикалық инфрақұрылымның дамымауы, бұл азық-түлік нарығында көптеген ұсақ ойыншылардың болуына және өнімнің негізсіз қымбаттауына ықпал етеді;

– отандық ауыл шаруашылығы өнімінің және оны қайта өңдеу өнімдерінің ішкі және сыртқы нарықта бәсекеге қабілеттілігінің төмендігі.

 

 

1.3.Шағын және орта бизнес, сауда.

Шағын және орта бизнес.

Аудан экономикасының дамуында басым бағытты шағын және орта бизнес алып тұр.

Шағын және орта кәсіпкерліктің тіркелген субъектілері (ШОК-кейіннен) аудан бойынша 2016 жылы 7466 бірлік өткен жылмен салыстырғанда 6,8 % жоғары, 2015 жылы 6990 бірлікті құрады, 2014 жылмен салыстырғанда 0,6% жоғары (бірлік) және 2013 жылмен салыстырғанда 7% жоғары (8205 бірлік)  және 2012 жылмен салыстырғанда 12% жоғары (7843  бірлік).

ШОК тіркелген субъектілерінің басым көпшілігі жеке кәсіпкелерге тиесілі (ЖК-кейіннен). Орташа 2012-2016 жылдарда 68% ЖК келетін. Сарапталатын кезеңде ЖК саны 4631-ден 4953 бірлікке (322-ке артық) көтерілген.

Кейіннен ШОК (24%) тіркелген субъектілерінің үлесі шаруа (фермерлік) қожалықтарына тиесілі (ШФҚ). ШФҚ саны сарапталған мерзім ішінде 2012 жылғы 1771 бірліктен 2016 жылы 1881 бірлікке (110 бірлікке) өскен.

ШОК тіркелген субъектілерінің ең кіші есесі заңды тұлғаларда болады. 2012-2016  жылдары заңды тұлғалар саны 213 бірлікке 455-тен 668-ке ұлғайды. ШОК тіркелген субъектілерінің құрылымында орташа заңды тұлғаларға үш жыл ішінде 5% келген.

2016 жылы тіркелген заңды тұлғалар жалпы санында белсенділер үлесі 64,9% құрады, (2015 жылы -58,1, 2014 жылы -54,7 2013 жылы – 47,8%, 2012 жылы – 50%).

ШОК белсенді субъектілерінің саны 2012 жылы 6899 бірлікті құрады, 2013 жылы – 7492 бірлік (2012 жылдағы деңгейден 8% жоғары). 2014 жылы ШОК белсенді субъектілерінің саны 2013 жылмен салыстырғанда 2% өскен және 7644 бірлік құрады. Сонымен бірге ШОК белсенді субъектілерінің саны 2016 жылы 2012 жылдың деңгейімен салыстырғанда 567 бірлікке немесе 7,6% өскен.

 

 

ШОК тіркелген және белсенді субъектілерінің санының, бірліктерінің динамикасы. №1 сурет

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ШОК құрылымындағы ұйымдастыру-құқықтық нысан қимасында белсенді субъектілер басым үлесі жеке кәсіпкерлерге келеді (орташа 2012-2016 жылдарда – 74,8%). ШФҚ орташа ШОК белсенді субъектілерінің жалпы санынан 22,1%, заңды тұлғалар – 3,1% құрады.

 

Жалпы санындағы ұйымдастыру-құқықтық нысан қимасында

ШОҚ субъектілерінің үлесі, %                                                             № 2 Сурет

 

2012 жылы ШОК саласындағы қамтылғандар саны 31246 адам құрады. 2013 жылы шағын және орта кәсіпкерлікте 33110 адам қамтылған. 2014 жылы қамтылғандар саны 34210 адамды құрады. 2015 жылы шағын және орта кәсіпкерлікте 33838 адам қамтылған, 2016 жылы 32882 2015 жылдың сәйкес кезеңіне 956 адамға төмен немесе 2,6%.

Белсенділер жалпы санының 3,0% заңды тұлғалар құрағанына қарамастан олар ШОК қамтылғандардың жалпы санынан сектордағы қамтылғандардың 14%-нан артығын қамтиды (4981 адам). 2012-2016 жылдары орташа ШОК қамтылғандардың жалпы санынан 56,8% немесе 19479 адам ЖК айналысқан. ШФҚ орташа сарапталған кезең ішінде ШОК-те еңбекпен қамтудың 29,2% немесе 9378 адамды қамтыған.

2013 жылы ШОК өнім шығару 45,5 млрд. теңгені, 2012 жылмен салыстырғанда 23,4% жоғары құраған (2012 жылы – 36,7 млрд. теңге). ШОК субъектілерімен шығарылатын өнім 2014 жылды 2013 жылмен салыстырғанда 21,4% өсті, 2015 жылдың қорытындысы бойынша 55,1 млрд. теңге, 2016 жылы 64,2 1 млрд. теңге құраған, 2012 жылмен салыстырғанда 73,2% өскен.

Ұйымдастыру-құқықтық нысан қимасында ШОК-пен өнімдердің басым үлесі заңды тұлғаларға тиесілі (орташа 2012-2016 жылдарда – 62%). Орташа ШОК субъектілерімен өндірілген өнімнің жалпы көлемінен ШФҚ орташа 23%, ЖК – 15% өндіреді.

 

Индустриалды-инновациялық даму бағдарламасының өңірлердегі іске асырылатын жобаларды қолдаудың механизмдерінің бірі – «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы.

«Бизнестің жол картасы 2020» Бағдарламасы шеңберінде ауданымызда 40 жобаға жалпы құны 10225,4 млн.теңге мемлекеттік қолдау көрсетілген, оның ішінде:

 «Пайыздық ставкаларды субсидиялау»  жалпы   құны 10013,2  млн.. теңгені құрайтын 28  жобаға мемлекеттік қолдау көрсетілген:

2011 жылы 1 жоба 96 млн теңгеге.

2012 жылы 6 жоба 401,3 млн теңгеге.

2013 жылы 4 жоба 2025,7 млн теңгеге.

2014 жылы 5 жоба 3807 млн теңгеге.

2015 жылы 12  жоба 3683,2 млн теңгеге.

       «Жетіспейтін инфрақұрылымды тарту» бойынша  жалпы құны 161,6 млн. теңгені құрайтын 5 жоба жүзеге асты.

Кепілдендіру құралдары бойынша бойынша 6 жоба жалпы құны 47,6 млн. теңгені құрайтын кепілдік берілді.

«Гранттық қаржыландыру» бойынша –1 жоба, жеке кәсіпкер Белғожаев А.С. «Инновациялық технологиялар арқылы дәнді дақылдарды, жеміс жидектерді композитті жарма ұн өнімдерін өңдеу», жалпы құны 3 млн. теңге.

«Шағын және орта бизнесті топ-менеджментке оқыту» тетігі бойынша 2 кәсіпкер «Назарбаев Университеті» АҚ-ның бизнес мектебінде оқып шықты;

«Іскерлік байланыстар» тетігі бойынша 2 кәсіпкер Туран Профи оқыту орталығында «Тұран» Университетінде оқып келді  және «Старшие-сеньоры» компонентін жүзеге асыру үшін «Куликовтың сүт өнімдері» ЖШС-не Канададаң сүт өндеу бойынша арнайы оқытуға бір маман келіп кетті.

«Бизнес жол картасы 2020» бағдарламасын іске асыру  барысында, 2012-2015 жылдары қосымша 450-ден астам жұмыс орны құрылды.

 

Сауда :

Сауда саласында аудан бойынша 10890 адам айналысуда, ауданның барлық  жұмыс істейтін халқының 32 %-ы қамтылған.

Ішкі сауданың негізгі қызмет түрлері бөлшек және көтерме саудаға бөлінеді. Бөлшек сауда айналымы 2015 жылы 11049,1 млн. теңгені құрады, бұл 2014 жылдың деңгейінен 22 %-ға артық, көтерме сауда – 20048,5 млн. теңге (63%-ға) (1 кесте)

 

Кесте №1. Ішкі сауданың даму серпінділігі   2012-2016 жылдарға

 

Атауы Өлшем бірлігі. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Жамбыл облысы бөлшек сауда айналымы млн. тенге 119 672,2 151 652,0 182 766,7 183225,2 217514,5
Қордай ауданы бөлшек сауда айналымы млн. тенге 6966,1 8144,0 9028,0 11049,1 13139,5
Аудан үлесі % 5,8 5,4 4,9 6 6
Жамбыл облысы көтерме сауда айналымы млн. тенге 158 182,3 158 511,0 173 422,9 221 841,9 190324,3
Қордай ауданы көтерме сауда айналымы млн. тенге 5861,5 12578,7 12308,3 20048,5 7186,9
Аудан үлесі % 3,7 7,9 7,1 9,0 3,7
2000 кв.м көлемдегі сауда нысанының санымен көтерме сауда айналымы ед./

мың.ш.м

2 2/2,0 2/2,0 2/2,0 2/2,0

 

2016 жылы бөлшек сауда тауар айналымы 13139,5 млн. теңгені құрап, нақты көлем индексі 100,6 пайызға орындалды, көтерме сауда айналымы 7186,9 млн. теңгені немесе нақты көлем индексі 30,0  пайызды құрады.

 

 2012-2015 жж. Ішкі сауданың даму динамикасы.

 

 

 

Бүгінгі күнге аудан бойынша 882 сауда объектілер бар. Оның ішінде: Қордай ауылдық  округі бойынша 128 дүкен, 29 дүңгіршек, 16 жанар-

жағар май құю бекеттері, 18 көлік жуу орны, 3 сурет салоны, 22 дәріхана, 14 наубайхана, 24 шаштараз, 10 мейрамхана, 33 дәмхана, 20  қонақ үйі, 14 ТЖО, 19 ақша алмастыру пункттері, 4 базар;

Степной ауыл округі бойынша  3 дукен, 17 дүңгіршек,1 дәмхана, 1 дәмхана, 1 ТЖО;

Бетқайнар ауылдық  округі бойынша 16 дүкен, 1 жанар-жағар май бекеті, 1 дәріхана, 1 дәмхана;

Сарыбұлақ ауылдық  округі бойынша 19 дүкен, 2 жанар-жағар май бекеті, 2 дәріхана, 1 наубайхана, 25 дәмхана, 1 ТЖО;

Ноғайбай ауылдық  округі бойынша 6 дүкен, 1 ТЖО;

Кенен ауылдық  округі бойынша 10 дүкен, 2 дүңгіршек, 2 дәріхана, 5

дәмхана, 1 ресторан;

Отар ауылдық  округі бойынша 64 дүкен, 1 дүңгіршек,  4 жанар-жағар май бекеті,5 дәріхана,  2 наубайхана, 8 шаштараз, 10 дәмхана, 6 ТЖО.

Улкен Сұлутөр ауылдық  округі бойынша 5 дүкен, 1 дәріхана, 1 наубайхана, 1 тойхана;

Аухатты  ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 4 дүңгіршек, 5 жанар-жағар май бекеті,1 көлік жуу орны, 2 дәріхана, 1 дәмхана, 1 ТЖО.

Қаракемер ауылдық  округі бойынша 13 дүкен, 1 наубайхана, 4 дәмхана.

Масаншы ауылдық  округі бойынша 40 дүкен, 2 дүңгіршек, 5 жанар-жағар май бекеті, 2 дәріхана, 2 наубайхана, 1 шаштараз, 1 ТЖО.

Сортөбе ауылдық  округі бойынша 46 дүкен, 3 дүңгіршек, 6 жанар-жағар май бекеті, 8 көлік жуу орны, 3 дәріхана, 1 наубайхана, 5 шаштараз,  2 дәмхана, 10 ТЖО, 1 кафе.

Қарасу ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 3 дүңгіршек, 1 жанар-жағар май бекеті, 1 дәріхана,  1 шаштараз, 2 дәмхана, 1 ТЖО.

Қарасай ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 1 дәріхана, 1 наубайхана, 2 дәмхана.

Алға ауылдық  округі бойынша 3 дүкен, 2 дәмхана.

Жамбыл ауылдық  округі бойынша 27 дүкен, 1 жанар-жағар май бекеті, 2 дәріхана, 1 ТЖО.

Қасық ауылдық  округі бойынша 15 дүкен, 1 дәріхана.

Қақпатас ауылдық  округі бойынша 22 дүкен, 1 көлік жуу, 1 дәріхана, 1 ТЖО;

Сұлутөр ауылдық  округі бойынша 2 дүкен.

 

Қордай ауданында  2869 орынды  5 сауда базары жұмыс істеуде.

Базар атауы Сауда орны Бос сауда орнының саны
1 «Усен-Улы» 357 7
2 «Бауырхан» 148
3 «Дастай – ата» 60 56
4 «Барыс 2» 2260 2011
5 «Айым» 44
Барлығы: 2869 2074

 

 

2014 жылы эксплуатацияға 18 дүкен, 2 дүңгіршек, 4 ТЖО, 7 дәмхана, 1 асхана, 1 кірпіш цехы, 1 жанар-жағар май бекеті (Бейбарысгаз), 2 сауда кешені берілді.Қордай ауылында 2014  жылы  көлемі  500 шаршы метрден асатын 2 сауда кешені ашылған. («Қордай-Сити» 877 шаршы метр; «Семейный» 800 шаршы метр).

2015 жылы ауданда  эксплуатацияға 1 құмблогын шығаратын цех, 7 дүкен, 1 дәмхана, 1 ТЖО енгізілді.

2015 жылы Қордай ауылында 1250 шаршы метр көлемде «Флагман» сауда кешені  ашылды.

2016 жылы Қордай ауылында «Шұғыла» сауда кешені  ашылды.

Оңды динамикаға қарамастан өңір үшін базарлардың жоғары маңыздылығы тән: сатылымдардың негізгі үлесі (65,2%) базарлардағы сауда мен жеке кәсіпкерлік  қызметімен айналысатын тұлғалардың саудасына келеді.

 

ШОБ және сауданың даму жағдайына SWOT- талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасының шеңберінде бизнесті қаржылай қолдау;

·     өңірде ауыл кәсіпкерлігінің белсенді дамуы;

·     ірі бизнес пен ШОБ арасындағы серіктестік бағдарламасы;

·     ШОБ үшін әкімшілік кедергілерді болдырмау бойынша әкімдіктің жүйелі жұмыстары;

·     сауда көлемі дамуының және халықты жұмыспен қамтудың оң динамикасы;

·     әлеуметтік-маңызы бар тауарларға бөлшек сауда бағасы мониторингінің қалыптасқан жүйесі;

 

 

 

 

·     ШОБ субъектілерінде жеке айналым қаражатының, кепілзаттық мүліктің жеткіліксіздігі;

·     аймақтағы ШОБ өкілдерінің кооперациясының және мамандандырылуының жеткіліксіздігі;

·     отандық кәсіпорындардың өнім түрлерінің саяздығы, оның импорт тауарларымен салыстырғандағы әлсіз бәсекеге қабілеттілігі;

·     көліктік-логистикалық орталықтарының болмауы, «ауылдық жер» байланысындағы логистикалық мәселе;

·     айналым қаражатының тапшылығы, сауда кәсіпорындарының және желілерінің жоғары борыштық жүктемесі;

·     кәсіпкерлердің теориялық және тәжірибелік әлсіз дайындықтары, білікті мамандардың жетіспеушілігі, оның ішінде сауда саласында.

·     өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттігінің төмендігі;

·     облыс экспортының шикізат бағыттылығы.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Қазақстан Республикасында 2020 жылға дейін қызмет көрсету саласын дамыту Бағдарламасы шеңберінде бөлшек сауданы мемлекеттік қолдау шараларын қолдану;

·     облыстың қайта өңдеу өнеркәсібін дамыту;

·     отандық азық-түлік өнімі өндірісінің өсімі;

·     көлік-логистикалық орталықтар желісін дамыту;

·     бәсекелестіктің өсімі, сауда желілерінің бәсекелестігін арттыру.

 

·     Макроэкономикалық ортада жағымсыз өзгерістер: валюталық бағам, пайыздық мөлшерлеме, ақша ұсынымы;

·     сыртқы экономикалық ахуалдың нашарлауына байланысты жүйе құраушы кәсіпорындардың өніміне сұраныстың төмендеуінің шағын және орта бизнеске әсері;

·     бөлшек сауда нарығында көлеңкелі тауар айналымының өсуі;

·     ескірген сауда форматтарының бәсекеге қабілеттігінің төмендеуінің консервациясы;

·     шетелдік сауда желілері тарапынан отандық ойыншыларды ығыстыруы және жұтуы;

·     шағын бизнес кәсіпорындарын заманауи сауда форматымен ығыстыру.

 

Салалардың проблемалары:

ШОБ-та:субъектілердің басым бөлігінде өз инвестициялық және айналымдағы қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін жеткілікті қаржы ресурстарының жоқтығы; банктер ШОБ субъектілерінің кепілдікке қабілеттілігінің төмендігінен займдар бойынша пайыздық ставканы ұлғайту арқылы тәуекелділік құнын кредиттерге ауыстыруға мәжбүр; шағын бизнес үшін инженерлік-техникалық жұмысшы мамандықтар саласындағы білікті кадрлардың тапшылығы.

Саудада: бөлшек сауда кәсіпорындары қауымдастықтары жанындағы сату орталықтарының, тұтыну кооперативтерінің, ірі тәуелсіз супер және гипермаркеттердің жоқтығы; «ауылдық жер-қала» байланысына қажетті көлік-логистикалық орталықтардың болмауы; алаңдарды жалға алудың жоғары ставкалары, логистика және сақтау шығындары бүкіл сауда жүйесінің жалпы тиімсіздігін және бәсекеге қабілетсіздігін айқындайды; айналымдағы қаражаттың тапшылығы; сауда секторында топ-менеджменттің тапшылығы.

 

 

1.4. Инновациялар мен инвестициялар

Инновация. Инновациялық белсенді кәсіпорындардың үлесі жалпы санынан 2012 ж. 5%, 2013 ж. 2,9%, 2014 ж. 10,7%, 2015 ж. 11,4%,  2016 ж. 3,4.

 

Кесте №1. Инновациялық белсенді кәсіпорындардың негізгі көрсеткіштері 2012-2015 жж.

Атауы өл.

бір.

2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Инновациялық белсенді кәсіпорындардың үлесі % 5,0 2,9 10,7 11,4 3,4

 

Кесте №1.2016 жылы инновацияны көрсететін кәсіпорындар . 

Кәсіпорын атауы Инновация үлгілері Инновация
1 «Central Asia Gold Production» ЖШС процессті Бағалы және түсті металдарды өндіру
2 «VISTA INTERNATIONAL» ЖШС процессті жел электр энергиясын өндіру

 

2015-2019 жылдарға арналған өңірлік индустриаландыру картасына еңгізілген ауданда жалпы жобалық құны 60 млрд. 281 млн. теңге құрайтын жүзеге асуда 5 жоба оның ішінде «Ветро Инвест» ЖШС, «Алатау Қордай» ЖШС, «Первомайские деликатесы» ЖШС, «Aurum Deutschland AG» (Аурум Дойчланд АГ) ЖШС, «BioVet KZ» ЖШС.

ҮИИД Мемлекеттік бағдарламасы аясында инновацияға қатысты іске қосылған өндіріске ерекше көңіл бөлінеді.

Инновациялық дамыту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат. Тұрақты негізде презентациялар, семинарлар, АҚ «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» арқылы инновациялық гранттар беру сондай-ақ «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде  соның ішінде инновацияларды дамыту үшін қолдау негізгі тетіктерін, түсіндіру мақсатында өнеркәсіп қатысуымен конференциялар өткізіледі.

 

Инвестиция.

2012 ж. негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 34,1 млрд. Теңгені құрады, 2011 ж. салыстырғанда  «Батыс Европа – Батыс Қытай» және «Азиялық газқұбыры» жобаларының құрылысы есебінен НКИ  3,1 есе артты.

2013- 2014 инвестиция көлемі төмендеп 2013 жылы – 26440,5 млн.тг. НКИ 82,1% және 2014 жылы – 15042,3 млн.тг. НКИ 54,7% құрады. Облыстың жалпы көлеміне қарағандағы аудан инвестициясының үлесі 2014 ж. -8,7% құрайды (2012 ж.-22,8%)

2014- 2015 инвестиция көлемі 105 пайызға ұлғайып24650,4 млн теңгені құрады, 2014 жылмен салыстырғанда ұлғайды. Жалпы облыс бойынша ауданның негізгі капиталға салынған инвестициялардың үлес салмағы 11,9 пайызды құрайды.

2015- 2016 инвестиция көлемі 66,2 пайызды немесе17048,1 млн теңгені құрады, 2015 жылмен салыстырғанда кеміді. Жалпы облыс бойынша ауданның негізгі капиталға салынған инвестициялардың үлес салмағы 7,9 пайызды құрайды.

 

                Негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі %        Сурет №1

 

Негізгі капиталға салынған инвестиция негізі өндірісті дамытуға, көлік, қоймалауға бағытталған, Мемлекеттік индустриалды инновациалық даму бағдарламасы, аудан аумағындағы автобан «Батыс Европа-Батыс Қытай» құрылысы және «Азиялық газқұбыры» жобаларының орындалуына байланысты.

2016 жылдың қорытындысына сәйкес аудан мен қала кесіндісі бойынша инвестициялық көлемнің көбірек үлесі Қордай ауданына тиесілі.

Қаржыландыру көзі бойынша инвестиция структурасы 2016 ж.: өз қаражаты-50,7%, Республикалық бюджет қаражаты-32,8%, жергілікті бюджет қаражаты-0,83%, банк кредиттері-2,1%, басқа заемдық қаражаттар-13,4%.

 

Негізгі капиталға салынған инвестиция структурасы 2016 жыл.

 

сурет №2

 

2016 жылы негізгі капиталға салынған жалпы инвестиция көлемі 17,0 млрд. теңгені құрады, нақты көлем индексі 66,2 пайыз. Оның ішінде: республикалық бюджет есебінен 5595,6 млн. теңге, жергілікті бюджет есебінен 142,9 млн. теңге, жеке қаражаты есебінен 8655,0 млн. теңге, банктердің несиелері есебінен 361,5 млн. теңге және басқа да қарыз қаражаттар есебінен 2292,9 млн. теңге.

 

SWOT-саланы даму жағдайының сараптамасы:

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Тұрғындардың жоғары білім деңгейі;

·     инновациялық инфрақұрылым элементтері: ЖОО, ҒЗИ

·     техника және технологияны дамыту бойынша бөлімшелері бар ірі кәсіпорындардың болуы;

·     инновация дамуының оң динамикасы.

 

·     Ғылым және өнеркәсіп арасындағы әлсіз байланыс;

·     бизнестің инновациялық белсенділігінің төмен деңгейі;

·     инновация дамуының іріктелген статистикалық бақылау мәселелері;

·     ірі өнеркәсіптік компанияларының өңірлік университеттермен өзара-іс қимылға қызығушылығының болмауы;

·     ӘКК инновациялық жобаларда әлсіз қатысуы.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Инновацияларды дамыту үшін ИИДМБ мүмкіндіктерін қолдана отырып өнеркәсіп салаларын жаңғырту үшін жаңа технологияларды әзірлеу;

·     2020 жылға дейін Қазақстан Республикасының инновациялық даму Тұжырымдамасының және оны іске асыру бойынша Жол Картасының мүмкіндіктерін пайдалану;

·     энерго және ресурсты үнемдеу салаларында инновацияны дамыту;

·     орталық мемлекеттік органдарымен әрекеттесуді кеңейту: ҚР инвестициялар және даму министрлігі мен инновациялар дамуының сұрақтарында ТДҰА;

·     «100 нақты қадам» Ұлттық жоспар шараларының аясында өнеркәсіптің, инвестициялардың және инновациялардың стратегиялық даму бағдары;

·     ЕАЭО кіруге байланысты сыртқы инвесторларды тарту.

·     Қолданыстағы өңірлік инновациялық жүйенің жоқтығы.

 

 

Сала мәселесі :

– Өңірлік инновациялық орталықтың жоқтығы, кәсіпорын өндірістің ғылыммен белсенділігінің төменгі үлесі.

– Жеке инвестицияға жобаның қызығушылығының жоқтығы.

 

1.5.Экономикалық өсім орталықтарын дамыту

Тірек ауылдық елді мекендер

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 қарашадағы №1389 Қаулысымен бекітілген 2020 жылға дейінгі елдің кеңістік-аумақтық дамуының болжамдық сызбасын жүзеге асыру бойынша Қазақстан Республикасының Экономикалық даму және сауда Министрлігімен бекітілген әдістемелік ұсынымдар өлшемдеріне сәйкес, аудандағы елді мекендерді тірек ретінде анықтаудың негізгі критерийлеріне сараптама жасалынып, атап айтқанда:

1) тұрғындар саны – 1493 адамнан кем емес;

2) дамудың жоғары немесе орта әлеуеті (50 балдан кем емес);

3) аулшаруашылық құрылымдарының болуы;

4) егістік жерлердің болуы;

5) жеткілікті әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымның болуы (мектептер, ФАПтар, клубтық мекемелер, сауда нүктелері, пошталар, дәріханалар, орталықтандырылған сумен қамту, жарықтандыру);

6) өткізу нарығына көліктік қол жетімділік, жүк және жолаушы тасымалын ұйымдастыру мүмкіндігі көрсеткіштеріне сәйкес келген және елді мекендердің орналасқан жеріне байланысты тірек елді мекендер болып Ауқатты, Бетқайнар және Отар елді мекендері анықталды.

Жамбыл облыстық мәслихатының 2014 жылғы 10 желтоқсандағы №33-14 шешімімен Тірек ауылдық елді мекендерді дамытудың 2014-2018 жылдарға арналған жеке кешенді даму жоспарлары бекітіліп (әрі қарай – КДЖ), іс-шаралар жоспарлары әзірленді.

КДЖ елді мекендердің экономикалық, инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымдарды дамытуға, өткеру рыногына және елді мекендерге транпорттық қолжетімділікті кеңейтуге, мемлекеттік және коммерциялық қызмет көрсету  орталықтарын құруға және дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашып, халықты жұмыспен қамтуға бағытталған іс-шараларды іске асыруды қарастырды.

Тірек ауылдық елді-мекендердің негізгі қызмет ету бағыты  ауылшаруашылық өнімдерін өндіру болып табылады.

Ауқатты ауылы аудан орталығынан 50 км қашықтықта орналасқан және  халық саны 6455 адамнан тұратын Ауқатты ауылдық округінің орталығы болып табылады. Аула саны – 1048.

Ауқатты  тірек ауылдық елді мекеннің жалпы аумағының көлемі 34210 га, оның ішінде егістік жері – 4920 га, шабындық жері – 4795 га, жайылым жері – 23447 га.

Ауқатты ауылының  6455 адамының ішінде ерлер – 2582, әйелдер – 3873, зейнеткерлер – 338, мүгедектер – 150, 18-29 жас аралығындағы жастар – 1068, оқушылар – 1376.

Еңбекке жарамды халық саны 2952 адамды құрайды:

– оның ішінде жұмысқа орналасқан 2902, жұмыссыздар – 50, оның ішінде жұмыспен қамту орталығында тіркелгендер – 11.

Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен мекемелер саны – 28. Атап айтқанда: Ауқатты ауылдық округі әкімінің аппараты; №9 Орта мектебі; ауылдық аурухана; Мәдениет үйі; Ауылдық кітапхана; Пошта бөлімшесі; Полиция бөлімшесі; Ауқатты ауылында13 дүкен, 2 аптека, 2 кафе, 1 қосалқы бөлшектер дүкені, 2 көлік жуатын орыны және жанар-жағар май 3 станциялары қызмет етуде.

Ауқаттыда  28 км ауылдық ішкі жолдардың 3,5 км асфальт төселген,  орталық су жүйесі бар.

Ауылдық округте 1179 бас МІҚ мал, 188 бас жылқы, 9725 бас қой мен ешкі, 191 бас шошқа тіркелген.

Бетқайнар ауылы аудан орталығынан 27,9 км қашықтықта орналасқан және халық саны 4626 адамнан тұратын Бетқайнар ауылдық округінің орталығы болып табылады. Аула саны – 980.

Бетқайнар тірек ауылдық елді мекеннің жалпы аумағының көлемі 16980,7 га, оның ішінде егістік жері – 8840,0 га, шабындық жері – 684,0 га, жайылым жері – 5055,8 га.

Ауылдық округтың халық саны 5002 адамды құрайды, оның ішінде ерлер – 2190, әйелдер – 2812, зейнеткерлер – 437, мүгедектер – 245, 18-29 жас аралығындағы жастар – 511, оқушылар – 876.

Еңбекке жарамды халық саны 2947 адамды құрайды:

– оның ішінде жұмысқа орналасқан 2875, оның өз бетінше жұмыспен қамтылғандары – 753; жұмыссыздар – 72, оның ішінде жұмыспен қамту орталығында тіркелгендер – 8.

Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен мекемелер саны – 10. Атап айтқанда: Бетқайнар ауылдық округі әкімінің аппараты; № 27 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп; № 7 Бетқайнар колледжі; Мәдениет үйі; Кітапхана; Бетқайнар аудандық дәрігерлік амбулаториясы; Қазтелеком бөлімшесі; Аудандық электр жүйесінің бөлімшесі; Пошта бөлімшесі, Учаскелік полиция. Сонымен қатар, Бетқайнар ауылында 21 дүкен, 2 аптека, 1 шаштараз, 1 тігін цехі, 2 тойхана, 1 кафе, 1 желімдеу станциясы және 2 жанар-жағар май құю станциясы қызмет етуде.

Бетқайнар ауылында 37 км ауылдық ішкі жолдардың 25 км асфальт төселген, орталық су жүйесі бар. Ауылдағы 21 көшенің тек 3 көшесі жарықтандырылған.

Ауылдық округте 3722 бас МІҚ мал, 987 бас жылқы, 23580 бас қой мен ешкі тіркелген.

Отар ауылы аудан орталығынан 80 км қашықтықта орналасқан.

Ауылдық округ аумағының жалпы көлемі- 206303 га құрайды, оның ішінде елді мекеннің аумағы – 9779 га, Отар ауылының көлемі 3881,0 га.  2013 жылы дайындалған Отар ауылының Бас жоспарына сәйкес 400 га жер көлеміне ұлғайтылды.

Отар ауылының халқы 4869 құрайды, оның ішінде ерлер- 2011, әйелдер- 2858, зейнеткерлер -345, мүгедектер- 145, 18-29 жас аралығындағы жастар -1466, оқушылар- 847, жұмыс істейтіндер- 2002, өзін-өзі жұмыспен қамтитындар- 500 және жұмыссыздар- 19 адамды құрайды.

Ауылдық жұмысқа жарамды тұрғындары 3800 адам.

Отар ауылы бойынша 16 мекеме бар: оның ішінде «Жамбыл облысы Қордай ауданы Отар ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ, полицияның тірек пункті, №41 К.Әзірбаев атындағы орта мектеп,  «Нұр» балабақшасы, балалар және жасөспірімдер шығармашылық орталығы, Красногор РЭС-і, ТУСМ байланыс бөлімі, почта бөлімшесі, теміржол мекемелері-станция, әскерилендірілген теміржол күзеті, техникалық қызмет көрсету пункті, желілік полиция бөлімі, ветеринарлық пункт, өрт сөндіру бөлімшесі, сондай-ақ  3 әскери бөлімдер орналасқан.

Әлеуметтік салада қызмет атқаратын

– қазақ-орыс тілдерінде білім беретін №41 К.Әзірбаев атындағы орта мектеп  1176 оқушыға арналған, бүгінгі күнде ол жерде 847оқушы оқиды, ыстық тамақпен 146 бала қамтылған.

– 75 орындық «Нұр» балабақшасында 3 топта 75 бала тәрбиеленеді. Штат бірлігінде 26 адам жұмыс істейді.

– Отар ауылдық ауруханасында 35 төсек, штат бірлігі 26 адам.УЗИ, ЭКГ және флюрография кабинеттеріқызмет көрсетеді. 2016 жылдың 9 айында 110 бала дүниеге келді.

– балалар және жасөспірімдер шығармашылық орталығында 2016 жылы 765 бала түрлі 13 үйірмеде:  бокс, еркін күрес, өлкетану, домбыра, би, хор, жас техник, сурет салу, теннис-шахмат үйірмелеріне қатысады.

-ауылдық кітапханада 498 оқырман бар.

Халыққа қызмет көрсету саласында ауылдық почта және Халыққа қызмет көрсету орталығының бөлімшелері жұмыс істейді.

Жекеменшік нотариус кеңсесі 2016 жылы қазан айында ашылды. Сонымен қатар, шілде айында 80 орынға арналған «Нұрай» жекеменшік балабақша ашылды.

Отар ауылында 180 кәсіпкерлік және орта бизнес нысандары бар. Олар: дүкендер -40, кафе-5, дәріхана-2, малдәрігерлік дәріхана-1, жанар-жағар май құю станциялары -4, техникалық қызмет көрсету пунктері- 4, наубайхана-2, көлік жуу -2, жабық базар-1, желімдеу -3. Шаруа қожалықтары -2 және ЖШС– 3 («Элемир», «Алибек», «Халал-ет»).

Қоғамдық монша жоқ, халыққа тұмыстық қызмет көрсету үйлері (сурет салоны, киім өңдеу және тігу, химиялық тазалау) жоқ.

Тұрғындар тасымалданатын газбен қамтамасыз етіледі, орталықтандырылған су жүйесін пайдаланады, кәріз құбыры жоқ.

Көшелер жартылай жарықтандырылған. Отар – Гвардейский бағытында жолаушылар тасымалдайтын және балаларды мектептен үйлеріне тасымалдауға автобус ұйымдастырылған.

2 қабатты 23 көппәтерлі үйдің 10% орташа жағдайда, 20% жақсы, 70% қанағаттанғысыз жағдайда.

Округ бойынша 874 ірі қара мал, 289 жылқы, 14600 ұсақ мал, 1062 үй құстары бар.

Отар ауылында 28 көшенің 6-ы жарықтандырылған. Орталық су жүйесі бар. Ауылдық 35 км ішкі жолдардың  5-і асфальтталған, жалпы ұзындығы асфальтталған 9 км жолды құрайды.

 

Тіректі елді мекендерді SWOT- талдау:

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·     Ауданның орналасу жағдайы, жер қойнауы, климаты және басқа да сипаттарының инвестиция тартуға қолайлылығы;

·     автомобиль және темір жол қатынасы;

·     Батыс Еуропа – Батыс Қытай автомагистралінің бойында орналасуы.

·                облыс орталығына алыс орналасуының кәсіпкерлік нысандарының дамуына кері әсері;

·     білікті кадрлардың тапшылығы;

·     бос пайдаланылмай жатқан жерлердің болуы;

·     ірі өндіріс орындарының аздығы;

·     инвесторлардың тапшылығы.

Мүмкіндіктері Қауіп қатерлері
·        өндіріс көлемін арттыру арқылы ауданның экономикасын жоғарылату және халықтың тұрмыстық әл-ауқатын жақсарту ·              ауылдық жерлерде халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасының төмендігі;

·              экологиялық жағдай

 

Саланың проблемалары:

  • Ауыл тұрғындарының өмір сүру деңгейі;
  • Білікті кадрлардың тапшылығы;
  • мемлекеттік тұрғын үй құрылысы;
  • жаңа тұрғын-үй алқаптарына инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым тарту;
  • сұрапыл қоқыс тастау орындарын жою;
  • ауыл ішілік жолдарды жөндеу.

 

 

2-БАҒЫТ: ӘЛЕУМЕТТІК САЛА

 

2.1. Білім

2011-2017 жылдары білім беру саласында Білім беруді дамытудың 2010-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру бойынша жұмыс жүргізілді, оның шеңберінде өңірдегі білімге қолжетімділікті және оның сапасын қамтамасыз ету бойынша іс-шаралар жүзеге асырылуда.

Мектепке дейінгі білім беру

Мектепке дейінгі ұйымдар желісін сақтап қалу және кеңейту, 5-6 жастағы балалардың мектепалды даярлығына қолжетімділікті қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылданды.

2012-2016 жылдары 22 балабақша ашылды, оның ішінде 3-і – құрылыс есебінен («Бәйтерек», «Бүлдіршін», «Ботақан»), 4-і – бұрынғы  балабақша  ғимараттарын  қайта сатып  алып, күрделі жөндеуден  өткізу  арқылы («Достық», «Балдырған», «Ақ бұлақ», «Ертөстік»), 15-і – жекеменшік балабақша 1110 орынға («Айлана шуақ», «Нұр Мүбарак Сезім», «Керім бала», «Мақсат», «Алтын бесік», «Балбала», «Қуаныш», «Ернур550», «Сәби Мерей», «Ана мен бала Нурсила», «Нурай», «Айсана», «Ернур550 Еңбек а. қосымша тобы», «Рауан», «Балдырған-Қордай», «Тілашар») және «Дана» шағын орталығы 150 балаға ашылды.

Жалпы 2016 жылы мектепке дейінгі балалар мекемелер желісі 59 мекемені құрады, орын саны 800 ұлғайды.

Сонымен қатар, 2016 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры есебінен Сарыбулақ ауылындағы «Темірлан» балабақшасының ғимаратына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.

№1 кесте. Мектепке дейінгі білім беру мекемелер желісінің даму динамикасы

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл
саны балалармен қамту саны балалармен қамту саны балалармен қамту саны балалармен қамту саны балалармен қамту
Барлығы 45 3835 46 4105 51 4813 59 4945 59 5353
оның ішінде
бала-бақшалар 15 2095 18 2565 20 3020 28 3285 36 4085
шағын орталықтар 30 1540 28 1540 31 1793 31 1660 23 1268

 

2016 жылы мектепке дейінгі балаларды біліммен қамту қорытындысы бойынша 1-6 жас аралығындағы балалар саны 49% (5353 бала), 3-6 жас аралығындағы балалар саны 74,6%.

Аудан бойынша мектепке дейінгі ұйымдардың жетіспеушілігі өзекті мәселе болып қалуда. 2017 жылдың 1 қаңтарына қарағанда бала бақша және шағын орталықтарда орын күтіп отырған балалар саны 2190 бала.  Мектепке дейінгі ұйымдарда балаларға орын алу үшін кезектің өсуінің бірден бір факторы демографиялық процесстің әсері. Аудан бойынша 2000-2016 жылдар аралығында туу өсімінің орташа деңгейі жылына 2000 балаға жеткен.

2017 жылдың 1 қаңтарына ауданда мектепке дейінгі балаларды орынмен қамтамасыз ету облыстық орташа көрсеткіштен төмендігі байқалады:

  • 3-6 жас аралығында-80,2%;
  • 1-6 жас аралығында-56,9%.

 

Кесте №2. 2016 жылы балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен қамту

 

Аудан атауы МДҰ барлығы Балалар саны (1-6 жас) Қамту%

(1-6 жас)

Қамту%

(3-6 жас)

1 Қордай 59 5353 49 74,6
Облыс бойынша     56,9 80,2

 

25 бала-бақша мен 19 шағын орталылықтарда тәрбие-білім беру барысы қазақ тілінде іске асады, ал қалған бала-бақша мен шағын орталықтарда білім беру барысы қазақ және орыс тілдерінде іске асады.

Мектепке дейінгі мекемелерде 558 мұғалім еңбек етеді оның ішінде 96 мұғалім шағын орталықтарда. Білім беру деңгейі: 341 мұғалім жоғарғы білім, оның ішінде мектепке дейінгі арнайы білімі барлар 60 (17,6%), арнайы орта білімі барлар 210 мұғалім, оның ішінде мектепке дейінгісі 72 (34,3%). Жоғарғы және бірінші санаттағы мұғалімдер үлесі 18% (жоғарғы санаты бар 17, бірінші санаты бар 82 мұғалім).

2016 жылдың қаңтар-желтоқсанында 520 орынға 7 жекеменшік балабақша және 280 орынға «Ботақан» мемлекеттік балабақша ашылды. Жылдың басынан мектепке дейінгі мекемелерде орын саны 800 ге артты. Мектепке дейінгі мекемелерге орын алу үшін 2190 бала кезекте тұр.

2017 жылдың 1 қаңтарына ауданда 36 балабақшада 4085 бала және 23 шағын орталықтарда 1268 бала қамтылған. Мектепке дейінгі тәрбиемен қамту: 1-6 жас аралығындағы балалар 49%; 3-6 жас аралығындағы балалар 74,6% құрайды.

Жалпы орта білім

2017 жылғы 1 қаңтар айына ауданда 49 мемлекеттік  мектепте 27794 оқушы, 1 коррекциондық орталықта 98 бала, 1-кешкі мектепте 397 оқушы, барлығы 28289 оқушы білім алуда.

49 аудан мектептерінің 38-і типтік (77,5%), 11-ыңғайластырылған (22,5%) ғимараттарда орналасқан.

2012 – 2016 жылдары ауданда апатты жағдайда 9 мектептің ішінде 6 мектептің құрылысы салынып, қолданысқа берілді.

2017 жылдың 1 қаңтарына 3 мектеп (№11, №33, №40) апатты жағдайда деп танылды, 2012 жылмен салыстырғанда 6 мектепке қысқарды (2012 жылы- 1, 2013 жылы- 1, 2014 жылы – 2, 2015 жылы – 2). Олардің ішінде №33 және №40 мектептердің ЖСҚ-ы дайын болып, жаңа мектеп ғимаратының құрылысы 2017 жылға жоспарланған. №11 мектептің ЖСҚ-ы дайын болып, мемлекеттік сараптама өткізілуде.

2016 жылы Республикалық бюджет және Қазакстан Республикасы Ұлттық қорынан қаржыландырылған 3 мектепте (№5, №12, №16) күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді, сондай-ақ жергілікті бюджет қаражатынан 4 мектептің (№3, №4, №32, №47) ЖСҚлары дайындалды.

Сонымен қатар 2016 жылы 9 мектеп аз жинақталған, 2 мектеп күрделі жөндеуді қажет етеді. Жаңа модельді кабинеттермен жарақтандырылғаны: химия  кабинеттерімен – 32%, биология кабинеттерімен – 47%, физика кабинеті – 36,7%, ЛМК –63,8%.

 

Кесте №3  Күндізгі жалпы білім беру кестесі және аудан бойынша жаңа модификация кабинеттерімен қамтамасыз ету.

Аудан Мектеп барлығы Оның ішінде қалалық/ауылдық Жаңа модификация кабинеттерімен қамтамасыз ету

 

физика химия биология
Қордай 49 0/49 19 17 22

 

Ауданда  барлық мектептер компьютерлендірілген. Жалпы білім беретін мектептерде компьютерлермен қамтамасыз етілу 2015 жылы бір компьютерге 12 оқушыдан, 2016 жылы – 11 оқушыдан құрады (себебі:19 «5+1» класс комплекттер сатып алынды).

Аудан бойынша Интернет желісіне мектептердің 100% -ы қосылған.

Аудан мектептерінде 2598 мұғалім жұмыс істейді, оның ішінде 2160 әйел адамдар немесе 83,1%. 2016 жылы жоғарғы және бірінше санаттағы мұғалімдер саны өсіп 40,7 % құрады (2015 жылы -37,9%).

2012-2016 жылдары ауданымызға “Дипломмен ауылға” бағдарламасы бойынша 34 жас маман  келген. 2016 жылы педагогикалық мамандардың қажеттілігі 15 құраған, келгені-6, 2015 жылы қажеттілік–15, келгені-8, 2014 жылы педагогикалық мамандардың қажеттілігі 33 құраған, келгені-8, 2013 жылы қажеттілік–21, келгені-8, 2012 жылы қажеттілік-15, келгені-4.

Ауданда 2016 жылы бірынғай ұлттық тест бойынша орташа балл 69,9  (2015 ж. 71,4 балл). 2015 жылмен салыстырғанда 1,5 баллға төмен және  2014 жылмен салыстырғанда орташа балл 3,3 баллға көтеріліп отыр. «Алтын белгіге» 16 үміткердің 13-і дәлелдеді (2015 жылы – 5), Үздік аттестатқа 9 үміткердің 9 дәлелдеді.

 

 

№4 кесте ҰБТ –ның қорытындысы

Аудан атауы Орташа балл
2012 2013 2014 2015 2016
1 Қордай ауданы 65,41 75,13 66,6 71,4 69,9
Облыс бойынша: 71,33 75,02 72,4 78,6 70,26

 

Жаз мезгілінде ауданда 1 балалар сауықтыру лагері жұмыс істейді. 2016 жылы жаз кезінде балаларды сауықтыру лагерінде демалыспен қамту 600 бала құрады (2015 жылы- 700 бала).

2011 жылдан бері аз қамтылған отбасыларының оқушылары 100% ыстық тамақпен қамтылған. Сапалы жайлы тасымалдаумен 353 оқушы немесе 100 % қамтамасыз етілген.

2016-2017 оқу жылдары қосымша білім берумен 9 ұйым 4719 (17%) оқушыларға қызмет көрсетеді.

2015-2016 оқу жылдары косымша білім берумен 9 ұйым 4419 (16,5%) оқушыларға қызмет көрсеткен.

Қордай ауданын дамыту бағдарламасын әзірлеу жөніндегі іс-шаралар жоспары:

– 2017-2018 жылдары Соғанды ауылындағы №33 мектеп, Көктөбе ауылындағы №40 мектеп, Шарбақты ауылындағы №36 мектептің спорт залының құрылысын жүргізу; Қордай ауылындағы №3, №4, №47 мектептерінің жәнеде Қайнар ауылындағы №32 мектептің ғимараттарында күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу жоспарланған. Сондай-ақ №23, №24, №26 мектептерде, «Қарлығаш» бала бақшасында табиғи газбен жұмыс істейтін қазандық құрылысының; №9, №14, №20, №27, №29, №38 мектептерінің ғимараттарында күрделі жөндеу жұмыстары; Масаншы ауылындағы 600 орындық мектеп құрылысының ЖСҚсын дайындау жоспарланған.

– 2018-2019 жылдары – Кунбатыс-2 ауылындағы №11 мектеп құрылысы, Жаңатұрмыс ауылындағы №29 орта мектепте табиғи газбен жұмыс істейтін қазандық құрылысы, Отар ауылындағы №41 және Гвардейский қалашығындағы №43 орта мектепте қатты отынмен жұмыс істейтін қазандықтың құрылысын жүргізу жәнеде Қаракемер ауылындағы №14 мектеп ғимаратын күрделі жөндеу жоспарлануда.

Балалар құқықтары мен мүдделерін қорғау

Психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңестердің мәліметтері бойынша 01.01.2017 ж. ауданда 858 мүмкіндігі шектеулі бала есепте тұр. Оның 425-і (49,5%) тәрбиемен және оқытумен қамтылған.

Мектепке дейінгі мекемелерде:

25 мектепке дейінгі ұйымдарда инклюзивті тәрбиемен 37 бала қамтылған.

Мектептерде, оның ішінде:

– ауданның 41 жалпы білім беретін мектептерінде 425 бала инклюзивтік оқытумен қамтылған;

– жеке бағдарлама бойынша үйде оқытумен 218 бала қамтылған.

№ 5 кесте Инклюзивтік оқытумен  қамту

 

Аудан Мүмкіншілігі шектеулі бала саны Инклюзивтік оқытумен  қамтылған бала саны Инклюзивтік оқытумен  қамту  деңгейі
2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016
Кордай 749 816 858 858 858 396 397 410 410 425 52,8 48,6 48,0 48,0 49,5

 

Бұдан басқа, 1 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттерінде 114 бала қамтылған.

2016 жылы облыс бойынша 49 мектептің 17 (34,7%) жалпы білім беретін  мектептерінде инклюзивтік білім беру үшін жағдайлар жасалған (2015 жылы – 16  (32,6%).

 

Техникалық және кәсіптік білім беру.

2015-2016 оқу жылында 4 ТжКББ  мекемелерінде (2-мемлекеттік, 2- мемлекеттік емес) 14 мамандық бойынша 15 квалификациямен 2030 оқушы оқыды.  Оның ішінде: 1542 (76%) күндізгі бөлімде, 488 (24%) сыртқы бөлімде.

Оқу барысына дуальдық технология оқыту элементін енгізу жұмыстары жүргізілуде, оның ғылыми–методикалық қамтамасыз етуі өңделуде.
2014 жылы №7-Бетқайнар колледжінде оқу барысында дуальдық оқыту жүйесінің элементтері енгізілді. 2015 жылы дуальдық оқыту жүйесінің элементтерін «Қордай» ауыл шаруашылық колледжі енгізді.

 

Кесте №6. Аумақтық ТжКББ жүйесінің жеке көрсеткіштері

 

Көрсеткіштер атауы өл. бір. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
Мемлекеттік тапсырыс бойынша техникалық және кәсіптік білім беретін оқу орындары түлектері мен оқуды аяқтағаннан кейінгі бірінші жылы жұмысқа орналастырылғандардың үлесі % 66,4 63 66,1 68 75,5
Типтік жастағы (14-24 жас) техникалық және кәсіптік біліммен қамтылу үлесі % 8,3 13,8 13,8 8,3 8,7

 

ТжКББ жүйесінің жеке көрсеткіштерінің талдауы келесіні көрсетеді, ТжКББ-ға жастарды қамту жағдайының жақсаруы, түлектерді жұмыспен қамту, білім беру құрамының сапасының артуы.

 

Саланың даму жағдайына SWOT- талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Апаттық мектептер санын қысқарту;

·     мектепке дейінгі мекемелер санының жыл сайынғы өсуі;

·     оқушылардың республикалық және халықаралық пәндік олимпиадаларда, конкурстарда, ғылыми жобалар байқауында жоғары нәтижелері;

 

·     Мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен төмен қамтылуы;

·     ауылдық жерлердегі білім мекемелерінің жеткіліксіз материалды-техникалық жабдықталуы;

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Апатты мектептердің орнына жаңа мектептер құрылысы;

·     жаңа мектептер құрылысы есебінен апатты мектептерді жою.

·     Педагогтардың басым бөлігінің төмен біліктілік деңгейі;

·     апаттық мектептер санының көбеюі;

·     мектеп жасына дейінгі мекемелерде орын алу үшін кезекте тұрғандардың жыл сайынғы өсімі.

 

 

Саланың мәселелері:

  • аудан бойынша демографияның өсу қарқыны;
  • білікті педагог кадрлардың – ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдердің тапшылығы;

-мектепке дейінгі  мекемелерде орын алуға кезектің өсімі.

 

 

  1. Жастар саясаты

Қордай ауданындағы жастардың жалпы саны 2015-2016 жылдар бойынша 35 мың 461 жас адам тұрады, бұл ауданымыздың барлық тұрғындарының үштен бір бөлігі (25,2%). Оның ішінде ерлер – 17 мың 330 (48,87%), әйелдер – 18 мың 131 (51,12%). Жастардың едәуір көп бөлігі Сортөбе, Масаншы, Отар және Қордай ауылдық округтерінде тұрады. Алға, Сұлутөр, Үлкен Сұлутөр ауылдық округтерінде тұратын жастар саны аз.

 

Қордай ауданындағы 14-тен 29 жас аралығындағы жастардың үлесі

Сурет№1

 

Қордай 7838                      Сұлутөр 203

Қасық  927                         Ү.Сұлутөр 192

Степной 1404                    Ноғайбай 459

Отар 3590                           Кенен 581

Қарасу 815                         Ауқатты 1946

Масаншы 4856                  Қаракемер 1258

Сортөбе 4599                    Алға 204

Қарасай 1176                     Сарыбұлақ 2056

Бетқайнар 1299                 Жамбыл  1135

Қақпатас  923

 

Сонымен қатар барлық деңгейдегі мәслихаттардағы жастардың саны төмен екені байқалуда. 2016 жылы барлық деңгейдегі мәслихатта 1 адам тіркелген (ауданның депутаттық корпусы 17 адамды құрайды), бұл аудан депутаттарының жалпы санының 5,8% құрайды, 2015-2016 жылдары  жас депутат біреу.

Барлық  деңгейдегі әкімдіктер жанындағы жастар ісі жөніндегі кеңестер мемлекеттік органдар мен жастар бірлестіктерінің өзара бірлескен іс-әрекет институттарына айналған.

Жастардың тұрғын үймен қамтамасыз ету жайы көкейтесті мәселе болып қалуда. 1998-2016 жылдар аралығында ауданда 955 адам тұрғын үй алуға кезекте тұрды, соның ішінде 7 жас адам «Қол жетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында тұрғын үй алды.

2016 жылы 14-29 жастағылар арасында жұмыссыздық деңгейі 3,82 құрады.

Жұмыссыздықтың негізгі себебі жұмыс күшіне деген сұраныстың өзгеруі, жұмыс тәжірибесінің болмауына байланысты болып отыр.

 

Саланың дамуының жағдайы SWOT- талдау:

Қуатты жақтары Әлсіз жақтары
·    Аудан деңгейінде Жастар ресурстық орталықтары желісінің болуы;

·    Аудан бюджеті қаражаты есебінен жастар саясатын қаржыландыру.

·    Барлық деңгейдегі мәслихаттарда жастардың болмауы.
Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс аясында мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыруды кеңейту. ·     Аудан жастарының әлеуметтік оптимизмі деңгейінің төмендеуі.

 

 

Сала мәселелері:

– аудан деңгейінде мемлекеттік емес сектордың дамуының төмен деңгейі;

– тұрғын үймен қамтамасыз ету;

– жастар арасында қылмыстың орын алуы;

 

 

2.3. Еңбек және әлеуметтік қорғау

 

Жұмыспен қамту

Аудан бойынша еңбек нарығындағы басты индикаторларының динамикасының талдауында жыл сайынғы экономикалық белсенді халық санының көбейгендігі көрінеді.

 

Кесте  №1. Ауданның еңбек нарығының басты индикаторлары

 

Атауы Өлшем бірлігі 2012 жыл

аудан/обл.

2013 жыл

аудан/обл.

2014 жыл

аудан/обл.

2015 жыл

аудан/обл

2016 жыл
Экономикалық белсенді халық мың адам 65,0 69,5 72,8 77,0 78,1
Экономикалық белсенділіктің деңгейі % 49,0/79,7 51,6/78,0 52,9/74,5 55,2/72,0 56,8
Жұмыспен қамтылғандар мың адам 62,2 67,1 70,6 74,7 75,8
Жұмыспен қамту деңгейі % 95,6/94,6 96,5/94,8 97,0/95,1 96,9/95,0 97,1
Жалдамалы жұмысшылар мың адам 35,3 33,7 28,0 31,0 31,5
Жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі жалдамалы жұмысшылардың үлесі % 56,7/48,1 50,2/49,1 39,7/51,9 41,5/53,8 41,5
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мың адам 26,9 33,4 42,6 43,6 44,3
Жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың үлесі % 43,3/51,9 49,8/50,9 60,3/48,1 58,5/46,2 58,4

 

Экономикалық белсенді халықтың саны 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 13,1 мың адамға өсті (немесе 20,1 пайыз) және 2016 жылы 78,1 мың адамды құрап 2015 жылмен салыстырғанда 1,1 мың адамға өсті (немесе 1,5 пайызға). Экономикалық белсенділіктің деңгейі 2016 жылы 57,8 пайызды құрады.

Жұмыспен қамтылғандардың саны 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 13,6 мың адамға өсті (немесе 21,8 пайыз) және 2016 жылы   аталған көрсеткіш 75,8  мың адамды құрады.

Тиісінше өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың саны ұлғайып, 2016 жылы оның жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі үлесі  58,4  пайызды құрады.

Осы жағдай халықтың ауыл шаруашылық және ілеспелі экономикалық қызмет түрлерімен қамтылғандығының  үлкен үлесімен  түсіндіріледі.

Жалдамалы жұмысшылардың саны 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда 3,8 мың адамға азайып, 2016 жылы жұмыспен қамтылғандардың ішіндегі жалдамалы жұмысшылардың үлесі 41,5 пайыз болып қалыптасты.

 

Кесте  №2. Жұмыспен қамтылғандардың экономикалық қызмет түрлерінің құрылымы

Атауы 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2015 жыл
мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., % мың адам үл.сал., %
Жұмыспен қамтылғандар 62,2 100,0 67,1 100,0 70,6 100,0 74,7 100 78,1 100
Ауыл, орман және балық шаруашылығы 16,9 27,2 17,3 25,8 18,1 25,6 19,3 25,8 19,5 25,1
Өнеркәсіп 0,5 0,8 0,5 0,8 0,5 0,7 0,5 0,7 0,5 0,6
Құрылыс 6,5 10,4 6,9 10,3 7,2 10,2 7,5 10,0 7,6 9,7
Көлік және қоймалау 5,0 8,0 5,3 7,9 5,5 7,8 5,9 7,9 5,9 7,6
Ақпарат және байланыс, қаржы және сақтандыру қызметтері 2,1 3,4 2,3 3,4 2,3 3,3 2,5 3,3 2,6 3,3
Білім, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, өнер, сауық және демалыс 5,9 9,5 6,1 9,1 6,2 8,8 6,7 9,0 6,8 8,7
Көтерме және бөлшек сауда, қызмет көрсету 13,9 22,4 14,3 21,3 14,5 20,5 15,8 21,2 15,9 20,3
Мемлекеттік басқару және қорғаныс 2,1 3,4 2,3 3,4 2,3 3,3 2,9 3,9 2,9 3,7
Қызметтің басқа да түрлерін көрсету 9,3 14,9 12,1 18,0 14,0 19,8 13,6 18,2 16,4 21,0

 

Жұмыспен қамтылғандардың экономикалық қызмет түрлерінің құрылымында 2016 жылы ең үлкен үлес салмағы ауыл, орман және балық шаруашылығына  – 25,1 пайыз, құрылыс -9,7 пайыз, көтерме және бөлшек сауда, қызмет көрсету – 20,3 пайыз және қызметтің басқа да түрлерін көрсету – 21,0 пайызға тиесілі.

Аудан бойынша 2012-2016 жылдары барлық экономикалық қызмет түрлерімен халықтың жұмыспен қамтылуы ұлғайды, бұл оң ықпал болып табылады, жағдай тұрақты немесе болмашы өзгерістермен.

Ауданда 2012-2016 жылдары 11,8 мың адам жұмыспен қамтылды, оның ішінде 0,9 мың адам «Жұмыспен қамту Жол картасы – 2020» бағдарламасының аясында, 65 инфрақұрылым жобасы іске асты және жобаларда құрылған жұмыс орындарына 0,3 мың адам орналасты. Кәсіпкерлік негіздеріне 255 адам оқытылды, 432 адам шағын несие алып, оның  361 адамы  өз ісін ашты (83,5 пайыз). Шағын несие алған  азаматтармен 301 қосымша жұмыс орындары құрылды. Кәсіптік оқытумен 211 адам қамтылып, оның   195-і жұмысқа орналасты.

 

Кесте №3. Ауданның жұмыссыздық көрсеткіштері

Атауы Өлшем бірлігі  

2012

жыл

 

2013 жыл

 

2014

жыл

2015 жыл 2016 жыл
Жұмыссыз халық мың адам 2,8 2,4 2,2 2,3 2,2
Жұмыссыздық деңгейі % 4,3 3,5 3,0 3,0 2,9
Жұмыспен қамту уәкілетті органында тіркелген жұмыссыздардың саны адам 116 116 85 62 87
Ресми түрде тіркелген жұмыссыздардың деңгейі % 0,2 0,2 0,1 0,1 0,1

 

«Жұмыспен қамту Жол картасы 2020» сондай-ақ  мемлекеттік индустриалды-инновациялық даму және басқа да мемлекеттік салалық бағдарламалардың іске асуына байланысты ауданда жұмыссыз халық санының қысқаруы байқалады.

Ресми тіркелген жұмыссыздардың деңгейі 2016 жылы 0,1 пайызды құрады  (2015 жылы 0,1 пайызды құраған).

 

Кесте №4. 2016 жылы ауданның ауыл округтары кесіндісінде        жұмыссыздық деңгейі

Аудан Кордай а/о Алға а/о Ауқатты  а/о Бетқайнар а/о Жамбыл  а/о Қақпатас  а/о Қаракемер а/о Қарасай а/о Қарасу а/о Қасық а/о Кенен а/о Масаншы а/о Ноғайбай а/о Отар а/о Сарыбулақ  а/о Сортөбе а/о Степной  а/о Сұлутөр а/о Ү-Сұлутөр а/о
2,9 1.3 2.3 3.5 2.4 4.0 3,9 3.3 3,5 2.6 3.3 3.6 2.3 4.3 1.8 4.2 1.5 3.3 2.6 2.1

 

 

Халықты әлеуметтік қорғау

 

Мемлекеттік әлеуметтік саясатты жүзеге асыру аясында ауданда ай сайын және уақтылы 7004  адамға қолдау көрсетілуде.

Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік көмек шығындары              2012 жылы 125367,0 мың  теңгені,  2013 жылы – 121000,0 мың теңгені,                          2014 жылы – 127100,0 мың теңгені, 2015 жылы – 119700,0 мың теңгені,                2016 жылы – 165228,0  құрады.

 

Кесте  №5 Әлеуметтік төлем алушылардың динамикасы

Атауы Өлшем бірлігі 2012

жыл

2013

жыл

2014

жыл

2015

жыл

2016

жыл

МАӘК алушылар саны отбасы/ адам 269/1235 163/627 101/394 53/226 32/127
Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтар үлесі % 33 27,7 29,6 27,8 24,4
Ай сайынғы 18 жасқа дейінгі балалар жәрдемақы алушылар саны отбасы/ адам 2208/7377 1997/6883 2059/7079 1835/6551 1612/5905
Тұрғын үй көмегін алушылар саны отбасы/ адам 304/1358 45/225 56/264 51/227 47/196

 

2012-2016 жылдары АӘК және 18 жасқа дейінгі балалар жәрдемақысын алушылар санының қысқаруы  байқалды, сонымен қатар, АӘК алушылардың санынан  еңбекке жарамды азаматтардың үлесі төмендеді. 2016 жылы аталған көрсеткіш 24,4  пайызды құрады.

АӘК алушылардың азаюы «Жұмыспен қамту жол картасы 2020» бағдарламасының аясында пайда болған тұрақты және уақытша жұмыс орындарына басымдықпен АӘК алушылардың  арасынан жұмыссыздардың  тартылуына және «Өрлеу» пилоттық жобасы бойынша жұмыспен қамтудың белсенді іс-шараларына қатысып, жұмыссыздар мен өзіні-өзі жұмыспен қамтылған азаматтарға шартты ақшалай көмектің тағайындалуына байланысты.

2016 жылы «Өрлеу» жобасы аясында шартты ақшалай көмек 122 отбасыға немесе 692 азаматтарға тағайындалды, оның ішінде 128 жұмысқа жарамды азаматтар әлеуметтік жұмыс орындарымен, ақылы қоғамдық жұмыстармен,  «Жастар тәжірибесімен», тұрақты жұмыспен қамтылды және  кәсіби оқуға жолданып, жаңа мамандықтар бойынша оқытылды. Сонымен қатар, АӘК алушылар құрамында жұмысқа жарамдылардың басым көпшілігінің кіріс көзі төмен өзін-өзі жұмыспен қамтушылар.

Мемлекеттік қолдау шараларының  жүзеге асыру барысында халықтың табысын арттыруға және кедейлікті азайтуға мүмкіндік берді. Табысы аз азаматтарға, мүмкіндігі шектеулі адамдарға, ардагерлерге және жалғыз тұратын аналарға қосымша үкіметтік емес көздерден демеушiлiк көмек көрсетілуде. 2012-2016 жылдары қайырымдылық көмек 69 478,0 мың теңге көлемінде көрсетілді.

2016 жылы халыққа әлеуметтік көмек көрсету үшін төмендегідей қаржы қарастырылды:

  • мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек 32 отбасына немесе 127 адамға 4499,0 мың теңге төленді;
  • 18 жасқа дейінгі балалар жәрдемақысы 1612 отбасыға немесе 5905 балаға 112 043,0 мың теңге төленді;
  • тұрғын-үй көмегі 47 отбасына немесе 196 адамға 1419,0 мың теңге төленді;

2017 жылдың 1 қаңтарына аз қамтылған отбасылардың саны 32, кедейлік деңгейі 0,1 пайыз. Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жалпы санынан еңбекке жарамды азаматтар үлесі 24,4 пайызды құрады.

Әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасыларына жыл басынан көрсетілген қайырымдылық көмектің мөлшері 28 863,0 мың теңгені құрады.

«Өрлеу» пилоттық жобасын іске асыру мақсатында  2016 жылға барлығы 18988,0 мың теңге қарастырылды. Жыл басынан аудан бойынша                          122 отбасыға немесе 692 адамға шартты ақшалай көмек тағайындалып, қарастырылған қаражат толығымен игерілді.

 

Кесте6. Табыс және кедейлік динамикасы

Атауы Өлшем бірлігі 2012 жыл 2013 жыл 2014

жыл

2015 жыл 2016 жыл
Орташа бір айда халықтың атаулы ақшалай табыстары теңге 33705 35558 38468 43562 46611
Нақты ақшалай табыс индексі % 105,8 96,1 96,5 94,6 94,1
Күнкөрістің деңгейі теңге 14990 16268 17095 18498 20354
Аудан бойынша табысы күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі % 7,5 5,7 5,6 5,6 4,3
Табысы кедейшілік шегінен төмен халықтың үлесі % 0,8 0,3 0,2 0,1 0,1

 

 

Мүгедектерді әлеуметтік қолдау

 

Мүгедектерді қолдау мемлекеттің әлеуметтік саясаты аясында жүзеге асырылады. Үйде арнаулы қызмет алуға жартылай стационарға орналасуға жыл сайын қызмет алушылар саны көбеюде.

Оның динамикалық себебі ауданда 25 балаға оңалту және бейімдеу орталығының ашылуы және әлеуметтік қызметтерді мемлекеттік тапсырыстың өсуіне  байланысты.

Үйде арнаулы  әлеуметтік қызмет көрсету  дамуда. Қазіргі таңда 300 адамнан астам әлеуметтік қөмек алатын кемтар балалар, мүгедектер, қарттар, оның ішінде 80 адам үкіметтік емес ұйымдар арқылы.

 

№7 кесте. Үйде арнаулы қызмет алушылар санының динамикасы

Көрсеткіштер атауы 2012 ж 2013 ж 2014 ж 2015 ж 2016 ж
Үйде арнаулы әлеуметтік қызмет алушылар саны (адам) 295 255 272 246  

237

 Барлық үйде арнаулы қызмет алушылардың үлесі(%) 100 100 100 100  

100

 Үкіметтік емес секторларда үйде арнаулы қызмет алушылардың саны (адам) 50 80 80  

80

 Үкіметтік емес секторларда  барлық қызмет алушылардың үлесі (%) 16,4 22,7 31,4  

33,7

Паспортталған әлеуметтік, транспорттық инфрақұрылым нысандарының жалпы санынан мүгедектердің қолжетімділігі қамтамасыз етілген әлеуметтік инфрақұрылым нысандарының үлесі % 12 30 53,2  

 

67,8

 

Мемлекеттік тапсырыс бойынша арнаулы әлеуметтік көмек көрсету үшін үкіметтік емес ұйымдарды тарту жұмыстары жүргізілуде.

2016 жылы мемлекеттік тапсырыс бойынша жоғарыда көрсетілген категориядағы алдамдарға әлеуметтік қызмет көрсету үшін 13,5 мың теңге бюджет есебінен бөлініп, үкіметтік емес ұйымдар арқылы 80 адамға әлеуметтік қызмет ұсынылды.

Сонымен қатар, 2012-2016 жылдары мүгедектердің кедергісіз жүріп тұруына 74  объектіде әлеуметтік инфрақұрылымдарды бейімдеу жұмыстары жүргізіліп, жоспар 67,8 пайызға орындалды. Алдыңғы жылдары бейімдеу жұмыстары жоспарланған мекемелер ғимараттарына қолайлы орта құру, яғни пандус, мүгедектерге арналған автотұрақ, мүгедектердің белгілерін орнатып, тактильді жол салуды жөн көруіне байланысты, жоспар 16 пайызға артық орындалды.

Сала дамуының SWOT- талдауы (еңбек және әлеуметтік қорғау):

 

Әлді жақтары Әлсіз жақтары
·      Мүмкіндігі шектеулі азаматтарды жұмыспен қамту;

·       «Өрлеу» пилоттық жобасын іске асыру;

·      АӘК алушылардың санын азайту.

 

 

 

·      Өзін-өзі жұмыспен қамтылғандардың жоғарғы үлесі;

·      Жұмыс күшінің біліктілігінің төмендігі;

·      Тұрақты жұмыс орындарының болмауы;

·       Ауылдық жерлерде кедейлік пен жұмыссыздықтың жаһандануы.

Мүмкіндіктері Қатерлер
·      әлеуметтік қызмет көрсету және әлеуметтік қызметтер желісін кеңейту ·      Орта арнаулы оқу орындарын бітіргеннен кейін тұрақты жұмыс орындарына орналасу қиындығы.

Сала мәселелері:

– уақытша жұмыспен және өзіні-өзі жұмыспен қамтылғандардың үлесінің ұлғаюы;

– Жастардың жұмысқа орналасу деңгейінің төмендігі;

– Жұмыс күшінің біліктілігінің төмендігі;

– АӘК және МБЖ алушылардың жұмыспен қамтудың белсенді іс-шараларына қатыспауы.

 

 

2.4. Мәдениет

Мәдениет мекемелері жүйесі 68 нысаннан құрылған, оның ішінде 26 клуб мекемелері, оның ішінде 15 ауылдық мәдениет үйлері, 11 ауылдық клуб, 1 музей, 40 ауылдық кітапхана және 1 балалар және жасөспірімдер кітапханасы.

2015 жылы 844 мәдени іс-шара өткізіліп, 101456 көрермен қамтылды, 2016 жылы 851 іс-шара өткізіліп, оған 101512 көрермен қамтылды.

Кітапхананың кітап қоры 2012 жылы 333142, оның ішінде мемелекеттік тілде 159804 немесе барлық кітап қорының 48%. 2013 жылы кітапхананың кітап қоры 336259, оның ішінде мемелекеттік тілде 159804 немесе 47,5%. Кітапханананың кітаптары сарапталып, кейбір кітаптар ескіруіне байланысты есептен шығарылып, 2014 жылы кітап қоры 334 402 дананы құрады, оның ішінде мемелекеттік тілде 165 751 немесе барлық кітап қорының 49,6%. 2015 жылы кітап қоры 334770 оның ішінде мемлекеттік тілде 171359, 2016 жылы  кітап қоры 337657, оның ішінде мемлекеттік тілде 176052.

Жергілікті бюджеттен кітап қорын толықтыруға 2012 жылы – 1287,3 мың теңге, 2013 жылы 1347,4 мың теңге, 2014 жылы 678,0 мың теңге, 2015 жылы 825,6 мың теңге, 2016 жылы кітап қорына 1100,4 мың. теңге бөлінді. 41 кітапхананың 35 РАББИС автоматтандыру бағдарламасымен қамтылған, 35-і компьютерлендірілген, 30-ы интернет жүйесімен қамтылған.

Аудандық тарихи-өлкетану музейінің қорында 3515 жәдігер сақталған.  2015 жылмен салыстырғанда 34 жәдігерге артық.

Аудандық тарихи-өлкетану музейіне келушілер саны 9089 адамды құрады, 2015 жылмен салыстырғанда 6586 адамға артық. Ауыл  тұрғындары, мектеп  оқушылары  және колледж білімгерлерімен 934 экскурсия, былтырғы жылмен салыстырғанда биыл 352  экскурсияға артық, арнайы  тақырып бойынша  367 лекция өткізілді немесе былтырғы жылмен салыстырғанда биыл 112 лекцияға  артық, 718 әңгіме – сұхбат өткізілді, былтырғы жылмен салыстырғанда 229-ға артық өткізілді.

 

Таблица №1. Кітапханалар және музей

 

Атаулары Өл, бірлігі 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж.
1. Кітапханалар бірлік 40 40 40 41 41
Кітап қоры дана 333142 336259 334402 334770 337657
Тіркелген оқырмандар адам 25195 25789 26020 26616 27002
2. Музей бірлік 1 1 1 1 2
Көрушілер бірлік 466 476 2503 9089

 

Мәдениет нысандарына күрделі және ағымды жөндеу жұмыстары жүргізілген. 2012-2016 жылдары нысандарды жөндеуге 438946,3 мың теңге бөлінген, оның ішінде республикалық бюджеттен 299855,1 мың теңге. «Жұмыспен қамту жол картасы -2020»мемлекеттік бағдарламасы аясында 4 мәдениет нысандары жөнделген.

2015 жылы «Жұмыспен қамту – 2020» бағдарламасы аясында  Сарыбұлақ ауылдық мәдениет үйіне ішінара күрделі жөндеу жұмыстары  41515,0 мың теңгеге жүргізілді (РБ- 37363 мың теңге, ЖБ- 4152 мың теңге). Сондай ақ, Шарбақты ауылдық клубына ағымды жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін  3802,0 мың теңге (РБ- 3421,0 мың теңге, ЖБ- 381,0 мың теңге) бөлініп, ағымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Отар ауылдық клубы аудан бюджеті есебінен 5257,0 мың теңгеге ағымды жөндеуден өтті.

 «Жұмыспен қамту-2020 жол картасы» бағдарламасы аясында 2016 жылы музей ғимаратын ағымды жөндеуден өткізуге 6629,3 мың теңгеге жөндеу  жұмыстары жүргізілді.

Сондай-ақ, Көктөбе ауылдық клубына (7284,0 мың теңге), Масанчи ауылдық мәдениет үйіне (1786,0 мың теңге) және Красный партизан ауылдық клубына (4995,0 мың теңге) ағымды жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Степной ауылдық мәдениет үйіне 75600,0 мың теңгеге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Қордай ауданында жергілікті маңыздағы барлығы 225 ескерткіш тіркелген, оның ішінде археологиялық – 198, сәулеттік – 3, тарихи – 24. Сондай-ақ 4 қалашық – Георгиевск, Қақпатас, Ыстөбе, Қысмышы.

 

Кесте №2. Қордай ауданының мәдени-тарихи ресурстары

 

Аудан атауы Ресурстары
1 Қордай 1)  Тас қоршаулары, VI – VII ғғ.

2)  Өтеген Батыр ескерткіші

 

КМКМ «Қордай аудандық тарихи-өлкетану музейінде» келесі залдар орналасқан: «Хайуандар және өсімдіктер әлемі», «Ежелгі және орта ғасырлық дәуір», Өтеген батыр», «Аңырақай шайқасы», «Егемен Қазақстан Республикасы», «Мәдени-этнографиялық заттар, халықтың дәстүрлері мен салттары», «Көрме залы».

Тарихи-мәдени ескерткіштерін сақтау мақсатында, 21 тарихи-мәдени нысандарға қорғау тақтайшалары орнатылды.

Мәдени нысандары мүмкіндігі шектеулі адамдардың келулеріне пандус және басқада қол жетімді түрлерімен жарақталған. 2014 жылы Қордай аудандық мәдениет үйінің,  Масаншы ауылдық мәдениет үйінің,  Аухатты ауылдық мәдениет үйінің,  Қасық ауылдық мәдениет үйінің ғимараттарындағы пандустарға қайта жаңғырту жүргізілді. 2015 жылы Сарыбұлақ ауылдық мәдениет үйіне, 2016 жылы Қайнар ауылдық мәдениет үйі және Шарбақты ауылдық клубына тәртіпке сәйкес пандустар орнатылды.

 

Сала дамуы жағдайының SWOT талдауы

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
·      Мәдениет саласына жергілікті бюджеттен қаржының бөлінуі;

·      Мәдени нысандарға келушілер санының ұлғаюы мен сапалы қызмет көрсету;

 

·      Ауылдық жерлерде қызметкерлер ағымы мен жетіспеушілігі;

·      Ауылдық жерлерде интернет жүйесінің жетіспеушілігі.

 

 

 

Мүмкіндіктері Қауіптері
·      Жаңа мәдениет ғимараттарына Республикалық бюджеттен қаржының бөлінуі;

·      «Жұмыспен қамту Жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында мәдениет нысандарының ағымды және күрделі жөндеу жұмыстарын жалғастыру.

·      Жаңа мәдениет нысандарының құрылысына қаржы тапшылығы;

·      Материалдық-техникалық базаның жоқтығы.

 

 

 

Сала  мәселелері:

  • Материалдық-техникалық базаның жетіспеушілігі;
  • Ауылдық жерлердегі ауылдық мәдениет үйлері мен клуб мекемелері ағымды және күрделі жөндеу жұмыстарын қажет етуде;
  • Мәдениет саласын қаржыландыру деңгейінің жетіспеушілігі.

 

2.5. Дене шынықтыру және спорт

Аудан бойынша 2016 жылдың қорытындысы бойынша  37196  адам дене шынықтыру және спортпен шұғылданып  26,5 пайызды құраса, балалар мен жасөспірімдер санына қатысты 7 мен 18 жас аралығында балалар-жасөспірімдер спорт мектептерінде және клубында дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын балалар мен жасөспірімдерді қамту 7198 бала немесе 11  пайызды құрайды.

Аудан әкімдігінің  дене шынықтыру және спорт бөліміне қарасты     №1 және №2 – ші  балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі бар.  №1 спорт мектебінде спорттың 8 түрінен  47  топта 516 оқушы спортпен шұғылданады. Жаттықтырушылар саны – 18.

№2 спорт мектебінде спорттың 6 түрінен 39 топта 627 бала спортпен шұғылданады. Жаттықтырушылар саны – 15.

Ауданда барлығы 135 спорттық ғимарат бар. Оның ішінде:  1 орталық стадион, 1 спорт кешені, 19 үлкен футбол алаңшалары,  52 шағын спорт алаңшалары, 52 спорт залдары, 2 бильярд залы және 2 жүзу  бассейні бар.

Аудан бойынша білім беретін мектептерде жалпы дене шынықтыру мұғалімдер саны – 167.

2016 жылы барлық 19 ауылдық округтерде спорт –нұсқаушы әдіскерлер штаттары толық ашылып, бүгінгі таңда жоспарға сай жұмыстар атқаруда.

2016 жылы жергілікті бюджет есебінен ауданда бұқаралық спортты дамытуға  бөлінген қаржы 16016,0 мың тенгені құрайды.  Республикалық, облыс деңгейінде өтетін жарыстарға қатысу  іс – сапар шығындарына 8716,0  мың теңге, ауданда бұқаралық спортты дамыту бойынша медальдар, кубок, грамота және сыйлықтар сатып алуға 1687,0 мың теңге, спорттық киімдер, спорттық құрал-жабдықтар алуға 2600,0 мың теңге бөлінді оның ішінде: баскетбол, волейбол, футбол доптары – 310,0 мың теңге, кимано, борцовка- 450,0 мың теңге, футбол, баскетбол, волейболға арналған костюмдер-540,0 мың теңге, спорттық сырт киім – 46,0 мың теңге, спорттық крассовка-180,0 мың теңге, кепка, бокс қолғабы, бокс шлемі -134,0 мың теңге, үстел теннисі – 126,0 мың теңге, спорттық костюмдер – 814,0 мың теңгеге стаып алынды.

 

№1. Дене шынықтыру мен спорттың негізгі көрсеткіштері.

Көрсеткіштер атауы 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015ж 2016ж
Спорттық нысандар – барлығы, бірл. 97 102 102 130 135
Оның ішінде
-спорт сарайы (кешені) 1
– стадиондар 1 1 1 1

 

 

1

 

 

– спорт залдары 49 49 49 49 52
– спорт алаңдары 46 46 46 70 52
– футбол алаңдары 1 6 6 10 19
– тағы басқа
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын барлық жастағы тұрғындар саны, % 19,1 21,6 22,9 25,7 26,5
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын барлық жастағы тұрғындар саны, адам 25394 28965 30831 35681 37196
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын барлық жастағы тұрғындарды қамту, % 11,1 25,2 25,2 23,4 11
Жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен айналысатын балалар мен жасөспірімдер саны 6230 6556 6556 6318 7198

 

Ауданда мүмкіндігі шектеулі жандарды дене шынықтыру және спортпен айналысуға тарту бойынша оңтайлы өзгерістер енгізілуде. Бұл дәрежедегі 10 адам спортпен шұғылданады. Оның ішінде 1 мүмкіндігі шектеулі спортшы облыстық спорт шараларына қатысты.

Спорт саласында 2016 жылдың басынан 241 бұқаралық-спорттық шаралар өткізіліп, оған 28080 мың адам қатысты. 2016 жылдың қорытындысы бойынша  Қазақсатан Республикасы чемпионаттарында, облыстық және Халықаралық жарыстарда аудан сортшылары жалпы  126 медальді жеңіп алды. Оның ішінде: 43 алтын, 35 күміс, 48 қола.

 

SWOT- саланың даму жағдайының балдауы:

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтары
·              дене шынықтыру және спортпен шұғылданудың өсуі;

·              әртүрлі спорттық –бұқаралық шаралар санының көбеюі;

·               тұрғындардың дене шынықтыру және спортқа деген қызығушылығының артуы.

·        Шалғайдағы ауылды жерлерде материалдық-техникалық базаның әлсіз деңгейі;

 

Мүмкіндіктер Қауіп-қатерлер
·              Дене шынықтыру және спортпен (спорт нысандарын, жабық спорт залдарын, шағын футбол, волейтол, баскетбол және т.б. алаңдарын құру) шұғылдануға облыстық инфрақұрылымда мүмкіндіктер туғызу;

·              Қалалық және ауылдық инфрақұрылымда спорт сабақтарымен шұғылдануға мүмкіндіктер жасау.

·              тұрғын үйлері жанынан, саябақтарда және басқа орындарда бұқаралық пайдалануға спорттық нысандар салу.

·     Ауылда спорттық құрылыстардың, спорттық жабдықтардың және құрылғылардың;

·     Материалдық-техникалық база мен спорттық инфрақұрылымның әлсіздігінен спорттық резервтің және халықаралық кластағы спортшылардың дайындық деңгейінің төмендеуі.

 

 

Саладағы мәселелер:

– материалдық-техникалық база мен спорттық инфрақұрылымның төмен деңгейі,

– балалар –жасөспірімдер мектептері мен аула клубтары жүйелері толық дамымаған,

– халық тығыз мекендеген жерлерде және адамдар бұқаралық демалыстарын өткізетін орындарда спорттық алаңдардың жеткіліксіздігі.

 

 

 

 

 

2.6.Туризм

Ауданда 2016 жылыорналастыру орындарындар саны 19 бірлік құрады, олардың ішінде 156 бөлмелер бар, бір жолғы сиымдылығы 337 төсек-орын құрайды.

Туристік объектілер өскені: 2012-2016 жылдар аралығында 9 туристік объектілер ашылған (қонақ үйлер).

 

 

 

Таблица №1. Ауданда туризмнің даму көрсеткіштері

Көрсеткіштің атауы Мөлшер өлшемі 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж
1 Орналастыру орындарында қызмет көрсетілген келушілер саны адам 14770 15768 16037 10740 9703
2 Оның ішінде:

– резиденттер

адам 14155 15766 16037 10740 9703
3 – резидентер еместер адам 615 2
4 Орналастырулар орындарының саны адам 9 12 18 20 19
5 Орналастыру орындарында көрсеткен қызметтер көлемі млн. тенге 53697,7 75118,6 87883,8 66327,6 63489,7

Қордай ауданы бойынша туристерге арнайы туристік маршрут әзірленді. Туристік маршрут 9 баратын орындарынан құралады.

1.Туристік маршрут  Кенен ауылдық округінде Өтеген батыр, Кебекбай, Ноғайбай би шешендер, ұлы композитор Кененге Жамбыл облысы Қордай

  1. Содан кейін Кенен ауылында Кенен Әзірбаев атындағы музеймен танысуға болады. Кенен Әзірбаев – (1884-1976) – қазақтың әйгілі халық ақыны, әнші-композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, КСРО Жазушылар одағы мен композиторлар одағының мүшесі. Жамбыл Жабаевтің шәкірті. Кенен Әзірбаевтің есімі Жамбыл облысы Қордай ауданындағы Қасық орта мектебіне, Алматы қаласындағы бір көшеге, Тараз қаласындағы кинотеатрға берілген. Алматы консерваториясының және Шымкент мәдениет институтының үздік студенттері үшін Кенен Әзірбаев атындағы степендия берілген.
  2. Туристік маршруттың жалғасында Қордай асуында ұлы бабамыз «Қордай батыр» мүрдесінде құран оқыса болады. Мұнда аспандай таулар биігінде қазіргі заманғы жел электростанциясына көрініс ашылады, шын мәнінде осы жерде өткен ғасыр және болашақ өмір байланысады. Қордай асуынан түсу кезінде Алға ауылында «Грушовый сад» демалыс кешені жұмыс істеуде, мұнда табиғаттың сұлулығымен тамсанып, ұлттық тағамдарды дәм татып, жағымды уақыт өткізуге болады.
  3. Одан әрі Қордай ауылында «Өтеген батыр» ескерткішімен танысуға болады, Өтеген (1699-1773) – танымал батыр, XVIII ғасырдың І-жартысында жоңғар басқыншылығына қарсы күрескен. Өтеген батыр 15 жасынан жоңғарларға қарсы соғысқа араласқан. 1723 жылы Тауасар, Райымбек, Ханкелді батырлармен тізе қосып, жоңғарлармен айқасады, 1740 жылы Іле бойында қалмаққа қарсы жасақ жинаған Төле би әскеріне қосылып, елін жаудан азат етеді. Өтеген батыр – ел арасында аңызға айналған адам. Оны алғаш жырлаған Сүйімбайдың бабасы Күсен ақын.

5.Әрі қарай туристерге «Ноғайбай би» ескерткішіне баруға болады. Жамбыл облысы қазіргі  Қордай ауданында 1834 жылы дүниеге келген. Танымал Малдыбай бидің немересі, Дулат тайпасының Қасқарау руынан. Орта Шығыс оқу орындарынан білім алды. Жас кезінен Жетісу қазақтардың саяси және әкімшілік өміріне бас қосқан. Алынған біліміне және жеке қасиеттеріне сәйкес,  дала философы, саясаткер және дипломат атауына ерте жетті. Қордай ауданында Қордай ауылында Ноғайбай би атауымен ауыл қойылған, Қордай ауылында С.А.Умбетовтің бастамасымен ескерткіш қойылған.

Сонымен қатар, туристер аудан орталығында «Саяхат» демалыс кешеніне баруға болады, мұнда балық аулаумен, скутер және катамаран  және басқа су атракциондар бар.Ауданнан транзитпен көптеген туристер өтеді, осыған байланысты ауданда туристік инфрақұрылым  дамытылған.

 

2016 жылға аудан бойынша орналасу объектілерінің  тізімі

р/с

Объектің атауы Басшысының ТӘЖ, мекен-жайы,

телефон, факс,

Email

Номерлер саны, категориясы ор. бағасы төсек-

орын саны

Қосымша қызметтер
1.  «Айсултан» М.Алимбаев Қордай ауданы, Қордай а. Байдибек көш., 5

тел.: 8(72636)2 18 83

8 бөлме, оның ішінде:

станд. – от 5000тг; люкс от 10000тг.

16 Сауна, бассейн, бильярд,
2.  «Акжол» АльпиевАсылбекМукашович Қордай а., Жібек Жолы көш., 433 тел.: 8(72636)4 81 57 14 номеров, оның ішінде:

станд. – 1500 тг; п/люкс – 3000 тг; люкс – от 7000 тг

37 Сауна, автотұрақ
3.  «Кордай» Ж.Бегалиев

Қордай а., Әлфараби көш. 4

87021433374

87756627030

8(72636)2-18-23

10 бөлме, из них: станд. –

п/люкс:

24
4.  «Керемет» Сулейманов БотенНусипбалиевичс.Қордай, Бөлтірікшешен көш., 96 тел.: 8(72636)5 05 06 12 бөлме, оның ішінде: п/люкс – 5000 тг; люкс – 8000 тг 10 автотұрақ, сауна,
5.  «Барс-2»

1-часть

Қордай а.

трасса «Алматы-Тараз»

8(72636)54-40-43

87012928416

12  бөлме, оның ішінде: станд. – 3000 тг; люкс – 5000 тг 35 автотұрақ
6.  «Барс-2»

2-часть

Қордай а.

трасса «Алматы-Тараз»

8(72636)54-40-43

87012928416

32 бөлме, оның ішінде:

станд. – 700 тг

32 автотұрақ
7.  «Сулутор» Ж.Сексенбаев Қордай а,

Жібек-Жолы көш, 232

тел.: 8(72636)4-33-65

4 бөлме, оның ішінде:

станд:- 3000тг.

8 автотұрақ
8.  «Somon» Ахметова Ирина Борисовна Қордай а. Жібек жолы көш., 154 тел.: 8(72636)4 52 43

87778764758

87011004185

8 бөлме, оның ішінде: станд. – 4000 тг; п/люкс – 7000 тг; люкс – 10000 тг 22 Жоқ
9.  «Айтумар» Джапиева Г.Т.

Қордай а.Жібек жолы көш.416

8(72636) 4-85-63

6 бөлме, оның ішінде

станд: 6000 тг.

10000 тг.

8 Wi-Fi
10.              «Аружан» СалыбаевСарсебекСултаналиевич Қордай а.Жібек жолы көш., 357  тел.: 8(72636)4 84 30 6 бөлме, оның ішінде: станд. – 4000 тг; п/люкс – 5000 тг; люкс – 8000 тг 10 Нет
11.              «Кайнар» ТургынбаевЖумадил

Қордай а.

Төлеби көш., 57

тел.: 8(72636)4 26 67

8 бөлме, оның ішінде: станд. – 1500 тг; п/люкс – 5000 тг; люкс – 10000 тг 15 Кафе, автотұрақ, каб. тв, Wi-Fi
12.              «Достык 1» Рябова И. В.

Қордай а.

Жамбыл көш. 15

тел. 8(72636) 5-04-25

5-04-35

87788766441

8 бөлме, оның ішінде: станд: от 1500 тг.  люкс: 10000 тг. 10
13.              «Достык 2» Рябова И. В.

Қордай а.

Абылайхан көш. 98

тел:8(72636) 2-29-53

87788766441

6 бөлме, оның ішінде: станд: от 1500 тг.  люкс: 7000 тг. 9
14.              «Park Hotel» Нурсафин Ерлан Сайлауханович Қордай а.

Төле би, 61 тел.: 8(72636)4 56 13

24 бөлме, оның ішінде: станд. – от 8000 тг; п/люкс – 11500 тг; люкс – 20000 тг 43 Wi-Fi,

Отау ТВ,

15.              Гост.комп. «Корона» Ахметов Бахтыбек

Қордай а., Өтеген, 185

Тел.: 8(726 36) 2 13 43,

87751119859

11 бөлме, оның ішінде: станд. – от 8000 тг;

люкс – 12000 тг

8 Сауна, бассейн, массажный салон, прачечная,

автотұрақ, Wi-Fi,

Отау ТВ,

16.              «СССР» Салыбаев Сарсебек Султаналиевич Қордай а.Жібек жолы көш 420

тел. 8 (72636) 4-86-16

87756666658

15 бөлме, оның ішінде: станд: 6000 тг. люкс: 12000тг. 15 Сауна, фитнес, бассейн, спа – салон, магазин, аптека,салон красаты, кафе, Wi-Fi, бильярд, детская плащадька, автотұрақ,
17.              «Фатима» Мусаева Кулпаршын Ынтыкбаевна.

Қордай а.Жібек жолы көш 375

8(72636)2-12-44

+996550322799

3 бөлме, оның ішінде: . люкс: от 8000-10000 тг.

Вип-15000тг

5 Магазин, автотұрақ, Wi-Fi,
18.              «Империя» Умирзакова Л. К.

Қордай а.

Жолбарыс батыра көш., 6

8 (726)36 4-76-12

87026343158

87012254907

8 бөлме, оның ішінде: все люкс от 10000 – 15000тг. 16 Wi-Fi, Отау ТВ,

Кафе, автотұрақ,

19.              «Диана» Коркмазова Мария Михайловна

Қордай а.Жібек жолы көш 152

тел: 8 (726)36 4-75-81

 

 

6 бөлме, оның ішінде:

Станд: 3000 тг.

Люкс. 5000 тг.

12 автотұрақ,
20.              «Нұр» Қырбақбаева Анар Абаевна

с. Кордай

ул. Жибек Жолы 474

тел: 8 7770938868

5 номеров, из них:

3-без удоб.: 1000 тг.

2-Люкс. 4000 тг.

12 Стоянка, кафе

 

  1. Аудан орталығымен танысқаннан кейін Өтеген ауылындағы «Өтеген батыр» ескерткішіне бару ұсынылады, 1973 жылы Өтеген батырдың сүйегі Жамбыл облысы Қордай ауданында қайта жерленді. Қабірдің басына ескерткіш көтерілді. 1999 жылы Батырдың туылғанына 300 жыл толғанына орай ас беріп той жасалды. Батырдың алдыңғы жерленген жері Алматы облысы Іле ауданы орталығы поселек Энергетика Келес ауылына Өтеген батырдың аты берілді. Алматы көшесінің біріне Батырдың аты берілді. Алматы облысындағы Қарой және Бозой жергілікті жерлерінің арасында батырдың атымен аталатын жер бар.
  2. Ары қарай туристер Күнбатыс-2 ауылындағы тасқа жазылған археологиялық ескерткіштерді көре алады VI-VII ғасырларда жазылған «Орхондық жазулар» ескерткіші.
  3. Ұрпақтарының болашақтары үшін өз өмірлерін құрбан еткен ата-баба рухтарына тағзым ету үшін Қаракемер ауылдық округіндегі Қазақтың соңғы ханына қойылған «Кенесары хан Қасымұлы» ескерткішіне барып көругеболады. 1841 жылы Торғай өзенінің аумағындағы құрылтайда үш жүздң өкілдері Кенесарыны қазақтың ханы етіп сайлады. Кенесарыны әдеп ғұрыптың бар заңына сай ақ кілемге отырғызылып жоғары көтерілді. 1842-1843 жылдары бұхара әмірі Насрулла-ханда Кенесарыны қазақтың ханы деп таныды. 1846 жылы орыс әскерлерінің саны жағынан басым күші кенесарыны қысып Шу мен Іле өзенінің алқабы Жетісу өңіріне ығыстырды. Мұнда Кенесары өз әмірін Тянь-шань қырғыздарына жүргізбек болып олардың бас тартуын алып, 1847 жылы олардың жеріне басып кіреді. Майтөбе-Кеклік-Сеңгір аумағындағы Қырғыз манаптарымен Ормон-хан бастаған шайқаста, Кенесары қолға түсіп үшінші күні өлім жазасына кесілді. Өлім жазасы Жамбыл ауылында іске асты, ал орындаушылар бір мәліметке қарағанда Қалиғұл Алибеков, басқа мәліметтерге қарағанда Тайсара, ханның әскерімен шайқаста қаза болған Орманбек пен Сұлтанбектің ағасы, тағы бір мәлімет бойынша Қожобек Таштамбеков немесе би Шыжым болған. Кенесары Қасымовтың өлім жазасы нешетүрлі аңыздармен шырмалған. Әйгілі жазушы А. Добромысловтың жазуы бойынша «Ханды қинап азаптап өлтірмес бұрын қырғыздар қырық күн бойы жол бермейтін жабайы қайсарлығымен танылған қас жаулары батырдың тұқымын алып қалу мақсатында қырық түн бойы жанына ең әдемі қыздарын жатқызбақшы болған, бірақ Кенесары бір де бір қызбен қарым қатынас жасамайтынын білдіртті.
  4. Қордай ауданы бойынша туристтік бағытты аяқтамас бұрын Қарақоңыз шатқалына баруға кеңес беріледі. Қарақоңыз шатқалы Іле алатау тауының батыс бөлігінде Қарақоңыз өзенінің таулы және жазық бөлігінде орналасқан, аудан орталығы Қордай ауылынан 65 шақырым жерде, Ботаникалық қор құру мақсаты- неше түрлі қымбат емдік дәрілік шөптер мен тоғайларын сақтап қалу мен қорғау. Флора қорының құрамы: 520 түрі бар (Алма ағаштары, шие, алша, акация, жүзім бұтақтары, грех жаңғақтары, Семенов клені тағы басқа көптеген талдар бар).

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·      Тартымды климат, бай және көркем табиғи әлеует, бай мәдени мұра;

·      өсімдік және жануарлар әлемінің әртүрлілігі, бірегей ландшафтар мен таулы жерлер пейзаждары;

·      демалыстың белсенді түрлерімен айналысу мүмкіндіктері: экологиялық, спорттық және этникалық туризм.

·      Туристік және көліктік инфрақұрылымның дамымауы;

·      сервистің төмен деңгейі;

·      кадрларды даярлаудың әлсіз деңгейі.

 

Мүмкіндіктер Қауіптер
·      Туризмнің бәсекеге қабілетті инфрақұрылымын құру;

·      халықты жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету;

·      ішкі және кіру туризмін дамыту.

 

·   Қорғау шараларын қабылдамаған жағдайда қолданыстағы нысандарды және қорларды жоғалту мүмкіндігі;

·   туризм саласында қолдаудың шектеулі қаржылық мүмкіндіктері, жеке қаражаттың және инвестициялық қорлардың тапшылығы;

·   туристік бизнесте кәсіби мамандық деңгейінің төмендігі, туризм саласында қызмет көрсету сапасының және деңгейінің сәйкессіздігі.

 

Саланың проблемалары:

– туристік өнімдерге жоғары бағалар:

– көптеген қонақүйлердегі көрсетілетін қызметтер сапасы халықаралық талаптарға сәйкес келмейді;

– сервистің деңгейінің төмендігінен қазақстандық және шетелдік туристерді тартудың жеткіліксіздігі;

– қызмет көрсету саласында және туризм индустриясы нысандарында білікті мамандардың жоқтығы, кадрларды даярлаудың, қайта даярлаудың және олардың біліктілігін жоғарылатудың әлсіз деңгейі.

 

2.7. Үштілділікті дамыту

Аудан тұрғындарының 88 пайыздан астамы мемлекеттік тілді игергендіктен, бірінші кезекте тіл саясаты аудан аумағында тұрып жатқан басқа этнос өкілдеріне қазақ тілін үйретуге жағдайлар жасауға және тиесілі әдістемелік базаның дамуына бағытталған.

Жамбыл облысы әкімдігінің 2009 жылғы 26 ақпандағы №47 қаулысы бойынша Қордай ауданында Қазақ тілін оқыту орталығы жұмыс істей бастады, ол Жамбыл облысы әкімдігінің тілдерді дамыту басқармасы жанында қызмет көрсетеді.

Өз жұмысында мемлекеттік тілді қолданатын мемлекеттік қызметшілердің салмақ үлесі 98%,  2015 жылы бұл салмақ үлесі -99,89%. Жалпы құжат айналымындағы мемлекеттік тілдің үлесі 98,6%. 2015 жылы бұл салмақ үлесі -98,98%. Орыс тілін меңгерген тұрғындар үлесі 90,8%; ағылшын тілін меңгергендер – 7,5%, 2015 жылы -7,6%. 2016 жылы ағылшын тілін меңгергендердің үлесі-9,67%, үш тілді меңгергендердің үлесі – 7,33%

Мемлекеттік органдардағы іс жүргізудің мониторингі көрсеткендей, мемлекеттік тілдегі шығыс құжаттардың үлесі 2012 жылы – 94%, 2013 жылы – 96,8%, 2014 жылы – 100% құраған, 2015 жылы – 100%, 2016 жылы-98,1%.

Мемлекеттік тілді меңгерген тұрғындар үлесі аудан бойынша 2012 жылы 86%, 2014 жылы 88% жетті, ал 2015 жылы – 94,8%, 2016 жылы  95 % құрады.

 

 

кесте 1. Мемлекеттік тілді игерген тұрғындар үлесі

2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 2016 ж
Мемлекеттік тілді білетін  тұрғындар үлесі 86% 87% 88% 94,8%. 95%

 

2 БАҚ-ың 1 (50%) мемлекеттік тілде жарық көреді, 1 – орыс тілінде (50%). Ономастикалық және терминологиялық жұмыстарды жүргізу бойынша, егер 2011 жылы 2 ауылдың және 1 мектептің атауы өзгертілсе, 2014 жылы 8 ауылдық округте атауы жоқ 35 жаңа көшелерге атау беріліп, 2015 жылы Отар ауылдық округіндегі мағынасы жағынан ескірген 1 көшеге қайта атау берілді. 2016 жылы 50 көшенің атауы өзгертілді.

Аудандағы тіл саясаты, ең алдымен, Масанчи, Сортөбе, Ауқатты ауылдық округтерінде тұрып жатқан басқа этнос өкілдерінің  қазақ тілін оқып-үйренуіне және мемлекеттік тілге оқытуға арналған тиесілі әдістемелік базаның қалыптасуына бағытталған.

Мемлекеттік тіл саясатын насихаттау мақсатында бұқаралық ақпарат құралдары арасында облыста және аудандарда жыл сайын  облыстық «Үздік журналист» байқауы өткізіледі.

Мемлекеттік тіл саясатын насихаттау және әртүрлі этнос өкілдерінің мемлекеттік тілді үйренуіне қолайлы жағдайлар жасау арқылы тіл ортасын қалыптастыру үшін аудан және облыс деңгейінде 15 іс-шара өткізілді: байқаулар, олимпиадалар, семинар-кеңестер, «дөңгелек үстелдер», мемлекеттік тілді меңгерген этникалық жастар форумы, т.б.

Сондай-ақ, мемлекеттік тілді үйрену және этномәдени бірлестіктері өкілдерінің ана тілін  сақтауы мақсатында «21 ақпан – Халықаралық ана тілі күні» құрметіне «Ана тілім – айбыным!» атты фестиваль ұйымдастырылып, әртүрлі этнос жастары арасында форум, аудан басшылығымен кездесулер өткізілді. Ал, 2015-2016 жылдар аралығында «22 қыркүйек – ҚР халықтарының тілдері күні» құрметіне «Тіл – ұлт рухының тірегі!» атты фестивальдар ұйымдастырылып, көптеген этнос жастары арасында форумдар мен аудан басшылығымен кездесулер өткізілді.

Ономастика және терминология бойынша жұмыстар аясында ауданның елді мекендерінің атауларын ауыстыру бойынша бірқатар шаралар жүргізілді. 2012-2013 жылдары мораторийге байланысты бұл жұмыс тоқтатылып, 2014 жылы қайта жандандырылды, атауы жоқ 35 жаңа көшеге атаулар беріліп, 2 ауылдың және 1 мектептің атаулары ауыстырылды. 2015 жылы Отар ауылдық округіндегі мағынасы жағынан ескірген 1 көшеге қайта атау берілді. 2016 жылы мағынасы жағынан ескірген 50 көше атауы өзгертілді.

                          Сала дамуы жағдайының SWOT талдауы

 

Күшті жақтары Әлсіз жақтары
-үштілділікті дамыту инфрақұрылымы жасалған;

-мемлекеттік тілді үйрену процесінде жаңа ақпараттық технологиялардың құрылуы мен енгізілуі қамтамасыз етілген (лингафон кабинеттері, компьютерлік бағдарламалар);

-іс жүргізуді мемлекеттік тілде жүргізу процессі белсенді енгізілген.

-мемлекеттік тілді үйретудің бірыңғай стандарттары жоқ;

-тіл саласының нормативтік-құқықтық қамтамасыз етілуінің жеткіліксіздігі;

 

Мүмкіндіктері Қауіптері
-үш тілді меңгерген тұрғындар үлесін көбейту;

-қазақстандықтардың тіл мәдениетінің төмендеу мүмкіндігі.

– Қазақстандықтардың лингвистикалық қорын дамыту.

 

Сала проблемалары:

-мемлекеттік тілге оқытудың біркелкі стандарттары жоқ;

-тіл және ономастиканы дамыту саласында нормативтік-құқықтық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі;

-оқыту сапасын арттыру мақсатында мемлекеттік тілге және өзге де тілге үйретудің әдістемелік базасын нығайту қажеттігі.

 

3-БАҒЫТ: ҚОҒАМДЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТӘРТІБІ.

3.1. Құқық тәртібі

Қылмыстар туралы арыздар мен хабарларды есепке алу мен тіркеудің толықтығын қамтамасыз ету, қылмыстың объективті статистикалық мәліметтеріне қол жеткізу және оларды нақтырақ көрініске келтіру қылмыстар туралы арыздар мен хабарларды қабылдау және тіркеу рәсімдерінің ашықтығын, сондай-ақ оларды шешудің жеделдігін арттыруға мүмкіндік берді.

Қабылданған шаралар нәтижесінде қылмыстардың статистикалық өсу үрдісі қалыптасты. Аудандағы шынайы криминогендік ахуал бұрынғы әлеуметтік-қолайлы деңгейде сақталуда.

 

№1 кесте. Тіркелген қылмыс динамикасы

Атауы

 

2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл

           

Саны % Саны % Саны % Саны % Саны %
Барлығы тіркелген қылмыс 831 24,0 1090 26,4 1380 19,1  

1167

 

49,5

 

1045

 

53,8

оның ішінде
ауыр 71 62,7 88 68,0 81 68,2 78 68,6 69 67,4
аса ауыр 14 100,0 27 100,0 18 100,0 18 58,6 24 80
орташа ауыр 625 19,8 793 17,2 101 24,4 649 37 665 42,8
ауырлығы шамалы 94 21,5 182 20,8 73 23,1 291 43 128 50,3
оның ішінде:
адам өлтіру 8 88,9 8 40,0 4 75,0 4 100 3 100
денсаулыққа ауыр зиян келтіру 6 100,0 12 92,3 4 100,0 5 100 8 88,9
зорлау 10 76,9 18 59,3 15 56,0 10 100 8 90,9
қарақшылық 5 83,3 2 40 9 22,2 2 100 3 50,0
алаяқтық 23 33,3 41 22,5 42 24,7 53 59,3 23 68,0
тонау 25 51,6 34 60,5 20 79,2 16 63,2 14 53,3
ұрлау 535 22,6 661 18,4 676 15,6 528 26,7 522 33,3
бұзақылық 49 33,3 59 62,5 49 46,7 59 66 25 58,6
есірткіге байланысты қылмыстар 23 100,0 24 100,0 37 100,0  

60

 

88,5

 

92

 

84,3

 

2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда жалпы қылмыстар санының ашылуы көрсеткіштері 24%-дан 53,8% дейін ұлғайды, әсіресе ұрлық (10,7%), зорлау (70,9%), адам өлтіру (75%).

Қылмыстар құрылымында 75,9%-дан астамы ауырлығы шамалы және орташа қылмыстар, олардың көбеюі тіркелген қылмыстардың жалпы саны өсімінің негізгі бөлігін құрады.

Көбінесе бұл қылмыс түрлері көшеде, базарларда, сауда орталықтарында, қоғамдық көлікте, білім мекемелерінде және басқа қоғамдық орындарда жасалады. Сондықтан тиісінше қоғамдық орындарда             (11,7%) және көшеде (7,8%) жасалатын қылмыстардың статистикалық көрсеткіштері артып отыр.

Ауырлығы шамалы және орташа қылмыстардың басым бөлігін ұрлықтар құрайды, әрбір төртінші ұрлық – бұл мобильді телефондарды  ұрлау. Ауылдық жерлерде мал ұрлау кеңінен таралған.

2012 жылмен салыстырғанда ауыр (2,8%) қылмыстар санының төмендеу үрдісі байқалады, оның ішінде астамы ауырлығы шамалы (-43,9%), сонымен қатар тіркелген есірткіге байланысты қылмыстар көрсеткіші өсуде (+27,7%). Мұндай қылмыстардың негізгі бөлігі отбасы-тұрмыстық қатынастар аясында, сондай-ақ алкогольге және есірткіге мас күйінде жасалатын қылмыстар.

Жыл сайын заңсыз айналымнан 11 тоннадан астам есірткі заттар алынады оның ішінде маңызды көлемі героин.

Халықтың есірткі қолдануға тартылу деңгейі өсуде. 2012 жылы есепте 13 адам тұрса, 2013 жылы – 5 адам, 2014 жылы – 15 адам, 2015 жылы – 17 адам, 2016 жылы – 23 адам тұр.

Қордай ауданында халықтың қылмыс жасау деңгейі төмендеуде. 2014 жылы қылмыстың ашылуы – 19,1 пайыз болса, 2016 жылы 53,8 пайызға дейін ұлғайды.

 

№2 кесте. Қылмыстың ашылу деңгейінің динамикасы, %

Атауы 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 201. 2016 ж.
Қылмыстың ашылуы, оның ішінде 24,0 26,4 19,1 49,5 53,8
ауыр қылмыс 62,7 68,0 68,2 68,6 67,4
аса ауыр қылмыс 100,0 100,0 100,0 58,6 80
адам өлтіру 88,9 40,0 75,0 100 100
денсаулыққа ауыр зиян келтіру 100,0 92,3 100,0 100 88,9
зорлау 76,9 59,3 56,0 100 90,9
қарақшылық 83,3 22,2 100 50
тонау 22,6 18,4 15,6 26,7 53,3
бұзақылық 33,3 62,5 46,7 66 58,6
нашақорлықпен байланысты қылмыс 100,0 100,0 100,0 88,5 84,3
алаяқтық 33,3 22,5 24,7 59,3 68,0
бопсалаушылық 14,3 50,0 88,9 100 66,7

 

Қабылданған шаралар нәтижесінде кейбір қылмыстар түрлерінің ашылуының оңды динамикасы байқалады. 2016 жылы 2012 жылмен салыстырғанда ауыр қылмыстарды ашу 29,8%-ға өсті, адам өлтіру – 11,1%-ға, зорлау – 14,0%-ға, алаяқтық – 34,7%-ға, тонаушылық – 30,7%-ға, бұзақылық – 25,3%, бопсалау – 52,4%-ға өскен, денсаулыққа ауыр зиян келтіру 11,1% кеміді.

Көше қылмысының деңгейін ұстап тұру мақсатында қоғамдық құқық тәртібін қорғау одан әрі жетілдіру бойынша шаралар қабылдануда. Көшелер мен қоғамдық орындардағы бейнебақылау жүйелері кеңеюде.

Қылмыстар туралы түскен хабарларға уақтылы бару және «ізін суытпай» қылмыскерлерді ұстау мақсатында жол патрульдік полициясының жаяу бөлімшелері нарядтарын қылмыстар жасалуға бейім маршруттарға қою үшін олардың тығыздығы ұлғайтылған.

Жасөспірімдер  қылмысының алдын алу саласында соңғы жылдары өзін  ақтап отырған «мектеп» инспекторлары институтын дамыту жалғасуда. Бүгінгі таңда аудан мектептерінде 17 «мектеп» инспекторлары жұмыс істейді, олар алдын алу кеңестерінің, ата-аналар комитеттерінің жұмысына және жиналыстарына белсене қатысады, балалар мен олардың ата-аналары арасында құқықтық түсіндіру жұмысын жүргізеді.

Отбасылық-тұрмыстық қатынастар саласындағы, сондай-ақ алкогольге және есірткіге мас күйінде жасалатын қылмыстар кең таралған.

Сонымен қатар, жол-көлік кешені күрделі жағдайларда жұмыс істеуде. Автомобиль паркінің және қазіргі заманғы автомобильдердің жылдамдық сипаттарының өсу қарқыны көше-жол желісінің даму қарқынынан басым. Республикалық маңызы бар жолдар ұзындығының елеулі бөлігі түбегейлі қайта жаңғыртуды, көлік жүретін бөлігі енін ұлғайтуды, оларды тосқауылдық қоршаулармен, жол белгілерімен жабдықтауды талап етеді. Жергілікті мәндегі жолдар өте қанағаттанарлықсыз жағдайда.

2016 жылы 1045 қылмыс тіркелген, бұл 2015 жылдың тиісті кезеңінен 10,4%-ға кеміді. 2015 жылы 1167 қылмыс тіркелген.

 

 

 

Саланың даму жағдайына SWOT-талдау

 

Күшті жақтар Әлсіз жақтар
·     Азаматтардың заңды мүдделерін, құқықтарын және еркіндігін қорғау бойынша жағдайлар жасау. Қылмыс жөніндегі барлық арыздар мен хабарламалардың толық тіркелуі және есепке алынуы;

·     ІІМ ұрлықтармен күресу бойынша ведомствалық бағдарламасын жүзеге асыру;

·     полиция қызметкерлерінің қызметтік және жауынгерлік дайындық деңгейін, жауынгерлік қабілеттілігін және кәсібилігін арттыру;

·     полиция «мектеп» инспекторларының институтын одан әрі дамыту.

 

·     Қылмыс туралы барлық арыздарды және жүгінуді толық тіркеу және есепке алу негізінде полиция қызметкерлеріне жүктеме артты, бұдан ішкі істер органдарының негізгі қызметтерінде кәсіби мамандардың  қозғалысын және олардың тұрақтамауын алдын алады;

·     ІІБ тіркеуде тұрған тұлғалардың ішінде отбасы-тұрмыстық  саласындағы құқық бұзушылық алдын алу бойынша шаралардың жетіспеушілігі;

·     тұрмыстық маскүнемділік, алкоголизм және нашақорлықтың алдын алуының шешілмеуі;

·     қиын тұрмыстық жағдайдағы тұлғаларды әлеуметтік бейімдеудің және сауықтырудың жеткіліксіз деңгейі;

·     қажетті материалдық-техникалық қамтамасыз етудің жеткіліксіз деңгейі және полиция бөлімшелерінің оқыту базасының болмауы;

·     балалардың бос уақытын ұйымдастыратын нысандардың, қайтарымсыз аула клубтарының, үйірмелердің, спорттық секциялардың жеткіліксіздігі.

Мүмкіндіктер Қауіптер
·     Қылмыспен күресуде халықаралық ынтымақтастықты жетілдіру;

·     ақпараттандыру жүйесі мен электрондық дерекқор базасын жетілдіру және құру;

·     құқық бұзушылардың және қылмыстардың санын өсуін ескерту бойынша заманауи шараларды қабылдау;

·     оңтайландырылған сотқа дейінгі істі қолдану саласын кеңейтудің қажеттілігі;

·     заңсыз көші-қонның арнаны кесіп өтуін анықтау мақсатында халықаралық және республикалық шұғыл-профилактикалық «Мигрант», «Заңсыз» шараларын өткізу;

·     лаңкестік және экстремистік ұйымдардың мүшелерін анықтау және құрықтау, әкелім, діни-экстремистік әдебиетін және басқа заттарды тарату арналарын жабу шараларын жүргізу.

·     Бірыңғай экономикалық кеңістіктің аумағында Кедендік одақтың дамуымен қылмыстық топтастырулардың белсенді шоғырланудың қауіпі өсуде, халықаралық қылмыстық топтардың Қазақстан аумағын ауған героинінің транзиті және қылмыстық табыстарды жасыру үшін пайдаланудағы әрекеттерінің күшеюі. Ауғанстаннан есірткілер, еуропалық елдерден түрлі синтетикалық есірткілер контробандалық жеткізілімнің ұлғаюы;

·     Қазақстанмен шектес мемлекеттердің тұрақсыз қоғамдық-саяси ахуалы көші-қон ағындарының және олармен байланысты қылмыс өсіміне ықпал етеді;

·     дәстүрлі емес экстремистік ағымды білдіретін шетелдік миссионерлер мен діни бірлестіктердің қызметі.

 

Саланың проблемалары:

– мақсатты жедел-іздестіру іс-шараларының және қылмыстарды ашу бойынша арнайы операциялар санының жеткіліксіздігі;

– полиция бөлімшелерінің кадрлық және материалдық-техникалық қамтамасыз етілуінің төмен деңгейі;

– есірткі қылмыстарының жоғары деңгейі, халықтың есірткі қолдануға тартылуы;

– жол қозғалысына қатысушылардың төмен көліктік тәртібі;

– республикалық жолдарда жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған техникалық бақылау құралдарының жоқтығы;

– жиі қалааралық жолаушылар тасымалының болуы;

– облыстық, аудандық мәндегі жолдарға және аудан орталықтарының көше-жол желілеріне қызмет көрсететін жол-патрульдік полиция қызметкерлері санының жеткіліксіздігі.

 

3.2. Қоғамдық қауіпсіздік

Жамбыл облысы Қордай ауданы аумағының табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға, әртүрлі табиғи таулы-геологиялық және геодинамикалық жағдайларға ұшырауы мүмкін.

Азаматтық қорғаныс міндеттерін шешу үшін жеке құрамы 425 адамнан тұратын 16 құрылым құрылған.

2016 жылғы профилақтикалық жұмыстардың жүргізілу нәтижесінде, төтенше жағдайлар мен оқиғалардың өсуімен, жарақаталғандармен қаза болған адамдар санының төмендегені байқалады.

 

№1 кесте. Аудан аумағындағы төтенше жағдайлардың динамикасы

Көрсеткіштер 2012 г. 2013 г. 2014 г. 2015 ж 2016 ж
облыста ауданда облыста ауданда облыста ауданда ауданда ауданда
Орыналғантөтеншежағдайлардыңсаны,

барлығы

1360 159 808 66 949 77  

 

176

 

 

207

Жарақат алғандардың саны, барлығы 1485 232 432 41 393 27  

 

20

 

 

14

Қаза тапқандардың саны, барлығы    345 71 105 19 56 6 5 14
Материалдық шығын, млн. тенге 172,6 26,5 460,2 13,3 123,3 11,0  

8,3

 

9,6

 

Барлықтехногендіктөтеншежағдайлардың 60 пайызын тұрмыстықжәнеөнеркәсіптікөрттер, жол-көлік оқиғалары, табиғи дауыл-жел салдары және суда орын алған қайғылы оқиғалар құрайды.

 

Жерсілкінісі

Күштілігі 8 – 9 балл болатын қиратқыш жер сілкінісі аймағына Қордай ауданының оңтүстік бөлігіндегі Степное, Қасық, Қордай, Қарасу, Аухатты, Сортобе, Қаракемер, Масаншы елді мекендер кіреді, сейсмологиялық жағынан 7 балл болатын жер сілкінісі аймағына  ауданның орталық бөлігі, ауданның солтүстік бөлігі елді мекендермен коныстабаған сеисмологиялық жер сілкінісі- 6 балл.

Аудан аумағында ең басты сұрақ, сейсмоқауіпті аймақтарда соғылып жатқан нысандар мен құрылыстарды және білім беру, денсаулық сақтау нысандарын сейсмокүшейту.

 

 №2 кесте. Қордай ауданы аумағындағы әлеуметтік және өнеркәсіптік бағыттағы сейсмокүшейтуді қажет ететін  нысандар

 

Қала және аудан атаулары Әлеуметтікжәнеөнеркәсіптікбағыттағысейсмокүшейтудіқажетететіннысандарсаны
Білім беру объектілері Денсаулық сақтау объектілері Басқаөнеркәсіптікғимараттарменқұрылыстар
Қордай 5 2

 

Су тасқыны мен су басулар қорғау

Аудан  аумағындағы су тасқыны құбылысы таулы аймақтардағы қарлардың еруінен және қарқынды жауындардың нәтижесінде баурайлардан су ағынын шақыруы мүмкін және су қоймаларынан күтпеген жағдайда болған су түсіруіне байланысты болуы мүмкін.  Мұндай қауіп-қатерге бейім: Сортобе, Аухатты, Қарасу, Қордай, Қасық, Степной, Беткайнар, Ноғайбай ауылдық округтері, су тасқынының жайылуының жалпы көлемі 17 181 га.

Су тасқынының өтуі мына өзендерде болуы мүмкін: Қарақоңыз, Рғайты, Шу, Қалғұты, Қақпатас.

Аудан аумағында 2 ірі су қоймасы орналасқан: Қаракоңыз және Қақпатас өткел жобалық көлемдерінің сәйкестігі 9 және 10 млн. текше метр. Су қоймаларының бөгеті бұзылған кезде жалпы халық саны 32 630 адам болатын Масаншы, Сортөбе елді мекендерін су басып қалуы мүмкін. Ауданға өте зор қауіп төндіретін Қырғызстан Республикасында орналаскан Орто-Тоқой су қоймасы жалпы көлемі 470 млн. текше метр. Су қоймасының бөгеті бұзылған жағдайда  Қордай ауданының аумағы толық катастрофалық су басу  аймағында  қалады. Сондай-ақ апаттан кейінгі 3 сағатта су таскының биіктігі Қордай ауданының алдыңғы шекарасында 6 метр, ал шекараның соңында 2 метр болады және су таскынының жылдамдығы 8 м/сек.

Аймақтар мен тұрғындарды су басу мен су тасқындарынан қорғау үшін гидротехникалық құрылыстардың беріктігі арттырылуда.

2011 жылы Ешкілі-Қордай және Қақпатас су қоймалары, ал 2013 жылы Қарақоңыз су қоймасы күрделі жөндеуден өтті.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекара желісіндегі Қордай ауданының бөлігінде Шу өзенініңе қауіпті аймақтарының 2 этапта ұзындығы 35 және 27 км. жағаларын нығайтуға республикалық бюджеттен қаржы бөлінген.

Табиғи өрттен қорғау

Қордай ауданының аумағы табиғи өрттердің шалдығуына бейім.  2014-2016 жылдары аудан аумағында табиғи өрттер тіркелмеген.

Қордай ауданының өртке қарсы қызметінің қарамағында Қордай ауылында № 9 ӨСБ және Отар ауылында № 4 ӨБ бар. 2015 ж. маусым айынан бастап Сортобе ауылдық округі қарамағында өрт бекеті ашылды. Өрт бекеті арнайы өрт сөндіру техникасы маркасы ЗИЛ-130 АЦ-40  автокөлігі және 4 жұмысшымен қамтылған. Олар 41 елді мекендердің 30 ғана қорғай алады, ал бес мыңнан астам тұрғыны бар  4 елді мекенде өртке қарсы қызмет мүлдем жоқ. Ең нашар ахуал ауылды жерлерде орын алған, онда  қашықтау орналасқан 11 елді мекендер өртке қарсы қорғаныспен қамтамасыз етілмеген, ал ең жақын өрт сөндіру бөлімдеріне дейінгі арақашықтық көбінесе 50 шақырымнан 100 шақырымға дейінгі қашықтықты құрайды. Мемлекеттік өртке қарсы қызметтің мұндай қашық жерде орналасуы өрттерге жедел түрде  шығу мүмкіндігін іс жүзінде жоққа шығарады.

Осыған байланысты, қазіргі уақытта шалғай ауылды жерлердің елді мекендерінде  өртке қарсы қорғаныс құру мәселесі өте маңызды

Осыған орай, қазіргі уақытта шалғай елді мекендерде өртке қарсы құру аса маңызды проблема болып отыр, яғни  «Қала құрылысы. Қала мен ауылдық жерлерде құрылыс соғу мен жоспарлау» 3.01-01-2008 ҚР ҚНжЕ (құрлыс нормалары және ережелері) 16.7 тармағына сәйкес өрт депосының қызмет көрсететін радиусы 3 км. аспауы тиіс.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 16 қаңтарындағы №14 қаулысымен бекітілген «Өрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы талаптар» Техникалық регламентіне сәйкес өртке қарсы қызмет бөлімдерінің қалалар мен елді мекендер аумағында орналасуы келесі шарт бойынша жүргізілуі тиіс, яғни  қалада шақыру орнынына бірінші өрт сөндіру бөлімшесінің келу уақыты 10 минуттан, ал елді мекенде 20 минуттан аспауы қажет.

Ауылдық округтерде 299 адамнан құрылған 19  ерікті өртке қарсы құрылымдар жасақталды және олар 41 трактор, 16 су таситын көлік және  39 аспалы өрт сөндіргішпен және 422 қол асты өрт сөндіру құралдарымен жабдықталды.

 

SWOT-  даму жағдайына талдау:

 

Күшті жағы Әлсіз жағы
·        Көктемгісутасумерзіміндетабиғиөрттержәнеқардыңеруікосмостықмониторингарқылыертеанықталыппайдаболуы;

·        «Қазгидромет» құралдарыныңақпаратыбойыншаауа-райыныңжағдайынамониторингінжүргізу;

·        ҰялыбайланысоператорларыарқылыауданныңхалқынадауылбойыншаСМСесткертудіжолдау;

 

·        Табиғижәнетехногендіксипаттағытөтеншежағдайлардыңқауіпіжәнеорыналғанкездегішұғылақпараттыауданныңхалқынахабарландыружүйесіарқылытолығыментаратаалмау;

·         ЖергіліктіатқарушыоргандардыңАҚқұрылымдарыныңшұғылқұтқаружұмыстарынаарналғанқұрал-жабдықтардыңтөменжағдайдажабдықталғаны.

Мүмкіншіліктер Қауіптер
·        Бұқаралықақпара